Eurosceptycyzm w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jeden z polskich symboli eurosceptycznych

Eurosceptycyzm w Polsce – wyrażana na terenie Polski postawa niechęci wobec głębszej integracji Unii Europejskiej, powiększenia jej o nowe państwa członkowskie względnie promująca postulat wystąpienia Polski z UE. Stanowi element eurosceptycyzmu ogólnokontynentalnego.

Tło społeczne[edytuj | edytuj kod]

Polska została członkiem Unii Europejskiej w 2004. W referendum akcesyjnym przeprowadzonym w czerwcu 2003 za członkostwem w UE opowiedziało się 77,45 proc. głosujących, a przeciw było 22,55 proc. Frekwencja wyniosła 58,85 proc[1]. Według danych Eurobarometru z 2017 Polacy zajmują czwarte miejsce wśród narodów UE najlepiej oceniających członkostwo ich państwa w Unii Europejskiej (po Niemcach, Holendrach, Irlandczykach i Luksemburczykach). Zadowolenie z członkostwa wyrażało wówczas 71 % Polaków[2]. Według sondażu z września 2018 przeprowadzonego przez Kantar Millward Brown 83 % Polaków chce, aby Polska pozostała członkiem Unii Europejskiej, za opuszczeniem opowiedziało się 11 % ankietowanych, brak zdania w tej sprawie wyraziło 3 % ankietowanych[3].

Politycy i ugrupowania polityczne[edytuj | edytuj kod]

Do grona partii najwcześniej prezentujących postawy eurosceptyczne należały Liga Polskich Rodzin, Samoobrona i Libertas. W tej samej grupie znalazł się również Kongres Nowej Prawicy[4]. Wśród polityków o takim nastawieniu znaleźli się zwłaszcza: Ryszard Bender[5], Andrzej Grzesik[5], Krzysztof Bosak[6], Sylwester Chruszcz[6], Janusz Dobrosz[5], Dariusz Grabowski[5], Janusz Korwin-Mikke[7], Marian Kowalski[6], Paweł Kukiz[8], Daniel Pawłowiec[5], Anna Sobecka[5], Robert Winnicki[6], Artur Zawisza[5], Stanisław Żółtek[9].

Mimo formalnych deklaracji o poparciu dla członkostwa Polski w Unii Europejskiej ponownie rządząca od jesieni 2015 partia Prawo i Sprawiedliwość regularnie atakuje instytucje unijne, co służy wzmacnianiu postaw eurosceptycznych[2]. Zdaniem Andrzeja Stankiewicza w jej łonie znajduje się „skrzydło antyunijne”, wykorzystywane przez Jarosława Kaczyńskiego w celu uniemożliwienia powstania w Polsce silnej partii prawicowej przeciwnej UE[10]. Od zagranicznych partii eurosceptycznych PiS różnią deklaracje zaznaczające niechęć tego ugrupowania wobec Rosji[11].

Eurosceptycznych wypowiedzi dokonują prominentni politycy związani z PiS. Prezydent Andrzej Duda we wrześniu 2018 stwierdził, że Unia Europejska to "wyimaginowana wspólnota, z której dla nas niewiele wynika"[3]. Krzysztof Szczerski, choć oświadczył "nie namawiam do wyjścia Polski z Unii Europejskiej dziś i natychmiast", to jednak swoimi wypowiedziami wpisywał się w antyunijną narrację[12]. Ryszard Czarnecki stwierdził: „postulat Polexitu byłby dziś niepolityczny i niewłaściwy i dałby tylko amunicję totalnej opozycji”[13]. Witold Waszczykowski oświadczył: „Musimy realizować polskie interesy, a nie fetysz jedności Unii”[14].

Do kręgu ugrupowań eurosceptycznych należą tzw. formacje narodowe (np. Młodzież Wszechpolska, Obóz Narodowo-Radykalny, Ruch Wolności[6]) i Kukiz’15[15].

W grudniu 2018 partie KORWiN i Ruch Narodowy utworzyły eurosceptyczną Konfederację KORWiN Braun Liroy Narodowcy na wybory do Parlamentu Europejskiego w 2019 roku[16][17]. W styczniu przystąpiły do niej także formacje Grzegorza Brauna i Piotra Liroya-Marca[18].

W 2019 działacze Kongresu Nowej Prawicy, w tym Stanisław Żółtek, ogłosili powstanie nowej partii eurosceptycznej Polexit, opowiadającej się za wystąpieniem Polski z Unii Europejskiej[9].

Media, dziennikarze i publicyści[edytuj | edytuj kod]

Czołowymi mediami regularnie promującymi postawy eurosceptyczne są m.in. „Nowy Dziennik”, Radio „Maryja”[19], „Najwyższy Czas[20] i „Warszawska Gazeta[21].

Promotorem eurosceptycyzmu jest otwarty przeciwnik UE Stanisław Michalkiewicz[22]. Eurosceptykiem był Maciej Rybiński[23]. Wrogość względem Unii Europejskiej prezentuje Wojciech Cejrowski („Nienawidzę tego ścierwa sowieckiego, którym jest Unia Europejska”)[24].

Forum dla skrajnych wypowiedzi eurosceptycznych oraz wrogich Unii Europejskiej są regularnie m.in. tygodnik „Do Rzeczy”[25], portal wPolityce.pl oraz związany z tym portalem tygodnik „Sieci”[26].

Środowiska kościelne[edytuj | edytuj kod]

