Letnie igrzyska olimpijskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ceremonie otwarcia
Ceremonia otwarcia podczas pierwszych igrzysk w 1896 roku
Paavo Nurmi zapala znicz olimpijski w 1952 roku
Ceremonia otwarcia w 2004 roku
Ceremonia otwarcia w 2008 roku

Letnie igrzyska olimpijskie – międzynarodowe zawody sportowe organizowane przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Odbywają się co 4 lata, tj. w pierwszym roku danej olimpiady (liczonych od 1896 roku). Należą do największych i najbardziej popularnych zawodów sportowych na świecie. Zwycięstwo na igrzyskach olimpijskich uznawane jest przez sportowców większości dyscyplin za najbardziej prestiżowe osiągnięcie.

Same igrzyska, choć kojarzą się z młodością, z racji wielu dyscyplin obejmują różne podejścia do sportu, a mimo nacisku na konkurencje fizyczne, szeroki jest również przekrój wieku uczestników. Najstarszym medalistą igrzysk olimpijskich jest jak dotychczas 72 letni Oscar Swahn ze Szwecji, który zdobył srebrny medal w strzelectwie w 1920 r. Wśród kobiet najstarszą uczestniczką igrzysk jest Lorna Johnstone z Wielkiej Brytanii, która mając 70 lat w 1972 roku, uzyskała 12. miejsce w ujeżdżeniu. Natomiast najmłodszym odnotowanym uczestnikiem igrzysk olimpijskich jest Dimitrios Loundras z Grecji, który współzawodniczył w gimnastyce na pierwszych igrzyskach w 1896 r. mając 10 lat. Najmłodszą zdobywczynią złotego medalu olimpijskiego (w konkurencjach indywidualnych) jest Marjorie Gestring, reprezentantka USA w skokach do wody, zdobyła złoty medal w skokach z trampoliny na igrzyskach w Berlinie w 1936 roku (mając 13 lat i 9 miesięcy)[1]. Podobnie szeroki przekrój jest wśród masy i wzrostu zawodników (zawodniczek) – kulomioci i kulomiotki osiągając masę powyżej 140 kg i 200 cm wzrostu, z kolei inni lekkoatleci, startujący w tym samym czasie, na tym samym stadionie (zwykle olimpijskim) mają dużo mniejszą masę i wzrost – np. złota medalistka, biegaczka Florence Griffith-Joyner miała 169 cm wzrostu i ważyła 59 kg.

Legenda
kolor zielony – państwa, w których letnie igrzyska olimpijskie odbyły się tylko raz,
kolor niebieski – państwa, w których letnie igrzyska olimpijskie odbyły się 2 lub więcej razy,
punkt czarny – miasta, w których letnie igrzyska olimpijskie odbyły się tylko raz,
punkt pomarańczowy – miasta, w których letnie igrzyska olimpijskie odbyły się dwa razy.
Przy miastach, w których igrzyska dopiero mają się odbyć (są już zaplanowane), daty zapisane są kursywą

Historia letnich igrzysk olimpijskich[edytuj]

