Ujawnienie depesz amerykańskiej dyplomacji przez WikiLeaks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ujawnienie depesz amerykańskiej dyplomacji przez WikiLeaks rozpoczęło się w listopadzie 2010 kiedy pięć gazet i WikiLeaks opublikowały część poufnych i tajnych wiadomości przesyłanych pomiędzy Departamentem Stanu USA a ambasadami USA.

Pierwsze 220[1] z 251 287 dokumentów zostało opublikowanych 28 listopada na stronie WikiLeaks i na łamach El País (Hiszpania), Le Monde (Francja), Der Spiegel (Niemcy), The Guardian (Wielka Brytania) oraz The New York Times (Stany Zjednoczone)[2]. WikiLeaks publikuje pozostałe depesze i planuje publikować stopniowo przez kilka miesięcy[3]. Spośród całości dokumentów żaden nie jest oznaczony klauzulą „ściśle tajne”[potrzebne źródło], ok. 15 tys. to dokumenty „tajne”, ok. 100 tys. „poufne” a 130 tys. nie zostało sklasyfikowanych.

Przed publikacją[edytuj | edytuj kod]

Szeregowy Bradley Manning został w maju aresztowany i oskarżony o nieautoryzowane pobranie tajnych materiałów w czasie, kiedy służył w Iraku.

Ujawnienie treści[edytuj | edytuj kod]

Na kilka godzin przed zaplanowaną publikacją na stronę WikiLeaks przeprowadzono atak typu DDoS[4]. Do pozaprawnych ataków na Wikileaks wzywa senator Joseph Liberman[5][6][7]

Wybrana zawartość depesz[edytuj | edytuj kod]

 Afganistan[edytuj | edytuj kod]

  • Sprzymierzony z Amerykanami prezydent Afganistanu Hamid Karzaj został podsumowany jako człowiek z paranoicznym światopoglądem[8].
  • Raporty określały jak bardzo władze afgańskie są skorumpowane. Zaś wiceprezydent Zia Massoud został zatrzymany w ZEA z walizką wypełnioną 52 milionami dolarów[9].

 Arabia Saudyjska[edytuj | edytuj kod]

  • Saudyjscy donatorzy to najhojniejsi sponsorzy Al-Ka’idy[10].
  • Arabia Saudyjska wzywała wielokrotnie USA do zbombardowania Iranu[8].

 Armenia[edytuj | edytuj kod]

  • Stany Zjednoczone w 2008 wyraziły swoje niezadowolenie, z powodu dostaw broni do Iranu z Armenii[9].

 Bahrajn[edytuj | edytuj kod]

 Belgia[edytuj | edytuj kod]

  • Belgii sugerowano, że przyjęcie większej liczby więźniów byłoby mało kosztownym rozwiązaniem dla Belgii, by odzyskać znaczącą pozycję w Europie[11].

 Chiny[edytuj | edytuj kod]

  • Rząd Chin prowadził skoordynowaną kampanię komputerowego sabotażu wymierzoną w USA i ich sojuszników[11].

 Francja[edytuj | edytuj kod]

  • Prezydent Francji Nicolas Sarkozy wzmiankowany został jako cienkoskórny polityk o autorytarnym stylu i nagi cesarz[8].

 Hiszpania[edytuj | edytuj kod]

  • Amerykańscy dyplomaci próbowali wpłynąć na hiszpańskich prokuratorów i urzędników państwowych, ws. tortur w więzieniu Guantanamo. Inna depesza mówiła o naciskach na prokuratorów po zabójstwie hiszpańskiego dziennikarza przez amerykańskich żołnierzy w Iraku w 2003[12].

 Honduras[edytuj | edytuj kod]

 Iran[edytuj | edytuj kod]

  • Jedna z najbardziej kontrowersyjnych depesz dt. Iranu. Mianowicie Arabia Saudyjska naciskała na Stany Zjednoczone, by te zbombardowały Iran. Bombardowanie uniemożliwiłoby rozwój programu nuklearnego Iranu. W kwietniu 2008, saudyjski ambasador w USA Adel al-Jubeir namawiał amerykańskiego generała Davida Petraeusa do odcięcia wężowi głowy. Słowa te odnosiły się do Iranu[8].
  • Iran dostał od Korei Północnej 19 pocisków rakietowych BM-25. Pociski te są zdolne do rażenia Europy Zachodniej[8].
  • Przywódca Iranu Mahmud Ahmadineżad został przyrównany do Adolfa Hitlera[8].

 Izrael[edytuj | edytuj kod]

  • Izrael prosił USA by te utrzymały jego jakościową przewagę militarną nad arabskimi sąsiadami[9].
  • Izrael w 2010 był gotowy na nuklearny atak ze strony Iranu[14].
  • Szef izraelskiego Mosadu Meir Dagan zaprzeczył planowaniu operacji Orchard[15].
  • Podczas operacji Płynny Ołów minister obrony Ehud Barak, negocjował z Fatahem, ws. objęcia kontroli nad Strefą Gazy, po porażce Hamasu. Fatah odmówił podjęcia kontroli Gazy[16].
  • W 2007 Binjamin Netanjahu, który wówczas był w opozycji, nazwał Mahmuda Abbasa, przywódcę Autonomii Palestyńskiej, człowiekiem miłym, który rokuje dobrze[17].

 Kiribati[edytuj | edytuj kod]

  • Kiribati miała otrzymać ogromne fundusze za przyjęcie więźniów[11].

 Korea Północna[edytuj | edytuj kod]

  • Przywódca KRLD Kim Dzong Il został nazwany wiotkim[8].
  • Korea Płn. sprzedała 19 pocisków rakietowych BM-25 Iranowi[8].
  • USA i Korea Południowa zamierzały doprowadzić do scalenia obu Korei, poprzez obalenie rządów Kimów w Korei Płn[18].

 Niemcy[edytuj | edytuj kod]

 ONZ[edytuj | edytuj kod]

  • Sekretarz Stanu Hillary Clinton wydała w 2009 polecenie zbierania danych biometrycznych (kodu DNA, odcisków palców, zdjęć tęczówki oka) urzędników ONZ z sekretarzem generalnym włącznie[19].

 Pakistan[edytuj | edytuj kod]

  • USA nieskutecznie próbowały wywieźć uran, który posiada Pakistan. Broń nuklearna bowiem mogła wpaść w ręce terrorystów[18].
  • Stany Zjednoczone naciskały na Pakistan, by ten podjął militarne ofensywy przeciwko talibom. Jedną z nich była Operacja Rah-e-Nijat[18].
  • Raporty wskazują, iż w marcu 2009 możliwy był zamach stanu na prezydenta Asifa Alego Zardariego[18].

 Polska[edytuj | edytuj kod]

  • Na temat Polski pojawiły się 972 depesze dyplomatyczne (970 z Warszawy, 2 z Krakowa). Polska była wspominana w przeciekach Wikileaks w kontekście tarczy antyrakietowej, wojny rosyjsko-gruzińskiej z 2008, a także ws. stosunków polsko-niemieckich. Depesza ta dotyczy sprzeciwu szefa niemieckiego MSZ Guido Westerwellego przeciwko mianowaniu Eriki Steinbach do rady fundacji Ucieczka, Wypędzenie, Pojednanie. Niemiecki minister obawiał się, że może to zaszkodzić relacjom Berlina z Warszawą[8].
  • Depesza z lutego 2009 z ambasady w Warszawie informuje, że Polacy nie zdawali sobie sprawy, że rakiety Patriot nie są wyposażone w głowice bojowe[20]. Depesza ta też nazywa oczekiwania polskich polityków „częściowo naiwnymi”[21].

 Rosja[edytuj | edytuj kod]

  • Według depesz w polityce międzynarodowej, dla Rosjan dobrzy sąsiedzi to ulegli sąsiedzi. Raporty sugerują, iż może zająć pokolenie, zanim Rosja będzie w stanie zaakceptować utratę wpływów od Polski przez kraje bałtyckie do Ukrainy i Gruzji[8].
  • Premier Rosji Władimir Putin przez amerykańskich dyplomatów nazywany był samcem alfa, przy którym prezydent Dmitrij Miedwiediew był blady[8].
  • Rosja została nazwana mafijnym państwem, w którym władza współpracuje z gangsterami. Putin rozgniewał się. Powiedział: Niech USA nie wtykają nosa w nasze sprawy[22]. Stwierdził, że Rosja jest demokratyczna. Nie omieszkał przypomnieć o tym jak bardzo kontrowersyjne były wybory prezydenckie w USA w 2000 roku[23]
  • Relacja między Putinem i Miedwiedewem została porównana do Batmana i Robina.[24]

 Słowenia[edytuj | edytuj kod]

  • Jeden z raportów informował przywódców Słowenii, że jeśli chcą rozmawiać z Barackiem Obamą, to muszą przyjąć więźniów z Guantanamo[11].

 Sri Lanka[edytuj | edytuj kod]

 Tunezja[edytuj | edytuj kod]

  • WikiLeaks ujawnił skalę korupcji w prezydenckim pałacu prezydenta Ben Alego. Tunezja została opisana jako państwo policyjne, w którym zakres wolności słowa i stowarzyszania się jest ograniczony, a poszanowanie praw człowieka jest dużym problemem. Prezydent Ben Ali i jego reżim wyobcował się społecznie. Nie przyjmuje ani rad, ani krytyki zarówno od swoich obywateli, jak i z zagranicy. Uważa się, że depesze, które ukazały Tunezję jako państwo policyjne w rękach autorytarnego władcy, były zapalnikiem do wybuchu protestów, które w styczniu 2011 doprowadziły do obalenia prezydenta[26].

