Linia kolejowa nr 202

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia kolejowa nr 202
Gdańsk Główny – Stargard
Mapa przebiegu linii kolejowej 202
Dane podstawowe
Zarządca PKP PLK
Numer linii 202
Tabela SRJP 452, 451, 380[a]
Długość 334,360 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Sieć trakcyjna 3000 V DC
Prędkość maksymalna 140 km/h
Portal Portal Transport szynowy

Linia kolejowa nr 202 Gdańsk GłównyStargardlinia kolejowa w województwie pomorskim i zachodniopomorskim, na obszarze Oddziałów Regionalnych PKP PLK: w Gdańsku i Szczecinie.

Historia do 1945 r.[edytuj]

W 1843 Towarzystwo Kolei Żelaznej Berlińsko-Szczecińskiej (Berlin-Stettiner Eisenbahn-Gesellschaft – BSE) ukończyło budowę linii do Szczecina – pierwszej na Pomorzu, 3 lata później (w 1846) przedłużono ją do Stargardu. Około 10 lat później spółka-córka BSE – Tylnopomorska Kolej Żelazna (Hinterpommersche Eisenbahn) dostała koncesję na budowę linii dalej na wschód.

W czerwcu 1859 po otwarciu linii do Koszalina, stacja w Stargardzie stała się stacją węzłową. Kolejne odcinki powstały na przełomie lat 60. i 70. XIX wieku:

  • w lipcu 1869 z Koszalina do Słupska,
  • w lipcu 1870 z Gdańska do Sopotu,
  • we wrześniu 1870 ze Słupska do Sopotu.
Fragment Urzędowego Rozkładu Jazdy Pociągów (URJP) z 1936 r.

Po zakończeniu I wojny światowej i ukształtowaniu się granic (lata 1918-1920), linia znalazła się w granicach trzech państw: Republiki Weimarskiej (Niemiec), II Rzeczypospolitej (Polski) i Wolnego Miasta Gdańska. Stacjami granicznymi stały się: Groß Boschpol (Bożepole Wielkie) (po stronie niemieckiej) i Strzebielino (po stronie polskiej). Ostatnią stacją w granicach Polski przed wjazdem do Wolnego Miasta Gdańska była Kolibki Orłowo (ob. Gdynia Orłowo). Administrację nad koleją według postanowień traktatu wersalskiego w Wolnym Mieście Gdańsku powierzono kolejom polskim PKP, jednak językiem urzędowym był język niemiecki, toteż nazwy stacji na tym obszarze miały nazewnictwo niemieckie. Po wybuchu II wojny światowej w 1939 cała linia ponownie znalazła się w granicach Niemiec (III Rzeszy).

Według danych z Urzędowego Rozkładu Jazdy Pociągów P.K.P. z 1936 najwięcej pociągów kursowało na trasie Danzig (Gdańsk Główny)Zoppot (Sopot) – aż 58 par. Dodatkowo 25 par między Gdańskiem, Gdynią i Redą. Do Wejherowa kursowało 20 par pociągów, do granicy w Strzebielinie 7 par i dodatkowo 1 para do Dworca Szczecińskiego w Berlinie.

Nazwy stacji przed 1945 (na odcinku Gdynia OrłowoStrzebielino Morskie w latach 1918-1939, jeśli nie podano inaczej – identyczne jak obecnie) (linki prowadzą do artykułów o miejscowościach, linki do stacji znajdują się w infoboksie):

Historia po 1945 r.[edytuj]

W 1945 r. zlikwidowano drugi tor pomiędzy Runowem Pomorskim a Białogardem. W latach 1952-1956 pomiędzy Gdańskiem Głównym a Gdynią Chylonią oddano do użytku linię kolejową biegnącą równolegle do linii 202, dziś oznaczoną jako linia kolejowa nr 250, po której kursuje większość pociągów trójmiejskiej SKM. W 1985 przedłużono tory do Rumi, a w międzyczasie na odcinku Gdańsk Gł. – Wejherowo utworzono kilkanaście nowych przystanków. Od tamtej pory na tym odcinku po torach linii 202 kursują głównie pociągi dalekobieżne. Na początku lat 80. XX w. otwarto jedyny nowy przystanek poza siecią SKM – w Głuszynie.