Nr Rok Data Miasto Państwo Liczba ekip Liczba sportowców w tym Polaków Liczba konkurencji
I IO 1896 6 IV – 15 IV Ateny  Królestwo Grecji 14 241 0 43
II IO 1900 14 V – 28 X Paryż  Francja 22 997 0 95
III IO 1904 1 VII – 23 XI Saint Louis  Stany Zjednoczone 12 651 0 91
IV IO 1908 27 IV – 31 X Londyn  Wielka Brytania 22 2008 1 110
V IO 1912 5 V – 27 VII Sztokholm  Szwecja 28 2407 3 102
VI IO 1916 nie odbyły się[2] Berlin  Cesarstwo Niemieckie
VII IO 1920 20 IV – 12 IX Antwerpia  Belgia 29 2626 0 154
VIII IO 1924 4 V – 27 VII Paryż  Francja 44 3089 75 126
IX IO 1928 17 V – 12 VIII Amsterdam  Holandia 46 2883 79 109
X IO 1932 30 VII – 14 VIII Los Angeles  Stany Zjednoczone 37 1332 20 117
XI IO 1936 1 VIII – 16 VIII Berlin  III Rzesza 49 3963 111 129
XII IO 1940 nie odbyły się[3] Helsinki  Finlandia
XIII IO 1944 nie odbyły się[4] Londyn  Wielka Brytania
XIV IO 1948 29 VII – 14 VIII Londyn  Wielka Brytania 59 4104 24 136
XV IO 1952 19 VII – 3 VIII Helsinki  Finlandia 69 4955 123 149
XVI IO 1956 22 XI – 8 XII Melbourne  Australia 72 3314 64 145
XVII IO 1960 25 VIII – 11 IX Rzym  Włochy 83 5338 185 150
XVIII IO 1964 10 X – 24 X Tokio  Japonia 93 5151 138 163
XIX IO 1968 12 X – 27 X Meksyk  Meksyk 112 5516 176 172
XX IO 1972 26 VIII – 11 IX Monachium Republika Federalna Niemiec (1949–1990) Niemcy Zachodnie 121 7134 288 195
XXI IO 1976 17 VII – 1 VIII Montreal  Kanada 92 6084 207 198
XXII IO 1980 19 VII – 3 VIII Moskwa Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Związek Radziecki 80 5179 306 203
XXIII IO 1984 28 VII – 12 VIII Los Angeles  Stany Zjednoczone 140 6829 0 221
XXIV IO 1988 17 IX – 2 X Seul  Korea Południowa 159 8391 153 237
XXV IO 1992 25 VII – 9 VIII Barcelona  Hiszpania 169 9356 205 257
XXVI IO 1996 19 VII – 4 VIII Atlanta  Stany Zjednoczone 197 10318 165 271
XXVII IO 2000 15 IX – 1 X Sydney  Australia 199 10651 191 300
XXVIII IO 2004 13 VIII – 29 VIII Ateny  Grecja 201 10625 202 301
XXIX IO 2008 8 VIII – 24 VIII Pekin  Chiny 204 10942 263 302
XXX IO 2012 27 VII – 12 VIII Londyn  Wielka Brytania 204 10820 218 302
XXXI IO 2016 5 VIII – 21 VIII Rio de Janeiro  Brazylia 207 11366 238 306
XXXII IO 2020 24 VII – 9 VIII Tokio  Japonia
XXXIII IO 2024 2 VIII – 18 VIII Paryż  Francja
XXXIV IO 2028 21 VII - 6 VIII Los Angeles  Stany Zjednoczone

Historia sloganów letnich igrzysk[edytuj]

  • Seul 1988 – Harmonia i Postęp (ang. Harmony and Progress; koreań. 화합과 전진, hwahabgwa jeonjin)
  • Barcelona 1992 – Przyjaciele na całe życie (ang. Friends For Life, hiszp. Amigos Para Siempre)
  • Atlanta 1996 – Świętowanie Stulecia (ang. The Celebration of the Century)
  • Sydney 2000 – Dziel się duchem i miej odwagę marzyć (ang. Share The Spirit and Dare to Dream)
  • Ateny 2004 – Witamy w Domu (ang. Welcome Home; grec. Καλώς ήλθατε σπίτι, Kalós írthate spíti)
  • Pekin 2008 – Jeden Świat, Jedno Marzenie (ang. One World, One Dream; chiń. 同一个世界 同一个梦想, Tóng yīgè shìjiè tóng yīgè mèngxiǎng)
  • Londyn 2012 – Inspiracja dla pokoleń (ang. Inspire a Generation)
  • Rio 2016 – Nowy Świat (ang. A New World; port. Um Mundo Novo)
  • Tokio 2020 – Odkryj Jutro (eng. Discover Tomorrow; jap. あしたをつかもう, ashita o tsukamō)
  • Paryż 2024 – Tworzone dla dzielenia się (eng. Made for sharing; fr. Venez partager)
  • Los Angeles 2028 – Podążaj za słońcem (eng. Follow the Sun)

Klasyfikacja medalowa[edytuj]

Na wykresie podano reprezentacje, które zajęły miejsca na podium klasyfikacji medalowej na poszczególnych igrzyskach. (Liczba w nawiasie określa, który raz reprezentacja zajęła to miejsce).


