Bilbao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bilbao
Bilbo
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Flaga Kraj Basków
Prowincja Vizcaya
Burmistrz Juan María Aburto Rike
Powierzchnia 41,5 km²
Wysokość 90 m n.p.m.
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

345 122[1]
8316 os./km²
Nr kierunkowy 34 94
Kod pocztowy 480xx
Tablice rejestracyjne BI
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Bilbao
Bilbao
Położenie na mapie Kraju Basków
Mapa lokalizacyjna Kraju Basków
Bilbao
Bilbao
Położenie na mapie Europy
Mapa lokalizacyjna Europy
Bilbao
Bilbao
Ziemia43°16′N 2°56′W/43,266667 -2,933333
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Bilbao (bask. Bilbo, kast. Bilbao) – stolica prowincji Bizkaia (kast. Vizcaya), największe miasto Kraju Basków w północnej Hiszpanii, liczące 345 tysięcy mieszkańców, wraz z przyległymi miejscowościami tworzące metropolię Gran Bilbao.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Bilbao (hiszp. Grande Área Urbana) ma 910 578 mieszkańców na powierzchni 504 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 14 809 osób, co stanowi wzrost o 1.65%[2].

Rozwój demograficzny centrum administracyjnego Bilbao (1920–2010)

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bilbao prawa miejskie nadane zostały w 1300 roku. Przez wieki był to port eksportujący żelazo i wełnę.

Od XIX wieku miasto stało się jednym z głównych ośrodków przemysłowych Hiszpanii oraz centrum baskijskiego ruchu narodowego. W latach 19361937 stolica autonomicznej Republiki Baskijskiej, krwawo spacyfikowanej przez wojska gen. Francisco Franco.

Obecnie główny ośrodek gospodarczy i najważniejsze miasto regionu. Różnorodny przemysł; wydobycie i przetwórstwo rud żelaza i metali nieżelaznych, zakłady przemysłu maszynowego, chemicznego, przetwórstwa spożywczego, stocznia.

Ośrodek kulturalny Kraju Basków (2 uniwersytety). Bilbao stara się przyciągnąć turystów, budując muzea (słynne Muzeum Guggenheima), sale wystawowe i koncertowe (Palacio Euskalduna), zagospodarowując dawne tereny przemysłowe i ściągając sławnych architektów (Frank Gehry, Norman Foster, Santiago Calatrava). Największym wieżowcem jest Torre Iberdrola.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Bilbao znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[3] typu oceanicznego[4], z łagodnymi zimami i umiarkowanie ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 19 °C w dzień i 10 °C w nocy[5]. Według Europejskiej Agencji Środowiska, Bilbao leży w obrębie Atlantyckiego regionu biogeograficznego[6].

Średnia temperatura najchłodniejszych miesięcy – grudnia, stycznia i lutego wynosi około 14 °C w dzień i 5 °C w nocy. Średnia dobowa temperatura morza w zimie wynosi 13 °C[7]. Opady śniegu są rzadkie, średnio 2 dni rocznie. Nocne przymrozki występują przez 9 dni rocznie, średnio po 2-3 dni w grudniu, styczniu i lutym[5]. Okres z letnimi temperaturami zaczyna się w maju i kończy w październiku. W najcieplejszym miesiącu roku – sierpniu, średnia temperatura wynosi wokół 26 °C w ciągu dnia, 15 °C w nocy, a średnia dobowa temperatura morza wynosi 21 °C[7]. Generalnie, zimy w Bilbao, jak i w pozostałej części Costa Verde pod względem temperatur przypominają zimy z basenu Morza Śródziemnego np. z Monako, natomiast lato jest umiarkowanie ciepłe i przypomina lato z północnej połowy Europy np. Paryża.

