Nicolas Sarkozy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nicolas Sarkozy
Flickr - europeanpeoplesparty - EPP Summit October 2010 (105).jpg
Nicolas Sarkozy signature.svg
Data i miejsce urodzenia 28 stycznia 1955
Paryż
Prezydent Republiki Francuskiej
Przynależność polityczna Unia na rzecz Ruchu Ludowego
Okres urzędowania od 16 maja 2007
do 15 maja 2012
Poprzednik Jacques Chirac
Następca François Hollande
Współksiążę Andory
Okres urzędowania od 16 maja 2007
do 15 maja 2012
Poprzednik Jacques Chirac
Następca François Hollande
Przewodniczący Rady Europejskiej
Okres urzędowania od 1 lipca 2008
do 31 grudnia 2008
Poprzednik Janez Janša
Następca Mirek Topolánek
Odznaczenia
Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja) Kawaler Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Zasługi (Francja) Order Chwały (Armenia) Komandor Orderu Leopolda (Belgia) Wielka Kollana Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Order Stara Płanina (Bułgaria) Order Zwycięstwa Świętego Jerzego (Gruzja) Order Złotego Runa (Hiszpania) Kollana Orderu Karola III (Hiszpania) Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Monako) Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Sarkozy podczas konwencji wyborczej, kwiecień 2007
Nicolas Sarkozy i Luiz Inácio Lula da Silva, 2009
Nicolas Sarkozy i Condoleezza Rice, 2007

Nicolas Sarkozy (wym. [nikɔla saʁkɔzi] i; ur. 28 stycznia 1955 w Paryżu jako Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa) – francuski polityk, w latach 2007–2012 prezydent Republiki Francuskiej i z urzędu współksiążę Andory, w latach 2004–2007 przewodniczący Unii na rzecz Ruchu Ludowego, były minister w kilku rządach, deputowany i poseł do Parlamentu Europejskiego.

Pochodzenie i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Syn węgierskiego imigranta, Pála Sárközy de Nagy-Bócsa i Andrée Mallah. Dziadek ze strony matki pochodził z rodziny greckich Żydów, przeszedł już we Francji na katolicyzm[1].

Pál Sárközy wywodził się ze szlacheckiego rodu, posiadającego majątki ziemskie w miejscowości Alattyán (około 90 km od Budapesztu)[2]. Po zakończeniu II wojny światowej, w obawie przed represjami ze strony komunistów wyemigrował początkowo do Niemiec[3]. W 1959 rodzice Nicolasa Sarkozy’ego rozstali się, jego matka wraz z dziećmi wróciła do swojego ojca, będącego wówczas znanym paryskim lekarzem[1]. W 1973 rodzina przeniosła się do Neuilly-sur-Seine[4].

Nicolas Sarkozy został wychowany w tradycji katolickiej[5]. Ukończył prywatną katolicką szkołę średnią Cours Saint-Louis de Monceau w Paryżu. Został absolwentem prawa na Université Paris X Nanterre i po zdaniu egzaminu państwowego został prawnikiem specjalizującym się we francuskim prawie gospodarczym. Studiował również nauki polityczne w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu (Sciences Po).

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Działalność do 2007[edytuj | edytuj kod]

W wieku 22 lat został najmłodszym członkiem rady miejskiej miasta Neuilly-sur-Seine. Mandat radnego tej miejscowości sprawował nieprzerwanie przez 30 lat. W 1983 wybrano go na urząd mera Neuilly-sur-Seine. Burmistrzem tej miejscowości był do 2002. W administracji terytorialnej pełnił także funkcje radnego rady generalnej departamentu Hauts-de-Seine (1985–1988, 2004–2007), w tym jej wiceprzewodniczącego (1986–1988). Od 1983 do 1988 był radnym regionalnym Île-de-France[6].

Od końca lat 70. pełnił kierownicze funkcje w gaullistowskim Zgromadzeniu na rzecz Republiki. Był przewodniczącym młodzieżowego komitetu wsparcia Jacques’a Chiraca, członkiem komitetu centralnego RPR, sekretarzem krajowym ds. młodzieży, koordynatorem w wyborach europejskich, zastępcą sekretarza generalnego.