W 1981 między Gdynią a Stargardem kursowały 4 pary pociągów pospiesznych (w tym Gedania relacji Gdynia – Berlin-Lichtenberg). W późniejszym okresie tę trasę pokonywał jeszcze jeden pociąg Mare Balticum – obydwa w latach 90. zostały zlikwidowane. Pociągi pospieszne kursowały także między Koszalinem / Słupskiem a Białogardem (w/z kierunku Poznania) i przez Gdańsk (do/z Warszawy). Wśród pociągów osobowych najdłuższą trasę pokonywały 2 pociągi (1 para) kursujące między Stargardem a Gdynią oraz ze/do Stargardu do/ze Słupska (dodatkowo 1 para) i do/z Koszalina (plus 2 pary), a także 1½ pary między Lęborkiem a Białogardem. Pozostałe pociągi osobowe kursowały na różnych odcinkach linii – najwięcej ich było na trasach Lębork-Słupsk, Koszalin-Białogard i Runowo Pomorskie-Stargard.

Po ponad 10 latach od elektryfikacji linii nr 250, położono sieć trakcyjną na linii 202 nad torami w aglomeracji gdańskiej: w październiku 1969 między Gdynią Gł. a Wejherowem oraz w grudniu 1976 z Gdańska Gł. do Gdyni Gł., a od drugiej połowy lat 80. od Stargardu w kierunku wschodnim:

i pozostały odcinek we wrześniu 1989 między Słupskiem a Wejherowem.

W latach 2012-14 zmodernizowano odc. Gdańsk Główny-Gdynia Chylonia. Modernizacja polegała na budowie drugiego toru na odc. Gdynia Główna-Gdynia Chylonia, wymianie urządzeń SRK, przebudowie urządzeń SRK, układów torowych. W planach jest modernizacja odc. Gdynia Chylonia-Słupsk, modernizacja tego odcinka polegać będzie na budowie 2 toru dalekobieżnego na odcinku Gdynia-Chylonia-Rumia oraz Wejherowo-Słupsk, ponadto powstaną 2 tory aglomeracyjne na odcinku Rumia-Wejherowo. Po modernizacji odcinek Gdynia Chylonia-Słupsk będzie dostosowany do prędkości 160-200 km/h dla ruchu pasażerskiego i 120 km/h dla ruchu towarowego.

Wykolejony pociąg towarowy na linii nr 202 w Gdańsku Wrzeszczu, 7 marca 2011

Statystyki i podziały linii[edytuj]

Maksymalna prędkość 100 km/h i 120 km/h dla pociągów pasażerskich jest dozwolona na 275,5 km (dla autobusów szynowych na 284,2 km) toru nieparzystego (na 298,4 km długości całkowitej toru). Największe ograniczenia występowały między Worowem a Łobzem, jednak zostały wyeliminowane. Obecnie najwięcej ograniczeń znajduje się na odcinku Runowo Pomorskie - Chociwel - Trąbki, są to głównie ograniczenia do 100 km/h na rozjazdy krzyżowe. Pociągi towarowe mogą rozwijać prędkość 100 km/h tylko na odcinku długości 84,5 km między Gdańskiem Gł. a Lęborkiem, na pozostałej trasie maksymalnie do 80 km/h. Linia w większości jest jednotorowa, zaś dwutorowa na odcinkach:

  • Gdańsk Główny – Gdynia Chylonia
  • Rumia – Wejherowo
  • Runowo Pomorskie – Stargard

Minimalny (hipotetyczny) czas przejazdu całej linii z maksymalną dozwoloną prędkością po torze nieparzystym wynosi 2:58 h (szynobusy – średnio 100,6 km/h), 3:08 h dla pasażerskich (śr. 95,4 km/h) oraz 4:10 h dla towarowych (śr. 71,7 km/h).

Porównanie czasu przejazdów dla pociągów osobowych w wybranych latach (wartości uśrednione):
a) pomiędzy Gdańskiem Głównym a Wejherowem (44 km):

  • 1948: ok. 1:40 h
  • 1951/52: ok. 1:30 h
  • 1967/68: ok. 1:05 h
  • 1983/84: ok. 1:10 h
  • 1989/90: ok. 1:10 h
  • 1995/96: ok. 1:10 h
  • 2002: ok. 1:10 h
  • 2007: ok. 1:10 h
  • 2012: ok. 1:10 h

b) pomiędzy Wejherowem a Słupskiem (87 km):

  • 1948: ok. 2:10 h
  • 1951/52: ok. 1:55 h
  • 1967/68: ok. 2:00 h
  • 1983/84: ok. 1:55 h
  • 1989/90: ok. 1:50 h
  • 1995/96: ok. 1:30 h
  • 2002: ok. 1:30 h
  • 2007: ok. 1:25 h
  • 2012: ok. 1:30 h

c) pomiędzy Słupskiem a Koszalinem (67 km):

  • 1944/45: ok. 1:30 h
  • 1948: ok. 1:40 h
  • 1951/52: ok. 1:20 h
  • 1967/68: ok. 1:25 h
  • 1983/84: ok. 1:20 h
  • 1989/90: ok. 1:10 h
  • 1995/96: ok. 1:05 h
  • 2002: ok. 1:00 h
  • 2009: ok. 0:50 h
  • 2012: ok. 0:50 h

d) pomiędzy Koszalinem a Runowem Pomorskim (90 km):

  • 1944/45: ok. 2:10 h
  • 1948: ok. 2:10 h
  • 1951/52: ok. 2:00 h
  • 1967/68: ok. 2:05 h
  • 1983/84: ok. 1:50 h
  • 1989/90: ok. 1:45 h
  • 1995/96: ok. 1:30 h
  • 2002: ok. 1:30 h
  • 2007: ok. 1:30 h
  • 2012: ok. 1:20 h
  • 2015 ok: 1:15 h

e) pomiędzy Runowem Pomorskim a Stargardem(45 km):

  • 1944/45: ok. 1:00 h
  • 1948: ok. 1:05 h
  • 1951/52: ok. 1:00 h
  • 1967/68: ok. 0:55 h
  • 1983/84: ok. 0:55 h
  • 1989/90: ok. 0:45 h
  • 1995/96: ok. 0:45 h
  • 2002: ok. 0:45 h
  • 2007: ok. 0:45 h
  • 2012: ok. 0:40 h

Podział linii według obszarów działania Zakładów Linii Kolejowych spółki PKP Polskie Linie Kolejowe (w nawiasach podano krańcowe stacje):

  • od początku linii -0,378 km do 84,15 km (Gdańsk Główny – Lębork): Oddział Regionalny w Gdańsku, Ekspozytura Zarządzania Ruchem Kolejowym w Gdańsku, Zakład Linii Kolejowych w Gdyni
  • od 84,15 km do 298,0 km (Leśnice – Cieszyno Łobeskie): Oddział Regionalny w Szczecinie, Ekspozytura Zarządzania Ruchem Kolejowym w Szczecinie, Zakład Linii Kolejowych w Szczecinie
  • od 298,0 km do końca linii 333,982 km (Chociwel – Stargard): Oddział Regionalny w Szczecinie, Zakład Linii Kolejowych Szczecin

Numery tabel w rozkładzie jazdy:[a]

  • od Gdańska Głównego do Wejherowa – tabela 452
  • od Wejherowa do Lęborka – tabela 451 (odc. Gdynia Gł. – Wejherowo w skrócie)
  • od Lęborka do Stargardu – tabela 380 (odc. Gdańsk Gł. – Lębork w skrócie)

Podział linii według województw:

Ciekawostki[edytuj]

Do 1934 w sąsiedztwie sześciu dworców[b] (Słupsk, Sławno, Koszalin, Białogard, Łobez i Trąbki) zlokalizowane były także stacje kolei wąskotorowych. Wszystkie oprócz tej w Trąbkach były stacjami początkowymi. W 1936 na liniach ze Słupska zmieniono prześwit toru na normalny. 2 lata wcześniej rozebrano fragment linii ze Sławna do Kosierzewa, na pozostałym odcinku do Jacinek przekuto tor na normalny, a z Kosierzewa do Sławna zbudowano nową linię z innym przebiegiem i prześwitem toru 1435 mm. Wszystkie dawne linie wąskotorowe ze Słupska i Sławna zostały rozebrane w latach 40. W ostatnim dwudziestoleciu rozebrano także linie z Białogardu i Łobza. Do dziś istnieją tylko dwie stacje, czynna w Koszalinie oraz zamknięta w Trąbkach.

Uwagi

  1. a b Tabele obejmują także odcinki nie należące do linii 202 – tab. 452: Tczew – Gdańsk Gł., tab. 451: Lębork – Łeba, tab. 380: Stargard – Szczecin Gł. (w skrócie)
  2. w Stargardzie także istnieje dworzec kolei wąskotorowej, jednak jest on bardziej oddalony od dworca normalnotorowego niż w pozostałych miastach. Obydwie stacje są połączone normalnotorową łącznicą.