Według badań przeprowadzonych przez Joannę Konieczną-Sałamatin im silniejsze jest zaangażowanie kościelne respondentów tym większy jest sceptycyzm wobec UE. Postawę tę wzmacniają eurosceptyczni duchowni[27], mimo że Episkopat Polski poparł członkostwo Polski w UE. Bp Edward Frankowski wzywał do negatywnego głosowania w referendum akcesyjnym[28]. Do grona eurosceptyków należy m.in. o. Tadeusz Rydzyk[29], który nazwał Unię Europejską „nowym Związkiem Radzieckim[30].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 8 czerwca 2003 r. Referendum europejskie. interia.pl, 8 czerwca 2018. [dostęp 2018-10-22].
  2. a b PiS robi z Unii Europejskiej wroga, ale Polacy nie dali się nabrać. Znaczący wzrost pozytywnych ocen członkostwa!. natemat.pl, 28 kwietnia 2017. [dostęp 2018-10-24].
  3. a b Sondaż: Polacy chcą zostać w Unii Europejskiej. rp.pl, 17 września 2018. [dostęp 2018-10-24].
  4. PE: Kongres Nowej Prawicy zasilił Europejski Sojusz na rzecz Wolności. gazetaprawna.pl, 3 października 2014. [dostęp 2018-10-24].
  5. a b c d e f g Marcin Lasoń, Eurosceptycyzm jako przejaw populizmu w praktyce politycznej III RP, „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2011 nr 4, s. 191.
  6. a b c d e Narodowcy łączą siły. rp.pl, 21 stycznia 2013. [dostęp 2018-10-24].
  7. "Proputinowski eurosceptyk, przeciwnik kobiet i demokracji". Korwin-Mikke najdziwniejszym europosłem. wprost.pl, 29 maja 2014. [dostęp 2018-10-22].
  8. Kukiz: Unia Europejska przypomina Związek Sowiecki. dorzeczy.pl, 9 lutego 2017. [dostęp 2018-10-24].
  9. a b Powstała partia "Polexit". Głównym postulatem wyjście z UE. rp.pl, 28 stycznia 2019. [dostęp 2019-01-29].
  10. Warzecha: Zabawna jest próba przyklejenia gęby eurosceptyków PiS-owi, który takiej gęby absolutnie nigdy nie miał. telewizjarepublika.pl, 19 marca 2017. [dostęp 2018-10-22].
  11. Jerzy Haszczyński: Eurosceptycy wszystkich krajów, łączcie się. rp.pl, 28 sierpnia 2018. [dostęp 2018-10-24].
  12. Jerzy Wasiukiewicz: Czas wyjść z Unii! Jeżeli weszliśmy w bagno, to trzeba szukać sposobu wyjścia, zanim się do końca pogrążymy. wpolityce.pl, 5 września 2012. [dostęp 2018-10-22].
  13. Im więcej w Polsce eurosceptyków, tym lepiej. Dlaczego? Te argumenty dają do myślenia!. niezalezna.pl, 23 lipca 2018. [dostęp 2018-10-22].
  14. Witold Waszczykowski: problem back stop. onet.pl, 25 stycznia 2019. [dostęp 2019-02-25].
  15. Mariusz Szymczuk: Kukiz'15 rozważa referendum ws. wystąpienia Polski z UE. Kulesza: chcemy, żeby Polska była traktowana przynajmniej na równi z innymi państwami. wp.pl, 5 lutego 2016. [dostęp 2018-10-24].
  16. „Łączy nas Polexit”. Narodowcy i Korwin-Mikke łączą siły przed wyborami do PE, dorzeczy.pl, 6 grudnia 2018 [dostęp 2019-02-23].
  17. Konfederacja KORWiN Braun Liroy Narodowcy zaczyna kampanię do Parlamentu Europejskiego. nczas.com. [dostęp 2019-02-28].
  18. Braun dołącza do Korwin-Mikkego i Winnickiego. Cel: Wypchnąć Unię Europejską z Polski. dorzeczy.pl, 7 stycznia 2019. [dostęp 23 stycznia 2019].
  19. Marcin Lasoń, Eurosceptycyzm jako przejaw populizmu w praktyce politycznej III RP, „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2011 nr 4, s. 194-195.
  20. Marcin Lasoń, Eurosceptycyzm jako przejaw populizmu w praktyce politycznej III RP, „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2011 nr 4, s. 191.
  21. WAŻNE AKCJA: Wyślij list do Komisji Europejskiej i Europosłów! Niech nie przeszkadzają w reformowaniu Polski!. warszawskagazeta.pl, 21 marca 2016. [dostęp 2018-10-24].
  22. "Unia Europejska to po prostu inna nazwa IV Rzeszy". Michalkiewicz znów szokuje. dorzeczy.pl, 13 sierpnia 2017. [dostęp 2018-10-24].
  23. Zmarł Maciej Rybiński. Jeden z najwybitniejszych publicystów. salon24.pl, 22 października 2009. [dostęp 2018-10-24].
  24. Cejrowski: Nienawidzę tego ścierwa sowieckiego, którym jest UE. dorzeczy.pl, 11 grudnia 2016. [dostęp 2018-10-26].
  25. Paweł Lisicki: Epoka eurosceptycyzmu. dorzeczy.pl, 26 grudnia 2017. [dostęp 2018-10-26].
  26. Unijny dyktat w praktyce. Komisarz Oettinger w wywiadzie dla „DW”: Rynki nauczą Włochów głosować, na kogo trzeba!. wpolityce.pl, 29 maja 2018. [dostęp 2018-10-26].
  27. Marta Tomaszkiewicz: Co decyduje o poparciu dla Unii Europejskiej?. newsweek.pl, 26 września 2018. [dostęp 2018-10-24].
  28. Marek Zając: Nasz Kościół ma się w UE dobrze – jako sprzymierzeniec integracji, beneficjent, a nawet krytyk. opoka.org.pl, 10 czerwca 2009. [dostęp 2018-10-24].
  29. Anti-Union empire of Father Rydzyk. From Radio Maryja to „Trwam” Television Antyunijne imperium ojca Rydzyka. Od Radia Maryja do Telewizji Trwam. repozytorium.ka.edu.pl. [dostęp 2018-10-24].
  30. Odważne słowa ojca Tadeusza Rydzyka. Porównał UE do Związku Radzieckiego. wp.pl, 20 grudnia 2018. [dostęp 2019-01-28].