W 1988 po raz pierwszy uzyskał mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego z 6. okręgu wyborczego departamentu Hauts-de-Seine. Do niższej izby francuskiego parlamentu skutecznie kandydował w kolejnych wyborach, zasiadając w nim do 2005 (z przerwami na czas pełnienia funkcji rządowych)[7].

29 marca 1993 wszedł w skład rządu Édouarda Balladura jako minister ds. budżetu i rzecznik prasowy rządu. Od 19 lipca 1994 był jednocześnie ministrem łączności[6]. W wyborach prezydenckich w 1995 poparł kandydaturę urzędującego premiera (był szefem jego sztabu wyborczego i rzecznikiem prasowym), chociaż RPR wysunął paryskiego mera i swojego lidera, Jacques’a Chiraca. Po zwycięstwie tego ostatniego Nicolas Sarkozy odszedł z administracji rządowej.

W 1998 został sekretarzem generalnym Zgromadzenia na rzecz Republiki. W 1999 był liderem listy RPR-Demokracji Liberalnej w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Mandat europosła sprawował przez niespełna dwa miesiące, należąc do grupy EPP-ED[8]. Po dymisji Philippe’a Séguina w tym samym roku pełnił obowiązki przewodniczącego RPR[9].

W 2002 po reelekcji Jacques’a Chiraca wyborach prezydenckich, 7 maja tego samego roku został mianowany ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Jean-Pierre’a Raffarina. Zaangażował się w utworzenie Unii na rzecz Większości Prezydenckiej, przekształconej w Unię na rzecz Ruchu Ludowego. 31 marca 2004, po reorganizacji gabinetu, objął urząd ministra stanu i jednocześnie ministra ekonomii, finansów oraz przemysłu.

Po dymisji Alaina Juppé z kierowania ludowcami, na nadzwyczajnym kongresie Nicolas Sarkozy uzyskał ponad 85% głosów, obejmując stanowisko przewodniczącego 28 listopada 2004[10]. Dzień później zrezygnował ze stanowiska ministra, a 13 marca 2005 powrócił do sprawowania mandatu poselskiego.

31 maja 2005 powrócił do rządu. W nowo utworzonym gabinecie Dominique'a de Villepin został ministrem stanu oraz ministrem spraw wewnętrznych.

Wybory prezydenckie 2007[edytuj | edytuj kod]

14 stycznia 2007 członkowie Unii na rzecz Ruchu Ludowego zadecydowali większością 98,1% głosów, że to Nicolas Sarkozy zostanie jej jedynym kandydatem w wyborach prezydenckich w tym samym roku[10].

26 marca 2007 Nicolas Sarkozy zrezygnował z zajmowanych funkcji rządowych celem poświęcenia się udziałowi w kampanii prezydenckiej. 22 kwietnia 2007 wygrał pierwszą turę wyborów, uzyskując wynik 31,11%. Przed drugą turą spośród konkurentów został poparty jedynie przez Philippe’a de Villiers. Nie uzyskał poparcia ze strony lidera Unii na rzecz Demokracji Francuskiej, François Bayrou (który zajął 3. miejsce w głosowaniu), jednak za jego kandydaturą publicznie opowiedziała się większość deputowanych UDF. Według ujawnionego w 2012 dokumentu jego kampanię miał rzekomo wesprzeć kwotą 50 mln euro ówczesny rząd libijski[11].

W drugiej turze 6 maja 2007 Nicolas Sarkozy pokonał kandydatkę Partii Socjalistycznej, Ségolène Royal, uzyskując ponad 53% głosów. Uroczyste objęcie urzędu Prezydenta Republiki Francuskiej na pięcioletnią kadencję odbyło się 16 maja 2007.

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

Polityka krajowa[edytuj | edytuj kod]

Dwa dni po wyborach Nicolas Sarkozy mianował François Fillona na stanowisko premiera. W nowym rządzie 6 na 15 tek ministerialnych objęły kobiety. Ministrem spraw zagranicznych został socjalista Bernard Kouchner, ministrem obrony Hervé Morin (lider wspierającej prezydenta partii Nowe Centrum), ministrem spraw wewnętrznych była minister obrony, Michèle Alliot-Marie, ministrem stanu były premier, Alain Juppé. Po wygranych przez UMP i jej sojuszników wyborach parlamentarnych w tym samym roku, zaprzysiągł drugi gabinet tego samego premiera z niewielkimi zmianami w składzie. W grudniu 2007 przywołał „chrześcijańskie korzenie Francji” w słynnym przemówieniu w Bazylice św. Jana na Lateranie w Rzymie (prezydent Francji jako sukcesor królów Francji jest kanonikiem honorowym Bazyliki).

W ciągu pierwszego roku przeprowadził ponad 50 reform. Krytykowany za brak powagi i arbitralny styl rządzenia, w przemówieniu z kwietnia 2008 zadeklarował kontynuowanie zmian w gospodarce[12]. Łącznie jego zaplecze w tym samym roku opracowało pakiet 300 ustaw, zakładających prywatyzację, ograniczenie biurokracji i obniżenie składek ubezpieczeniowych. W lipcu 2008 parlament francuski przyjął ustawę wprowadzającą elastyczne rozwiązania w zakresie czasu pracy[13].

Polityka zagraniczna[edytuj | edytuj kod]

Nicolas Sarkozy podczas wizyty w Sejmie, 28 maja 2008

W przemówieniu dotyczącym polityki zagranicznej Francji wygłoszonym 27 sierpnia 2007 zaproponował powołanie „komitetu mędrców”. Tematem pracy tej grupy miała być przyszłość Europy w latach 2020–2030. Poparł również rozszerzenie grupy G8 do G13 poprzez dołączenie Chin, Indii, Meksyku, Brazylii i RPA. Doprowadził do powrotu Francji do struktur wojskowych NATO[14].

Nicolas Sarkozy należy do przeciwników akcesji Turcji do Unii Europejskiej[15]. Opowiada się jednocześnie za koncepcją Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego, która byłaby stowarzyszona z Unią Europejską, a w jej skład wchodziłyby państwa basenu Morza Śródziemnego.

Tuż po wyborach prezydenckich brał udział w negocjacjach unijno-libijskich w sprawie uwolnienia bułgarskich pielęgniarek. Po sukcesie rokowań, złożył wizytę w Libii, gdzie podpisał umowy gospodarcze z przywódcą tego państwa, Muammarem al-Kaddafim.

Wybory prezydenckie 2012 i odejście z urzędu[edytuj | edytuj kod]

W 2012 Nicolas Sarkozy ogłosił, że będzie się ubiegał o reelekcję w wyborach prezydenckich rozpisanych na 22 kwietnia i 6 maja 2012. Wystartował pod hasłem La France Forte ("Silna Francja"), uzyskał poparcie ze strony Angeli Merkel i Davida Camerona.

Nicolas Sarkozy w czasie pierwszej kadencji tracił na popularności, stając się jednym z najmniej popularnych prezydentów V Republiki. Postrzegany jest jako "prezydent bogatych", wypomina mu się obniżenie podatków dla najbogatszych Francuzów oraz to, że zwycięstwo wyborcze w 2007 świętował w ekskluzywnej paryskiej restauracji Fouquet's z zamożnymi biznesmenami[16]. Krytykowano jego upodobanie do blichtru i epatowanie swoim życiem prywatnym.

W pierwszej turze ubiegający się o reelekcję prezydent zajął drugie miejsce. Otrzymał około 9,75 miliona głosów (27,18%), przechodząc do drugiej tury głosowania, w której przegrał z wynikiem ponad 48% głosów z kandydatem socjalistów, którym był François Hollande[17][18]. Stał się tym samym drugim prezydentem V Republiki (pierwszym był urzędujący siedem lat Valéry Giscard d'Estaing), który nie uzyskał reelekcji na drugą kadencję.

Jako były prezydent został z urzędu członkiem Rady Konstytucyjnej, w której zasiadł po raz pierwszy 19 czerwca 2012.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Nicolas Sarkozy z żoną, Carlą Bruni

Pierwszą żoną Nicolasa Sarkozy’ego była od 1982 do 1992 Marie-Dominique Culioli, z którą ma dwóch synów. W 1996 ożenił się z Cécilią Ciganer-Albéniz[19], z którą również ma syna. W 2007 został między nimi orzeczony rozwód.

2 lutego 2008 Nicolas Sarkozy zawarł związek małżeński z byłą modelką włoską Carlą Bruni[20]. Stał się pierwszym w historii Republiki Francuskiej prezydentem, biorącym ślub w trakcie sprawowania urzędu. 19 października 2011 urodziła się ich córka[21].

4. György Sárközy de Nagy-Bócsa      
    2. Pál Sárközy de Nagy-Bócsa
5. Katalin Ilona Anna Tamás Tóth        
      1. Nicolas Sarkozy
6. Bénédict Mallah    
    3. Andrée Mallah    
7. Adèle Bouvier      
 

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Konrad Niklewicz: Sarkozy – kim jest nowy prezydent Francji?. wyborcza.pl, 6 maja 2007. [dostęp 27 listopada 2010].
  2. Serge Schemann: The New French President’s Roots Are Worth Remembering (ang.). nytimes.com, 15 maja 2007. [dostęp 27 listopada 2010].
  3. Maureen Orth: Paris Match (ang.). vanityfair.com. [dostęp 30 maja 2009].
  4. An english biography of Sarkozy (ang.). biobble.com. [dostęp 27 listopada 2010].
  5. Sarkozy: „Soy de cultura católica, de tradición católica, de confesión católica” (hiszp.). fluvium.org. [dostęp 30 maja 2009].
  6. 6,0 6,1 Nicolas Sarkozy (fr.). elysee.fr. [dostęp 30 maja 2009].
  7. Nicolas Sarkozy na stronie Zgromadzenia Narodowego XII kadencji (fr.). [dostęp 27 listopada 2010].
  8. Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 27 listopada 2010].
  9. Rassemblement pour la République (RPR): Histoire (fr.). france-politique.fr. [dostęp 30 maja 2009].
  10. 10,0 10,1 Union pour un mouvement populaire (UMP): Histoire (fr.). france-politique.fr. [dostęp 30 maja 2009].
  11. Sarkozy-Kadhafi: la preuve du financement (fr.). mediapart.fr, 28 kwietnia 2012. [dostęp 28 kwietnia 2012].
  12. Będzie nowy Sarkozy. wprost.pl, 25 kiwetnia 2008. [dostęp 30 maja 2009].
  13. Dominika Pszczółkowska, Sarkozy zmienia Francję, „Gazeta Wyborcza” nr 176 z 29 lipca 2008, s. 9.
  14. Francja wraca do struktur wojskowych NATO. gazeta.pl, 17 marca 2009. [dostęp 30 maja 2009].
  15. Trwa walka o unijne granice. dziennik.pl, 7 grudnia 2009. [dostęp 12 lipca 2010].
  16. Marek Ostrowski. Wybór Marianny. „Polityka”, s. 44–46, 18 kwietnia 2012. [dostęp 22 kwietnia 2012]. 
  17. Résultats 2nd tour (fr.). interieur.gouv.fr. [dostęp 9 maja 2012].
  18. Socialist Hollande triumphs in French presidential poll (ang.). france24.com, 6 maja 2012. [dostęp 6 maja 2012].
  19. Cecilia Sarkozy – wyjątkowo niezależna pierwsza dama. wp.pl, 16 maja 2007. [dostęp 30 maja 2009].
  20. Radio RTL: Sarkozy i Bruni wzięli ślub. interia.pl, 2 lutego 2008. [dostęp 30 maja 2009].
  21. Carla Bruni-Sarkozy urodziła córkę. wprost.pl, 19 października 2011. [dostęp 19 października 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]