Bilbao ma aż 1100–1200 mm deszczu rocznie oraz ponad 120 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥1mm, 170 dni deszczowych rocznie przy opadach ≥0,1mm. Opady wahają się średnio od 7–11 dni w lipcu do 13–16 dni deszczowych w styczniu. Klimat Bilbao charakteryzuje się dużą ilością deszczu, jak i dni deszczowych w skali europejskiej. Średnia roczna wilgotność wynosi 70%, od 68% w marcu do 73% w listopadzie. Miasto ma około 1600 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 78 h (2,5 godziny dziennie, około dwa razy więcej niż w Polsce) w grudniu do 186 h (średnio 6 godzin czystego słońca na dobę, około 25% mniej niż w Polsce) w lipcu[5]. Jest to jedno z najniższych wartości słonecznych w Europie Południowej.

Średnia temperatura i opady dla Bilbao (port lotniczy Bilbao)
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] 13.4 14.3 16.5 17.6 20.8 23.4 25.4 26.0 24.6 21.6 16.6 13.9 19,5
Średnie dobowe temperatury [°C] 9.3 9.7 11.5 12.6 15.7 18.4 20.4 20.9 19.2 16.4 12.4 9.9 14,7
Średnie temperatury w nocy [°C] 5.1 5.1 6.4 7.6 10.6 13.4 15.4 15.7 13.8 11.4 8.1 5.9 9,9
Opady [mm] 120 86 90 107 78 60 50 76 73 111 147 122 1134
Średnia liczba dni z opadami 12.6 10.6 10.5 12.5 10.5 7.2 7.0 7.9 8.3 10.8 12.7 12.3 124
Wilgotność [%] 72 69 68 69 69 70 71 72 71 71 73 72 70
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 85 97 132 138 169 180 186 179 160 126 88 78 1610
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[5] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 42 m n.p.m., 13 km od morza, 1981–2010)
Średnia dobowa temperatura morza (°C) na przedmieściach[7]
Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Rok
12,9 12,6 12,7 13,9 16,0 18,7 20,2 21,2 20,6 18,8 16,5 14,3 16,5

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

W mieście sprawną komunikację zapewnia szybki tramwaj EuskoTran oraz nowoczesne metro. Bilbao jest ważnym węzłem komunikacyjnym w północnej Hiszpanii, główną stacją kolejową jest Bilbao Abando, inne to Bilbao-Atxuri. Miasto posiada międzynarodowy port lotniczy Bilbao i międzynarodowy port morski.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Bilbao jest tematem piosenki Bilbao song pochodzącej z musicalu autorsko-kompozytorskiego trio HauptmannBrechtWeil zatytułowanego Happy End.

Song for Bilbao - utwór amerykańskiej grupy muzycznej Pat Metheny Group jako hołd dla miejscowej publiczności.

Miasto pojawia się też na początku filmu z Jamesem Bondem z 1999 roku Świat to za mało.

W tym mieście znajduje się też teatr operowy, wystawiający opery światowego repertuaru – Teatro Arriaga. Z tą instytucją współpracują artyści światowej klasy, jak np. Ildebrando D’Arcangelo.

W Bilbao odbywa się coroczny festiwal górski.

Sport[edytuj | edytuj kod]

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Podobnie, jak w innych miastach o tej wielkości i znaczeniu, ważną pozycję w życiu miasta zajmuje sport. Najbardziej znaną drużyną jest klub piłkarski Athletic Bilbao.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Nowa encyklopedia powszechna, PWN, Warszawa 1995-1996

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Population statistics: Spain
  2. Áreas urbanas +50, Ministerio de Fomento de España (pol. Ministerstwo Rozwoju).
  3. Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg.
  4. World Map of Köppen–Geiger Climate Classification.
  5. a b c d Standard climate values. Bilbao Aeropuerto – Agencia Estatal de Meteorología.
  6. Europe’s environment: the third assessment. Environmental assessment report No 10. European Environment Agency, Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, p. 231 (mapa).
  7. a b c Algorta Water Temperature - seatemperature.org

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]