Ustawy norymberskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ustawy norymberskie (niem. Nürnberger Gesetze, też Nürnberger Rassengesetze – „norymberskie ustawy rasowe”) – ustawy rasowe uchwalone przez niemiecki Reichstag 15 września 1935 roku i w tym samym dniu ogłoszone na zjeździe NSDAP (Reichsparteitagu) w Norymberdze. Do zestawu ustaw wchodziły:

  • Ustawa o obywatelstwie Rzeszy
  • Ustawa o ochronie krwi niemieckiej i niemieckiej czci
  • Ustawa o barwach i fladze Rzeszy

Względem ustaw stopniowo zostały wydawane rozporządzenia wykonawcze. Pierwszym było rozporządzenie z dnia 14 listopada 1935 r., precyzujące ustalenia § 3 ustawy o obywatelstwie Rzeszy i wyłączające Żydów spod jego mocy.

Na mocy tych dokumentów Żydów można było pozbawić obywatelstwa Rzeszy, ochrony prawnej i własności. Nie mogli również pełnić służby w urzędach państwowych ani w wojsku. Zakazano im również wywieszać flagę państwową. Wedle ustawy o ochronie krwi zabraniano zawierania małżeństw między „Aryjczykami” i „nie-Aryjczykami”, zezwalano rozwiązywać już zawarte małżeństwa tego typu, zaś stosunki intymne między nimi podlegały karze (zhańbienie rasy – Rassenschande).

Wbrew swej nazwie ustawy pomijały definicję rasy. Do Żydów zaliczono aktualnych lub byłych wyznawców judaizmu, a także ich dzieci i wnuki bez względu na wyznanie[1]. Ustawy również definiowały, kogo uznawać za Żyda, za mieszańca (mischlinga) i Aryjczyka.

Ograniczenia prawne dotyczyły również Cyganów oraz przedstawicieli rasy czarnej. Ustawy stały się podstawą prawną antyżydowskiej polityki w III Rzeszy.

Ustawy norymberskie zakazujące np. małżeństw Żydów i nie-Żydów wzorowane były na ustawach, które w tamtym okresie obowiązywały w 30 stanach USA [2] [3] (zakazy obejmowały nie tylko Murzynów, ale także Chińczyków, Japończyków, Filipińczyków, Hindusów, Indian) (Prawa Jima Crowa) [4] [5]. Ustawodawstwo to obowiązywało w niektórych stanach USA do aż do chwili wejścia w życie Civil Rights Act (ustawa o prawach obywatelskich) z 1964 i Voting Rights Act (ustawa o prawie do głosowania) z 1965 roku, co nastąpiło ostatecznie w 1967 roku. [6]

Naukowe świadectwo dyskryminacji[edytuj]

Victor Klemperer, niemiecki filolog pochodzenia żydowskiego, weteran I wojny światowej, przeżył okres III Rzeszy w Niemczech dzięki postawie swej żony. Świadectwo przeżyć tego okresu zawarł w prowadzonym na bieżąco dzienniku.


Przypisy

  1. Prototyp takiej definicji zaproponowała już Liga Pangermańska w 1913 r. Andrzej J. Kamiński, Koszmar niewolnictwa, Warszawa 1990.
  2. How Interracial Marriage Laws Have Changed Since the 1600s, „ThoughtCo” [dostęp 2017-08-28].
  3. Loving Day: Celebrate the Legalization of Interracial Couples, 31 grudnia 2007 [dostęp 2017-08-28] [zarchiwizowane z adresu 2007-12-31].
  4. Jim Crow Laws - Martin Luther King Jr National Historic Site (U.S. National Park Service), www.nps.gov [dostęp 2017-08-28] (ang.).
  5. Nie tylko Rosa Parks, „KrytykaPolityczna.pl”, 8 marca 2013 [dostęp 2017-08-28] (pol.).
  6. Pascoe, Peggy, What Comes Naturally: Miscegenation Law and the Making of Race in America. Oxford University Press, 2009.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia, literatura, linki zewnętrzne[edytuj]