 Wielka Brytania[edytuj | edytuj kod]

  • Z depesz wyciekło, iż prezydent Afganistanu Hamid Karzaj miał negatywne zdanie nt. obecności działań wojsk brytyjskich w prowincji Helmand[27].
  • Rząd Wielkiej Brytanii szkolił paramilitarne bojówki uważane przez organizacje broniące praw człowieka za szwadrony śmierci rządu Bangladeszu. Członkowie tzw. Batalionu Szybkiego Reagowania, Rapid Action Battalion (RAB), byli odpowiedzialni w ostatnich latach za setki pozasądowych morderstw, a także stosowanie tortur[28].

 Włochy[edytuj | edytuj kod]

  • Premier Włoch Silvio Berlusconi określony został nieudolnym, próżnym i nieskutecznym przywódcą europejskim[8].
  • Włochy płaciły talibom haracz za relatywny spokój w prowincji w której stacjonowali żołnierze[29].

 Zimbabwe[edytuj | edytuj kod]

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone

Wenezuela Wenezuela

  • Prezydent Hugo Chávez pogratulował Wikileaks odwagi i wezwał Hillary Clinton do ustąpienia ze stanowiska[31].

Przypisy

  1. WikiLeaks Archive – Cables Uncloak U.S. Diplomacy – NYTimes.com.
  2. WebCite query result.
  3. FAQ (ang.). WikiLeaks, November 29th, 2010. [dostęp 19 marca 2011].
  4. Wikileaks 'hacked ahead of secret US document release' (ang.). BBC, 2010-11-28. [dostęp 2010-11-30].
  5. The Censorship Of WikiLeaks Has Begun by Joe Lieberman – Njuice.
  6. Joe Lieberman Insists Iraq Was Developing WMDs Despite No Evidence – Njuice.
  7. WikiLeaks: US Senator Joe Lieberman suggests New York Times could be investigated | World news | guardian.co.uk.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 Dyplomatyczny przeciek Wikileaks (pol.). tvn24.pl. [dostęp 2010-12-02].
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Najważniejsze z Wikileaks (pol.). tvn24.pl.
  10. Leaked Cables Offer Raw Look at U.S. Diplomacy (ang.). NYT, 2010-11-28.
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 WikiLeaks ujawnia poufne dokumenty dyplomatyczne USA (pol.). wp.pl.
  12. Wikileaks: US pressured Spain over CIA rendition and Guantánamo torture (ang.). guardian.co.uk.
  13. WikiLeaks Honduras: State Dept. Busted on Support of Coup (ang.). huffingtonpost.com.
  14. Israel primed to attack a nuclear Iran (ang.). Guardian. [dostęp 2010-12-02].
  15. WikiLeaks: Arab world according to Mossad chief (ang.). ynetnews.com. [dostęp 2010-12-02].
  16. WikiLeaks: Israel wanted PA to take Gaza (ang.). ynetnews.com. [dostęp 2010-12-02].
  17. Wikileaks: Israel satisfied with portrayal of Iran position (ang.). telegraph.co.uk.
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 Leaked Cables Offer Raw Look at U.S. Diplomacy (ang.).
  19. Wikileaks: Clinton kazała zbierać odciski palców i hasła internetowe Rosjan i Chińczyków w ONZ. 2010-11-28. [dostęp 2010-11-30].
  20. Wikileaks Cables: Poland Furious over Getting 'Potted Plants’, Not Missiles. 6 December 2010.
  21. they do have expectations -- some naive, some tactical.>.
  22. WikiLeaks: Rosja to państwo mafijne, władza współpracuje z przestępcami.
  23. Putin gani Amerykanów.
  24. Putin i Miedwiediew jak „Batman i Robin” – Wiadomości – polskieradio.pl.
  25. SRI LANKA WAR-CRIMES ACCOUNTABILITY: THE TAMIL PERSPECTIVE (ang.). tamildaily.net.
  26. To serwis Wikileaks obalił rząd w Tunezji? (pol.). dziennik.pl.
  27. WikiLeaks zdradza, kto nie spisał się w Afganistanie (pol.). wp.pl.
  28. Wikileaks: Brytyjski rząd szkolił szwadrony śmierci dla władz Bangladeszu (pol.). cia.bzzz.net.
  29. Nowy przeciek: Włochy płaciły talibom za... wp.pl.
  30. USA: Kongresmeni domagają się ścigania Wikileaks. PAP, 2010-11-29. [dostęp 2010-11-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-06)].
  31. Clinton i inni przestępcy powinni ustąpić. wprost.pl, 2010-11-30. [dostęp 2010-11-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]