Pierwsze miejsce:

USA USA Chiny USA USA USA ZSRR ZSRR USA ZSRR ZSRR ZSRR USA USA ZSRR ZSRR USA USA Niemcy USA USA USA USA USA Wielka Brytania USA Francja USA


Drugie miejsce:

Wielka Brytania Chiny USA Chiny Rosja Rosja USA NRD Rumunia NRD NRD USA ZSRR ZSRR USA USA ZSRR Szwecja USA Włochy Niemcy Finlandia Szwecja Szwecja USA Niemcy USA Grecja


Trzecie miejsce:

Chiny Wielka Brytania Rosja Rosja Chiny Niemcy Niemcy USA RFN Bułgaria USA NRD Japonia Japonia Włochy Australia Węgry Francja Węgry Francja Finlandia Francja Wielka Brytania Wielka Brytania Szwecja Kuba Wielka Brytania Niemcy


Dyscypliny olimpijskie[edytuj]

Obecnie rozgrywane[edytuj]

Liczby w tabeli oznaczają liczbę konkurencji rozgrywanych w ramach danej dyscypliny. Kropka oznacza, że dyscyplina była rozgrywana jako pokazowa.

     Gimnastyka     Kajakarstwo     Kolarstwo     Siatkówka     Sporty wodne

Dyscypliny 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 16
Badminton Badminton pictogram.svg 4 5 5 5 5 5 5
Boks Boxing pictogram.svg 7 5 8 8 8 8 8 8 10 10 10 10 11 11 11 11 12 12 12 12 12 11 11 13 13
Gimnastyka artystyczna Gymnastics (rhythmic) pictogram.svg 1 1 1 2 2 2 2 2 2
Gimnastyka sportowa Gymnastics (artistic) pictogram.svg 8 1 11 2 4 4 9 8 11 9 9 15 15 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14
Skoki na trampolinie Gymnastics (trampoline) pictogram.svg 2 2 2 2 2
Golf Golf pictogram.svg 2 2 2
Hokej na trawie Field hockey pictogram.svg 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Jeździectwo Equestrian pictogram.svg 3 5 7 5 6 5 6 6 6 6 5 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6 6
Judo Judo pictogram.svg 4 6 6 8 8 7 14 14 14 14 14 14 14
Kajakarstwo górskie Canoeing (slalom) pictogram.svg 4 4 4 4 4 4 4 4
Kajakarstwo regatowe Canoeing (flatwater) pictogram.svg 9 9 9 9 7 7 7 7 11 11 12 12 12 12 12 12 12 12 12
BMX Cycling (BMX) pictogram.svg 2 2 2
Kolarstwo górskie Cycling (mountain biking) pictogram.svg 2 2 2 2 2 2
Kolarstwo szosowe Cycling (road) pictogram.svg 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 4 4 4 4 4 4
Kolarstwo torowe Cycling (track) pictogram.svg 5 2 7 6 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 4 4 5 6 7 8 12 12 10 10 10
Koszykówka Basketball pictogram.svg 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Lekkoatletyka Athletics pictogram.svg 12 23 25 26 30 29 27 27 29 29 33 33 33 34 36 36 38 37 38 41 42 43 44 46 46 47 47 47
Łucznictwo Archery pictogram.svg 6 6 3 10 2 2 2 2 4 4 4 4 4 4 4 4
Pięciobój nowoczesny Modern pentathlon pictogram.svg 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 2 2 2 2 2
Piłka nożna Football pictogram.svg 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2
Piłka ręczna Handball pictogram.svg 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
Podnoszenie ciężarów Weightlifting pictogram.svg 2 2 5 5 5 5 5 6 7 7 7 7 7 9 9 10 10 10 10 10 15 15 15 15 15
Rugby Rugby union pictogram.svg 2
Siatkówka halowa Volleyball (indoor) pictogram.svg 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
siatkówka plażowa Volleyball (beach) pictogram.svg 2 2 2 2 2 2
Piłka wodna Water polo pictogram.svg 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2
Pływanie Swimming pictogram.svg 4 7 9 6 9 10 11 11 11 11 11 11 13 15 18 29 29 26 26 29 31 31 32 32 32 34 34 34
Pływanie synchroniczne Synchronized swimming pictogram.svg 2 2 2 1 2 2 2 2 2
Skoki do wody Diving pictogram.svg 2 2 4 5 5 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 8 8 8 8 8
Strzelectwo Shooting pictogram.svg 5 9 15 18 21 10 2 3 4 7 7 6 6 7 8 7 7 11 13 13 15 17 17 15 15 15
Szermierka Fencing pictogram.svg 3 7 5 4 5 6 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 8 8 8 10 10 10 10 10 10
Taekwondo Taekwondo pictogram.svg 8 8 8 8 8
Tenis stołowy Table tennis pictogram.svg 4 4 4 4 4 4 4 4
Tenis ziemny Tennis pictogram.svg 2 4 2 6 8 5 5 4 4 4 4 4 4 5 5
Triathlon Triathlon pictogram.svg 2 2 2 2 2
Wioślarstwo Rowing pictogram.svg 5 5 4 4 5 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14 14
Zapasy Wrestling pictogram.svg 1 8 10 5 10 13 13 14 14 16 16 16 16 16 16 20 20 20 20 20 20 20 16 18 18 18 18
Żeglarstwo Sailing pictogram.svg 10 4 4 14 3 3 4 4 5 5 5 5 5 5 6 6 6 7 8 10 10 11 11 11 10 10
Łączna liczba konkurencji 43 81 93 96 101 149 124 109 116 128 136 149 151 150 163 172 195 198 203 221 237 256 269 298 299 300 302

