Sytuacja osób LGBT w Turcji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sytuacja społeczności LGBT w Turcji to jedno z najbardziej kontrowersyjnych zagadnień związanych z prawami człowieka w tym kraju. Ponieważ Turcja jest świecką republiką i obecnie prowadzi rozmowy akcesyjne z Unią Europejską, kontakty homoseksualne są tam legalne. Jednak pomimo dużej popularności homoseksualnych i transseksualnych artystów takich jak Bülent Ersoy homoseksualizm w społeczeństwie pozostaje tematem tabu. Począwszy od lat 90. XX wieku zauważalne są aktywne działania organizacji LGBT, które zabiegają o wprowadzenie w kraju ochrony prawnej przed dyskryminacją ze względu na orientację seksualną.

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Walkę o prawa mniejszości seksualnych w Turcji rozpoczęła lewicowa Radykalna Partia Zielonych Demokratów. Kilku jej członków uczestniczyło w strajku głodowym w 1987 roku, w którym domagali się zaprzestania ataków policji na mniejszości seksualne. W 1988 roku Kodeks cywilny został zmieniony, co umożliwiło osobom transseksualnym przeprowadzanie operacji zmiany płci. W latach 90. ruchy na rzecz LGBT walczyły przeciwko rządowemu zakazowi przeprowadzania parad gejowskich, doprowadzając także do utworzenia organizacji Lambda Istanbul. W 1994 roku w statucie nowo utworzonej Partii Wolności i Solidarności zakazano dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płci, dzięki czemu Demet Demir stała się pierwszą transseksualną kandydatką do wyborów w lokalnej radzie w Stambule.[1] W 1996 roku Sąd Najwyższy postanowił odebrać dziecko lesbijkom, argumentując, iż homoseksualizm jest niemoralny. Tureckie aspiracje do Unii Europejskiej zmusiły rząd do oficjalnej legalizacji organizacji LGBT, zwiększenia stopnia wolności słowa i większego nacisku na prawa LGBT. Parady gejowskie odbywają się regularnie, zwłaszcza w Stambule i Ankarze. Kilka uniwersytetów zajmuje się kwestiami związanymi z LGBT.

Sytuacja prawna osób LGBT[edytuj | edytuj kod]

Parada w Stambule, 2008

W Turcji lobbingiem na rzecz praw osób LGBT zajmują się dwie organizacje: założona w 1993 roku Lambda Istanbul, która jest członkiem ILGA-Europa i KAOS GL, ustanowiony w 1994 roku w Ankarze. Od początku lat 90. propozycje współpracy z ONZ tych organizacji zostały odrzucone przez Komisję Praw Człowieka ONZ. W kwietniu 1997 roku, kiedy członkowie Lambda Istanbul zostali po raz pierwszy zaproszeni do Narodowego Kongresu na temat AIDS, turecka organizacja była reprezentowana na szczeblu rządowym. Na początku 2000 roku rozpoczęły działalność nowe organizacje utworzone w innych miastach t. j. Pink Triangle (z ang. różowy trójkąt) w Izmirze i Rainbow Group w Antalya. W 1996 roku tureccy studenci i absolwenci założyli kolejną organizację LGBT - LEGATO. Jej pierwszy oddział powstał na Bliskowschodnim Uniwersytecie Technicznym w Ankarze. Organizacja ta nadal otwiera nowe oddziały na wielu innych uczelniach i ma ponad 2000 członków. W marcu 2007 roku społeczność studencka LGBT utworzyła klub Gökkuşağı (gökkuşağı – pol. tęcza), który został oficjalnie zatwierdzony przez turecki uniwersytet Bilgi University. W czerwcu 2003 roku odbył się pierwszy w historii Turcji marsz równości zorganizowany przez Lambda Istanbul. W lipcu 2005 roku KAOS GL wystosował prośbę do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i zyskał uznanie prawne, stając się pierwszą organizacją LGBT w kraju posiadającą status prawnego. We wrześniu tego samego roku gubernator Ankary złożył skargę wnosząca o anulowanie statusu prawnego organizacji, ale została ona odrzucona przez prokuratora. W sierpniu 2006 roku Rainbow Group uzyskała podobny status, odwołany później ze względu na publiczne protesty. Organizacje aktywnie uczestniczą w programach przeciwko AIDS - HIV oraz corocznych paradach May Day.

29 maja 2008 roku Sąd w Stambule nakazał zamknięcie stowarzyszenia LGBT Lambda Stambuł uznając, że obraża ono moralność publiczną, poprzez posiadanie słów lesbijek, gejów, biseksualistów i transwestytów w nazwie organizacji[2]. Decyzję sądu unieważnił następnie turecki Trybunał Konstytucyjny, a Lambda Istanbul kontynuuje działalność[3].

Prawo a dyskryminacja osób homoseksualnych[edytuj | edytuj kod]

Kodeks karny[edytuj | edytuj kod]

W Turcji wiek osób legalnie dopuszczających się kontaktów zarówno homo- jak i heteroseksualnych wynosi 18 lat. W tureckim Kodeksie karnym niejasne[4] jest sformułowanie dotyczące sprawy obscenicznego zachowania i wykroczenia przeciw moralności publicznej, które jest wykorzystywane do nękania osób homoseksualnych i transseksualnych.

Służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

W Turcji obowiązek służby wojskowej dotyczy wszystkich obywateli płci męskiej pomiędzy 20 i 41 rokiem życia prócz gejów. W rzeczywistości wojskowi mają duże problemy z udowodnieniem orientacji homoseksualnej rekrutów, przez co większość gejów odbywa służbę[5].

Ochrona prawna przed dyskryminacją[edytuj | edytuj kod]

Tureckie prawo nie gwarantuje żadnego zakazu dyskryminacji przez wzgląd na orientację seksualną.

Uznanie związków osób tej samej płci[edytuj | edytuj kod]

Turcja nie uznaje małżeństw osób tej samej płci ani związków partnerskich. Turecka Rada Stanu orzekła, że osoby homoseksualne nie powinny mieć prawa do opieki nad dziećmi.

Życie osób LGBT w kraju[edytuj | edytuj kod]

W Stambule istnieje duża scena gejowska składająca się z około 20 barów i klubów oraz innych miejsc, takich jak kina czy sauny.

Tureccy artyści są przyjaźnie nastawieni wobec społeczności homoseksualnej, zwłaszcza w ostatnich latach.

Referencje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]