Skóroskrzydłe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „latawce”. Zobacz też: Latawiec (ujednoznacznienie).
Skóroskrzydłe
Dermoptera[1]
Illiger, 1811
Lotokot malajski (Cynocephalus variegatus)
Lotokot malajski (Cynocephalus variegatus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd skóroskrzydłe
Zasięg występowania
Mapa występowania
Orientacyjny zasięg występowania skóroskrzydłych
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Skóroskrzydłe, latawce (Dermoptera) – rząd nadrzewnych, roślinożernych ssaków łożyskowych, do którego zaliczana jest jedna współcześnie żyjąca rodzina: lotokotowate (Cynocephalidae) oraz dwie wymarłe: Mixodectidae i Plagiomenidae. Skóroskrzydłe występują w Azji Południowo-Wschodniej. Nazwa skóroskrzydłe nawiązuje do charakterystycznej cechy tych zwierząt – fałdu skóry służącego do wykonywania lotów ślizgowych przedłużających skoki pomiędzy drzewami.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Latawce zdolne są do lotu ślizgowego, który umożliwiają im dwie warstwy owłosionej skóry, rozpiętej od szyi wzdłuż kończyn i tułowie aż do końca ogona. Ponadto błona lotna jest rozpięta pomiędzy palcami. Zwierzęta te mogą przelecieć za jednym razem ponad 130 m. Skóroskrzydłe są smukłymi ssakami o małej, okrągłej głowie z dużymi oczami i wydłużonym pyskiem. Siekacze są spłaszczone i pochylone, co pomaga w jedzeniu owoców, a także w czyszczeniu futra. Sierść jest gęsta, acz krótka, barwy mają za zadanie maskować zwierzę. Samce są bardziej rude, a samice szare. Prowadzą nocny tryb życia dzień spędzając nieruchomo przytulone do grubego pnia drzewa.

Wzór zębowy I C P M
32 = 2 1 2 3
2 1 2 3

Ewolucja i pozycja systematyczna[edytuj | edytuj kod]

Skóroskrzydłe pojawiły się na przełomie kredy i paleocenu, ok. 65 mln lat temu. Spokrewnione są z wymarłymi Plesjadapiformes oraz obecnie żyjącymi wiewiórecznikami i naczelnymi. Z wymienionymi grupami tworzą klad euarchonta. Dawniej za spokrewnione z nimi uważano także nietoperze, jednak badania genetyczne ujawniły ich przynależność do Laurasiatheria.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do skóroskrzydłych zaliczane są rodziny:

Współcześnie żyją tylko 2 gatunki:

Przypisy

  1. Dermoptera w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) (ang.). Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 23 grudnia 2007].
  3. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  4. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 90. ISBN 83-01-14344-4.
  5. Wielka encyklopedia zwierząt - tom 2. Poznań: Oxford Educational, s. 6. ISBN 83-7425-342-8.