Dyscypliny debiutujące na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 2020[edytuj]

3 sierpnia 2016 podczas 129. sesji MKOI podjęto decyzję o przywróceniu baseballu i softballu, które po igrzyskach w Pekinie, zostały usunięte z programu olimpijskiego. Postanowiono również o dodaniu czterech nowych dyscyplin takich jak: karateskateboardingsurfing oraz wspinaczkę sportową.

9 czerwca 2017 podjęto decyzję o dołączeniu(i rozdaniu medalów) w koszykówce ulicznej(3x3)

Dyscypliny
Wspinaczka sportowa Climbing pictogram.svg
Surfing Surfing pictogram.svg
Skateboarding Skateboarding pictogram.svg
Karate Karate pictogram.png
Koszykówka uliczna (3x3) 3x3 basketball pictogram.svg

Rozgrywane w przeszłości[edytuj]

W tabeli wymieniono dyscypliny będące w oficjalnym programie letnich igrzysk olimpijskich w przeszłości. Pominięto dyscypliny rozgrywane wyłącznie jako pokazowe.

Liczby w tabeli oznaczają liczbę konkurencji rozgrywanych w ramach danej dyscypliny. Kropka oznacza, że dyscyplina była rozgrywana jako pokazowa.

Dyscypliny 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08
Baseball Baseball pictogram.svg 1 1 1 1 1
Hokej na lodzie Ice hockey pictogram.svg 1 włączone w program zimowych igrzysk olimpijskich
Jeu de paume Jeu de paume pictogram.svg 1
Krokiet Croquet pictogram.svg 3
Krykiet Cricket pictogram.svg 1
Lacrosse Lacrosse pictogram.svg 1 1
Łyżwiarstwo figurowe Figure skating pictogram.svg 4 3 włączone w program zimowych igrzysk olimpijskich
pelota Basque pelota pictogram.svg 1
Polo Polo pictogram.svg 1 1 1 1 1
Przeciąganie liny Tug of war pictogram.svg 1 1 1 1 1
Rackets Racquets pictogram.svg 2
Roque Roque pictogram.svg 1
Rugby union Rugby union pictogram.svg 1 1 1 1
Softball Softball pictogram.svg 1 1 1 1
Sporty motorowodne Water motorsports pictogram.svg 3

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy