Sytuacja osób LGBT na Słowacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Lesbijki, geje, biseksualiści i osoby transgenderyczne (LGBT) mogą się spotkać na Słowacji z trudnościami, których nie spotykają osoby nie-LGBT. Kontakty homoseksualne, zarówno kobiet, jak i mężczyzn, są legalne w tym kraju, jednakże rozwiązania prawne, na przykład dotyczące wspólnego gospodarstwa, nie sprzyjają osobom LGBT tak jak osobom heteroseksualnym. Katolicka Słowacja - w przeciwieństwie do sąsiednich, ateistycznych Czech - posiada konserwatywne podejście w stosunku do praw osób LGBT.

Prawo wobec kontaktów homoseksualnych[edytuj | edytuj kod]

Kontakty homoseksualne zostały zalegalizowane w ówczesnej Czechosłowacji w 1962. W 1990 roku zrównano ze sobą wiek osób legalnie dopuszczających się kontaktów homo- i heteroseksualnych - wynosi on piętnaście lat.

Ochrona prawna przed dyskryminacją[edytuj | edytuj kod]

Podczas projektowania czechosłowackiej konstytucji w 1991 zaproponowano ujęcie orientacji seksualnej jako jednej z kategorii chronionych. Ostatecznie zapis taki nie został zawarty w konstytucji[1]. Ustawa zakazująca dyskryminacji została przyjęta w 2004 - zgodnie z wymogami Unii Europejskiej wobec państw członkowskich. Prawo zostało poszerzone w roku 2008. Zakazuje ono dyskryminacji z powodu orientacji seksualnej na wielu różnych płaszczyznach, w tym w zatrudnieniu, edukacji, warunkach mieszkaniowych, opieki socjalnej oraz dostępie do towarów i usług. Wcześniejsze próby wprowadzenia zakazu dyskryminacji przez wzgląd na orientację seksualną były odrzucane przez współrządzącą partię, Chrześcijański Ruch Demokratyczny. Przedstawiciele partii twierdzili, że dyskryminacja ze względu na orientację seksualną nie istnieje oraz że orientacja seksualna to nie kwestia polityki[2].

W maju 2013 w kodeksie karnym uwzględniono orientację seksualną jako kategorię chronioną przed mową nienawiści, zwiększając wymiar kary za przestępstwa motywowane homofobią.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

Geje, lesbijki i biseksualiści nie są wykluczeni ze służby wojskowej z powodu swojej orientacji seksualnej[3].

Uznanie związków osób tej samej płci[edytuj | edytuj kod]

W słowackim ustawodawstwie nie istnieje żadna prawna forma uznania związków jednopłciowych. Słowacki parlament odrzucił projekty ustaw o związkach partnerskich w 1997, 2000 i 2012[4][5]. W styczniu 2014 lider opozycyjnego Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego (KDH) Ján Figeľ zapowiedział zgłoszenie poprawki do słowackiej konstytucji mającej zdefiniować małżeństwo jako związek mężczyzny i kobiety[6]. Nowelizacja została poparta przez rządzącą partię SMER i przyjęta w czerwcu 2014, głównie głosami SMER-u i KDH (102 głosów za, 18 przeciw, 3 wstrzymujące się, pięcioro posłów nie brało udziału w głosowaniu)[7].

W lutym 2015 odbędzie się referendum w sprawie zdefiniowana małżeństwa jako związku mężczyzny i kobiety oraz zakazu adopcji dzieci przez pary tej samej płci[8].

Adopcja dzieci przez pary jednopłciowe[edytuj | edytuj kod]

Pary jednopłciowe nie mają na Słowacji prawa do adopcji dzieci - zarówno tych z domu dziecka, jak i tych, których jedna z osób jest rodzicem biologicznym.

Prawa osób transgenderycznych[edytuj | edytuj kod]

Osoby transseksualne mają na Słowacji możliwość prawnej zmiany płci.

Życie osób LGBT w kraju[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy raz zorganizowano Gay pride w Bratysławie 22 maja 2010. Grupa złożona z około tysiąca osób została skonfrontowana z prawicowymi grupami mającymi podejście antyhomoseksualne. Choć stołeczne i narodowe siły policyjne próbowały rozdzielić obydwie grupy, kilku prawicowców przedarło się w stronę parady, rzucając kamienie w stronę osób przemawiających i rozpylając gaz łzawiący w stronę tłumu. Demonstranci LGBT musieli odwołać marsz przez centrum miasta, jednak ochrona policji umożliwiła im przejście nad Dunajem. Aresztowano dwadzieścia dziewięć osób. Według sondażu Pew Global Attitudes Project z 2007 roku 68% Słowaków uważa, że homoseksualizm powinien być akceptowany przez społeczeństwo. Przeciwnego zdania jest 29% obywateli kraju[9].

Według sondażu Eurobarometr, wykonanego na zlecenie Komisji Europejskiej w 2006 roku, 19% Słowaków popiera legalizację małżeństw osób tej samej płci, a 12% nadanie praw adopcyjnych dla osób tej samej płci[10].

Poparcie Słowaków wobec 2008[11] 2009[12] 2012[13]
TAK [%] NIE [%] TAK [%] NIE [%] TAK [%] NIE [%]
"Związków partnerskich par homoseksualnych" 42 44.8 45 41 47 38
"Obowiązek alimentacyjny" 47.3 32.3 51 29 50 31
"Prawo do ulg podatkowych w związkach" 40.7 43 43 39 45 38
"Prawo do emerytury po zmarłym partnerze" 45.2 36.9 45 37 48 36
"Dostęp do informacji o stanie zdrowia partnera" 64.2 21 72 16 75 15
"Prawo do urlopu gdy partner wymaga wizyty lekarskiej" 54.1 - 57 - 58 -
"Prawo do urlopu spowodowanego pogrzebem partnera" 69.4 - 71 - 73 -
"Prawo do dziedziczenia" 58.1 - 56 - 60 -
"Możliwość utworzenia wspólnoty majątkowej" 54.5 - 56 - 57
"Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego" 57.5 - 61 - 61 -

Na Słowacji istnieje średniej wielkości scena gejowska. Jej centrum jest Bratysława. W mieście znajduje się 10 lokali (puby, bary, dyskoteki itp.) gejowskich oraz gay-friendly.

Wydawane są tam publikacje, działa kilka organizacji zajmujących się niesieniem pomocy przedstawicielom mniejszości seksualnym, walką z homofobią i o prawa osób LGBT.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy