Bernard Adamecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bernard Adamecki
Bocian, Dyrektor Gozdawa, Doktor, Grabiec, Parasol
pułkownik pilot pułkownik pilot
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1897
Marklowice Dolne, powiat frysztacki
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1952
więzienie mokotowskie w Warszawie
Przebieg służby
Lata służby 19161952
Siły zbrojne C.K. Armia; Wojsko Polskie (II RP); lWP)
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
II wojna światowa,
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Krzyż Partyzancki Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Armii Krajowej

Bernard Antoni Adamecki ps. Bocian, Dyrektor Gozdawa, Doktor, Grabiec, Parasol (ur. 12 lipca 1897 w Marklowicach Dolnych, zm. 7 sierpnia 1952 w Warszawie) – oficer pilot Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i ludowego Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj]

Dzieciństwo i młodość[edytuj]

12 lipca 1897 w Marklowicach Dolnych, w ówczesnym powiecie frysztackim, w rodzinie Bernarda, rolnika, i Józefiny z domu Kijonka. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Marklowicach Dolnych, a od 1912 do seminarium nauczycielskiego w Bobrku. Zdał maturę w lipcu 1916. Od jesieni 1916 brał udział w I wojnie światowej w szeregach armii austriackiej, walcząc m.in. na froncie rosyjskim i bałkańskim. W 1917 ukończył Szkołę Oficerów Rezerwy Piechoty w stopniu podporucznika. W listopadzie 1918 wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Dowodził polskimi wojskami podczas walk z Czechami o Śląsk Cieszyński; był trzykrotnie ranny.

W 1920 na własną prośbę został przeniesiony do lotnictwa. W 1921 ukończył Oficerską Szkołę Obserwatorów Lotniczych w Toruniu, a następnie Niższą Szkołę Pilotów w Bydgoszczy, po których został pilotem w 6. eskadrze w Krakowie. Od 1924 dowodził eskadrami w Szkole Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie i 3 Pułku Lotniczym w Poznaniu. Od marca 1933 do listopada 1934 dowodził 35 Eskadrą Liniową, a od listopada 1934 do grudnia 1936 stał na czele 33. Eskadry Towarzyszącej. 27 czerwca 1935 roku awansował na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 6. lokatą w korpusie oficerów aeronautyki[1]. W latach 1937–1939 służył w Wyższej Szkole Lotniczej w Warszawie jako wykładowca. Krótko przed wybuchem wojny przeszedł do Sztabu Głównego WP.

II wojna światowa[edytuj]

Uczestniczył w wojnie obronnej 1939 jako szef sztabu Dowództwa Lotnictwa Armii "Modlin" gen. Emila Krukowicza-Przedrzymirskiego; był ranny. Dostał się do niewoli niemieckiej, z której został wkrótce zwolniony na skutek starań rodziny. Na przełomie 1939/1940 zaangażował się w działalność konspiracyjną w ZWZ. Na początku 1940 zorganizował i stanął na czele Szefostwa Lotnictwa (krypt. "Bociany", później "Parasol"), działającego w ramach Oddziału V Łączności, a następnie Oddziału III Operacyjno-szkoleniowego KG ZWZ-AK. W latach 1940-1944 zorganizował 483 zrzuty do okupowanej Polski. W kwietniu 1943 otrzymał nominację na stopień pułkownika. Uczestniczył w powstaniu warszawskim; podczas walk został ranny. W niewoli niemieckiej przebywał w oflagu przejściowym Oflag VII B Lamsdorf (Łambinowice), a następnie w oflagu II C Woldenberg.

Okres powojenny[edytuj]

Po wyzwoleniu obozów w 1945 powrócił do Polski i wstąpił do LWP. Najpierw został dublerem radzieckiego komendanta Wojskowej Szkoły Pilotów w Dęblinie, a następnie dublerem komendanta Wojskowej Szkoły Technicznej w Boernerowie. Pod koniec 1946 objął funkcję komendanta tej uczelni. Miał być awansowany do stopnia generała brygady, ale ze względu na kłopoty zdrowotne w grudniu 1949 został przeniesiony do rezerwy i jednocześnie odszedł na emeryturę.

Aresztowanie, więzienie i śmierć[edytuj]

21 października 1950 został aresztowany w szpitalu oraz oskarżony o szpiegostwo i spiskowanie przeciwko Polsce Ludowej. Podczas brutalnego przesłuchania był torturowany, pod jego wpływem przyznał się do rzekomej winy. W więzieniu próbował popełnić samobójstwo, nie mogąc pogodzić się z narzuconą mu rolą.

13 maja 1952 w procesie tzw. grupy kierowniczej konspiracji Wojsk Lotniczych został skazany wraz z płk Augustem Menczakiem, płk.Józefem Jungravem, płk.Władysławem Minakowskim, płk. Szczepanem Ścibiorem i płk.Stanisławem Michowskim przez Najwyższy Sąd Wojskowy 5/52 pod przewodnictwem płk Piotra Parzenieckiego, nr sprawy Zg.R.7/52, na podstawie art.86 §1,2 KKWP na karę śmierci[2], pomimo że prokurator żądał długoletniego więzienia. Była to jedna z "odpryskowych" spraw od głównego procesu gen. Stanisława Tatara. 7 sierpnia tego roku został stracony w więzieniu mokotowskim.

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Upamiętnienie[edytuj]

Pochowany jest symbolicznie w Kwaterze na Łączce na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. 27 kwietnia 1956 dokonano jego rehabilitacji. Raport Komisji Mazura. wymienia Bernarda Adameckiego z nazwiska jako bezzasadnie skazanego na śmierć.

Jego nazwiskiem nazwano jedną z ulic w Marklowicach Górnych.

11 listopada 2006 w Cieszynie w budynku Uniwersytetu Śląskiego dokonano odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej jego pamięci. Głównym inicjatorem nadania ulicy był Stanisław Adamczyk – mieszkaniec Ustronia.

Decyzją Rady Dzielnicy Warszawa Bemowo rondo przy zbiegu ulic Radiowej i Kaliskiego nosi od 20-tego czerwca 2012 imię Bernarda Adameckiego.

Przypisy

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 28 czerwca 1935 roku, s. 68.
  2. "Księga najwyższego wymiaru kary" w Krzysztof Szwagrzyk: Zbrodnie w majestacie prawa 1944–1955. Wyd. ABC Future, Warszawa, 2000.
  3. Ordery i odznaczenia z okazji Dnia Weterana (pol.). prezydent.pl, 16 września 2010. [dostęp 17 września 2010].
  4. M.P. 1947 nr 59 poz. 418

Bibliografia[edytuj]

  • Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993, s. 15-16.
  • Kunert A. K., Słownik biograficzny konspiracji warszawskiej 1939-1944, t. 1, Warszawa 1987, s. 25-26
  • Tadeusz Swat: Niewinnie Straceni 1945-56. Wyd. Fundacja Ochrony Zabytków, Warszawa 1991., zob, też Straceni w Więzieniu mokotowskim.
  • Małgorzata Szejnert: Śród żywych duchów. Wyd. ANEKS, Londyn 1990.
  • Marek Ney-Krwawicz: Komenda Główna Armii Krajowej 1939-1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1990, s. 425. ISBN 83-211-1055-X.