Sojuz T-13

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sojuz T-13
Dane misji
Indeks COSPAR 1985-043A
Zaangażowani  ZSRR
Oznaczenie kodowe Pamir
Pojazd
Statek kosmiczny Sojuz
Masa pojazdu 6850 kg
Załoga
Załoga Władimir Dżanibekow (5)
Wiktor Sawinych (2)
Załoga powrotna Władimir Dżanibekow (5)
Gieorgij Grieczko (3)
Start
Miejsce startu Bajkonur kompleks 1
Początek misji 6 czerwca 1985; 06:39:52 UTC
Orbita okołoziemska
Liczba orbit 2645
Apogeum 222 km
Perygeum 198 km
Inklinacja orbity 51,6°
Lądowanie
Miejsce lądowania 220 km SE od Dżezkazganu
Lądowanie 26 września 1985; 09:51:58 UTC
Czas trwania misji 112 d, 3 h, 12 min, 6 s
Program Sojuz

Sojuz T-13radziecka załogowa misja kosmiczna, stanowiąca ósmą załogową ekspedycję na pokład stacji kosmicznej Salut 7. Kontynuując lot bez załogi baza satelitarna przestała jednak w 1985 roku reagować na sygnały radiowe z Ziemi. W związku z tym 6 czerwca 1985 wysłano do niej Sojuz T-13.

Władimir Dżanibekow nie mógł przypuszczać, że powróci na pokład stacji Salut 7 tak szybko po locie na pokładzie kapsuły Sojuz T-12. Sojuz T-13 był pierwszą kapsułą, która przeprowadziła dokowanie z bezwładną stacją Salut. Kapsułę nieco zmodyfikowano, dodając systemy sterowania w module lądownika dla przeprowadzania manewrów w małej odległości. Załoga Sojuza uratowała stację Salut, cierpiącą z powodu poważnych problemów z panelami słonecznymi.

Próba ratowania stacji okazała się jednym z najefektowniejszych wyczynów w historii napraw na orbicie. Podczas zbliżania do stacji, załoga spostrzegła, że panele słoneczne ustawione były w przypadkowy sposób, a stacja obracała się wzdłuż własnej osi. Wykorzystując ręczny dalmierz laserowy do oceny odległości oblecieli stację i wykonali inspekcję jej poszycia zewnętrznego, aby upewnić się, że kadłub jest nienaruszony. Po zadokowaniu - po raz pierwszy Sojuz połączył się z nieaktywną stacją - załoga potwierdziła, że systemy elektryczne stacji nie działają. Powietrze wewnątrz było bardzo zimne, lecz zdatne do oddychania. Ściany i urządzenia pokrywał szron. Kosmonauci wchodząc na stację mieli na sobie zimowe ubrania.

Z ośmiu akumulatorów stacji, sześć było rozładowanych, a dwa całkowicie zniszczone. Dżanibekow ustalił, że za problem z ustawieniem paneli słonecznych i w konsekwencji za rozładowanie akumulatorów odpowiada zepsuty czujnik, który stale sygnalizował, że akumulatory stacji są naładowane. Doprowadził w ten sposób do całkowitego ich rozładowania, blokując równocześnie dopływ energii z baterii słonecznych. Gdy kosmonauci przywrócili sprawność systemu energetycznego, odżyły i inne systemy stacji. Salut 7 wznowił kontakt radiowy z Ziemią. Problemy z łącznością uniemożliwiły kontroli naziemnej wcześniejsze rozpoznanie usterki.

Przy pomocy silników Sojuza kosmonauci obrócili stację i rozpoczęli ładowanie baterii. 10 czerwca udało się uruchomić system ogrzewania stacji. 13 czerwca udało się ponownie uruchomić system kontroli orientacji Saluta. Dzięki temu do stacji mógł zadokować pojazd Progress, wiozący na pokładzie części zamienne. Woda w zbiornikach stacji roztopiła się 16 czerwca i kosmonauci przenieśli się do pomieszczeń stacji, stając się jej czwartą stałą załogą. Dotychczas mieszkali w swoim statku transportowym.[1]

Sawinych pozostał w kosmosie przez 169 dni, wracając na pokładzie kapsuły Sojuz T-14. Dżanibekow wrócił wcześniej, z Grieczką, po 110 dniach na stacji. Przed wejściem w atmosferę, Sojuz T-13 spędził około 30 godzin na testach zbliżania i dokowania.

Przypisy

  1. Astronautyka. , 1986. Warszawa. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]