Gdynia Główna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gdynia Główna
Budynek dworca widziany z pl. Konstytucji
Budynek dworca widziany z pl. Konstytucji
Państwo  Polska
Miejscowość Gdynia
Lokalizacja Śródmieście
Data otwarcia 1870 linia / 1894 stacja
Poprzednie nazwy Gdynia,
Gdingen,
Gotenhafen[1],
Gdynia Główna Osobowa
Dane techniczne
Liczba peronów 5 (w tym 1 dla SKM)
Liczba krawędzi
peronowych
10 (w tym 2 dla SKM)
Kasy link= T
Przejścia nadziemne link= N
Przejścia podziemne link= T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Trójmiasta
Mapa lokalizacyjna Trójmiasta
Gdynia Główna
Gdynia Główna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gdynia Główna
Gdynia Główna
Ziemia 54°31′16″N 18°31′46″E/54,521111 18,529444
Portal Portal Transport szynowy

Gdynia Główna – największy dworzec w Gdyni oraz jedna z najważniejszych stacji kolejowych w Trójmieście, charakteryzująca się jedną z największych rocznych przepustowości w Polsce. Według kategoryzacji PKP oznaczona została najwyższą kategorią A. Dworzec mieści się w zabytkowym[2] budynku modernistycznym, zmodernizowanym w roku 2012. Dworzec Główny oraz Dworzec Podmiejski znajdują się przy pl. Konstytucji, wzdłuż granicy dzielnic Śródmieście (północny-wschód) i Działki Leśne (południowy-zachód). Od północy ociera się o granicę z Grabówkiem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy dworzec w centrum Gdyni, ok. 1900
Dworzec z 1926

Pierwszy dworzec kolejowy w centrum Gdyni otwarto 1 stycznia 1894. Początkowo był to przystanek kolejowy z niewielką drewnianą poczekalnią, kilkoma lampami i tablicą z nazwą miejscowości. Dopiero po prawie 10 latach dokonano rozbudowy przystanku, powstał ceglany budynek z kasami, następnie poczekalnia z prawdziwego zdarzenia, a Gdynia zyskała miano stacji IV klasy[3].

Po włączeniu w 1920 Gdyni do Polski i podjęciu decyzji o budowie miasta i portu, nastąpiło znaczne zwiększenie się znacznie ruchu pasażerskiego. W związku z tym w latach 1923-1926 powstał nowy, murowany i okazały gmach według projektu Romualda Millera, zbudowany w stylu narodowo - dworkowym[4], który otwarto w lipcu 1926. W jego wnętrzach umieszczono kasy, poczekalnię, toalety, przechowalnię bagażu, restaurację, księgarnię, punkt wymiany walut oraz zakład fryzjerski. Obok wybudowano tzw. dworzec letni, do którego prowadziło przejście podobne do tego, które łączy współcześnie dworce PKP i SKM, z czasem przystosowany do całorocznej obsługi podróżnych.

Polichromia przedstawiająca ciała niebieskie i znaki zodiaku w sali restauracyjnej

Po zniszczeniu w czasie II wojny światowej dworca z r. 1926, w latach pięćdziesiątych zbudowano nowy dworzec według projektu prof. Wacława Tomaszewskiego, autora projektu Domu Bawełny i gmachu Akademii Morskiej w Gdyni. Dworcowe budynki stanowią niespotykane połączenie architektury socrealizmu z przedwojennym modernizmem. W dworcowej poczekalni zachowały się freski z 1957, odsłonięte ponownie w trakcie remontu w 2008, przedstawiające morski krajobraz; w sali restauracyjnej - polichromia przedstawiająca ciała niebieskie i znaki zodiaku, oraz mozaika przedstawiającą Pegaza na kole PKP. Ich autorem był prof. Juliusz Studnicki z gdańskiej PWSSP.

W sierpniu 2008 budynek dworca został wpisany do rejestru zabytków. W tymże też roku rozpoczęto modernizację stacji, która obejmowała m.in. przebudowę hali Dworca Głównego, zadaszenie peronów i zmiany w systemie sterowania ruchem kolejowym. W trakcie prac, w 2011 odkryta została murowana ściana dworca z 1926, o długości ok. 5 metrów. Została ona zachowana i wkomponowana w odnowione wnętrza[5][6].

6 czerwca 2012 oficjalnie otwarto zmodernizowany budynek dworca. Inwestycja kosztowała 40,7 mln złotych, a sfinansowana została częściowo z unijnych funduszy[7][8].

Stacja[edytuj | edytuj kod]

Perony[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca podmiejskiego
Hala dworca w stronę kas
Perony
Odsłonięte mozaiki
WK14 Gdynia Główna (4) Travelarz.jpg

Kompleks dworcowy składa się z budynku Dworca Głównego (przy pl. Konstytucji) oraz połączonego z nim krytym przejściem Dworca Podmiejskiego (położonego od strony ul. 10 Lutego). Przy Dworcu Głównym znajdują się stanowiska odjazdowe dworca autobusowego PKS, a także pętla trolejbusowa i autobusowa.

Hala Dworca Głównego ma dwa główne wejścia, pomiędzy którymi mieści się przestrzeń z kasami biletowymi oraz punktami gastronomicznymi i handlowymi. Na wprost wejścia wschodniego położone jest przejście podziemne na wszystkie perony. Przy wejściu tym mieści się także większość punktów gastronomicznych. Drugie przejście podziemne łączy Dworzec Podmiejski z peronem 1.

Na stacji funkcjonują semafory świetlne, nastawnia dysponująca GO znajduje się w pobliżu północnego końca peronów i podobnie jak dworzec, jest to największy obiekt tego typu w Trójmieście.

Stacja Gdynia Główna ma 5 peronów połączonych przejściami podziemnymi. Peron 1 jest w pełni zadaszony, natomiast pozostałe perony mają zadaszenie rozczłonkowane na trzy części: zejścia do przejścia podziemnego oraz dwie, przeszklone, ok. 50-metrowe wiaty peronowe. Perony położone są między budynkiem dworca przy pl. Konstytucji a ul. Morską, przy czym numerowane są od strony budynku.

  • Peron 1 (wysoki) obsługuje ruch pociągów SKM, przy czym po torze od strony dworca przebiegają pociągi w kierunku Wejherowa, zaś po torze od strony ulicy Morskiej – pociągi w kierunku Gdańska.
  • Perony 2 i 3 (po zakończeniu modernizacji wysokie) zazwyczaj obsługują pociągi dalekobieżne przyjeżdżające od strony Gdańska.
  • Perony 4 i 5 (wysokie) zazwyczaj obsługują pociągi dalekobieżne przyjeżdżające od strony Wejherowa.

Ruch pociągów[edytuj | edytuj kod]

Na stacji tej rozpoczyna i kończy bieg większość pociągów dalekobieżnych z głębi kraju w kierunku Trójmiasta, a także do miejscowości wypoczynkowych. Stacja Gdynia Główna jest ponadto początkową dla regionalnych pociągów regio do Helu i do Kościerzyny.

Oprócz linii dalekobieżnej, przez Gdynię Główną przebiegają także trasa trójmiejskiej SKM – dla pociągów podmiejskich Gdynia Główna jest zazwyczaj stacją przelotową. Pociągi od strony Gdańska w godzinach szczytu kończą, co prawda bieg tutaj, lecz poza tym okresem na stacjach Gdynia Chylonia albo Gdynia Cisowa, lub też jadą dalej w stronę Rumi, która jest ostatnią stacją linii 250. Następnie pociągi korzystają z linii PLK nr 202 i ze zmniejszoną częstotliwością kursują do Wejherowa, Lęborka i Słupska.

Sąsiedztwo[edytuj | edytuj kod]

Wybrane obiekty nie dalej niż w promieniu kilometra:

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Dodatkowe informacje[edytuj | edytuj kod]

EU07-060 z pociągiem pośpiesznym do Zielonej Góry i SA132-006 na stacji Gdynia Główna. Widoczne perony zastąpiono nowymi
  • Przed modernizacją w 2011 roku pomiędzy peronem 4 i 5 z niewiadomych względów znajdował się tylko jeden tor, do którego przylegały krawędzie obu peronów. Do pociągu stojącego na tym torze praktycznie można było wsiąść z obu stron, choć zapowiadany był jako przyjeżdżający na peron 4. Obecnie pomiędzy peronami 4 i 5 są w sumie 3 tory - środkowy oczywiście nie przylega do żadnej krawędzi peronowej.
  • Do 11 marca 2004 nazwa stacji brzmiała – Gdynia Główna Osobowa[10]. Obecnie wszystkie oznaczenia zmieniono na "Gdynia Główna". Zdemontowano m.in. duży napis "Osobowa" z budynku dworca.
  • W podziemiach dworca znajdują się dwa schrony przeciwlotnicze, które w razie zagrożenia mogą służyć do ukrycia ludności.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. hitlerowska nazwa okupacyjna
  2. Rejestr zabytków woj. pomorskiego [tabela programu Microsoft Office]
  3. Katarzyna Fryc Tych budynków w Gdyni już nie ma. Pierwszy dworzec Gdynia Główna
  4. O dawnych dworcach w Gdyni. rzygacz.webd.pl. [dostęp 2012-08-19].
  5. Przedwojenny mur na gdyńskim dworcu. trojmiasto.pl, 12 kwietnia 2011. [dostęp 12 kwietnia 2011].
  6. PKP SA: Informacja prasowa PKP S.A. - Gdynia Główna po przebudowie zaprasza podróżnych (pol.). pkp.pl. [dostęp 2012-08-19].
  7. Ksenia pisera: Dworzec kolejowy Gdynia Główna otwarty. Jak Wam się podoba? (ZDJĘCIA) (pol.). gdynia.naszemiasto.pl, 2012-06-05. [dostęp 2012-08-19].
  8. PKP SA: Informacja Prasowa PKP S.A. - Unijne wsparcie dla przebudowy dworca w Gdyni (pol.). pkp.pl. [dostęp 2012-08-19].
  9. W roli głównej Gdyni Główna
  10. Gdynia Główna, historia.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Gdynia Główna
Linia 201 Nowa Wieś Wielka – Gdynia Port (km linii: 204,702)
odległość: 9,765 km
Gdynia Wielki KackBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 1,316 km
Linia 202 Gdańsk Główny – Stargard Szczeciński (km linii: 20,992)
odległość: 5,096 km
Gdynia OrłowoBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 5,180 km
Linia 250 Gdańsk Śródmieście – Rumia (km linii: 20,992)
odległość: 1,592 km
Gdynia Wzgórze Św. MaksymilianaBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 0,827 km
Linia 725 Gdynia Główna R20 – Gdynia Port GPB (km linii: 0,000)
Gdynia Główna R20 (rozjazd)BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg BSicon lBHF.svg
odległość: 2,245 km
Linia 960 Gdynia Główna – Gdynia Postojowa (km linii: 0,757)
BSicon lBHF.svg
odległość: 2,570 km
Linia 963 Gdynia Główna R64 – Gdynia Główna R95 (km linii: 22,000)
Gdynia Główna R64 (rozjazd)BSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg BSicon lBHF.svg
BSicon STRq.svgBSicon STRq.svgBSicon KBHFr.svgGdynia Główna R95 (rozjazd)
Linia Owczarnia – Gdynia Główna
Wielki KackBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg BSicon lBHF.svg