Grand Prix IMŚ na żużlu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grand Prix na żużlu
FIM Speedway Grand Prix
ilustracja
Sports current event.svg Grand Prix IMŚ na Żużlu 2020
Państwo Zawody międzynarodowe
Oficjalny skrót ang. SGP
pol. GP
Dyscyplina Żużel
Organizator rozgrywek FIM
Data założenia 1995
Partner TV canal+
Sponsor tytularny Monster Energy
Rozgrywki
Liczba drużyn 15 stałych uczestników
+ 1 zawodnik z dziką kartą
Zwycięzca Indywidualny Mistrz Świata
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Dania Hans Nielsen (1995)
Obecny zwycięzca Polska Bartosz Zmarzlik (2020)
Najwięcej zwycięstw Szwecja Tony Rickardsson (5)
Strona internetowa

Grand Prix na żużlu – coroczny cykl turniejów, organizowany przez Międzynarodową Federację Motocyklową (FIM) od 1995 roku, wyłaniający indywidualnego mistrza świata. Zastąpił on rozgrywane w latach 1936-1994 finały jednodniowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Historia Grand Prix na żużlu.

Zasady[edytuj | edytuj kod]

Zasady turniejów cyklu Grand Prix zmieniają się na przestrzeni lat. W latach 1995-1997 rozgrywano tradycyjny turniej dwudziestobiegowy, w którym każdy z szesnastu zawodników spotykał się z każdym, następnie według klasyfikacji przejściowej zawodnicy przydzielani byli do czterech biegów finałowych – od tzw. finału D (o miejsca 13-16) odpowiednio do finału A (o miejsca 1-4).

W roku 1998 wprowadzono formułę wzorowaną na systemach knock-out, w której po dwóch słabych biegach zawodnik kończył rywalizację. Turniej składał się z 24 biegów, przystępowało do niego 24 zawodników, z których ośmiu było „rozstawionych”, nie brali więc udziału w biegach eliminacyjnych – początkowej fazie zawodów. Końcową kolejność ustalano w biegach finałowych – tzw. finale pocieszenia (o miejsca 5-8) oraz wielkim finale. System ten poddano drobnej modyfikacji w 2002 roku, rezygnując m.in. z „finału pocieszenia” i wprowadzając dwa biegi z udziałem rozstawionej ósemki w fazie eliminacyjnej – tabela biegowa składała się z 25 wyścigów.

Od sezonu 2005 powrócono do tradycyjnej formuły – turnieju dwudziestobiegowego, dla 16 zawodników, znanego z lat 1995-1997. Zamiast finałów A-D organizowało się półfinały, dla zawodników zajmujących w klasyfikacji przejściowej miejsca 1-8, z których po dwóch najlepszych zawodników awansowało do Wielkiego Finału (Big Final). System punktacji poddano zmianie: czołowa czwórka była premiowana z góry ustaloną liczbą punktów (25, 20, 18 i 16), pozostali zawodnicy otrzymywali tyle punktów ile zdobyli podczas pierwszych pięciu swoich startów (biegi 1-20; bez biegów półfinałowych).

Choć w sezonie 2007 całkowicie zmieniono system punktowania, same zasady przeprowadzania turnieju pozostały niezmienione. Zrezygnowano z premiowania czołowej czwórki punktami za samo miejsce w końcowej klasyfikacji poszczególnego turnieju. Jednocześnie zdecydowano, że do klasyfikacji generalnej będą liczone punkty ze wszystkich biegów, również w biegach półfinałowych i Wielkim Finale (Big Final). W biegu finałowym punkty będą jednak mnożone dwukrotnie (6, 4, 2 i 0 punktów). Możliwa jest zatem sytuacja, w której zwycięzcą turnieju nie będzie zdobywca największej liczby punktów. Od sezonu 2013 bieg finałowy nie jest już podwójnie punktowany. W sezonie 2014 wprowadzono stałe numery startowe dla uczestników cyklu, jednak aktualny mistrz świata może używać numeru 1.

Niezależnie od systemu, w którym rozgrywano turnieje Grand Prix, punkty zdobyte w turnieju przekłada się na punkty do klasyfikacji ogólnej cyklu. Suma punktów w klasyfikacji generalnej ze wszystkich turniejów Grand Prix, których liczba co roku waha się od 6 do 12, decyduje o medalach i tytule indywidualnego mistrza świata.

Zawodnicy[edytuj | edytuj kod]

Stawka zawodników, którzy uczestniczą w turniejach cyklu w danym roku jest stała, choć zmieniała się na przestrzenie lat.

W latach 1995-1997 ścigano się według dwudziestobiegówki: stałych uczestników było 17 (w tym dwóch rezerwowych) i jeden z dziką kartą (zawodnik z kraju organizatora).

W 1998 program zawodów był nowatorski, oparty na zasadzie knock-out. Ten system pozwalał na uczestniczenie aż 24 zawodników (21 stałych uczestników i trzy dzikie karty). Już w następnym roku jednak zwiększono liczbę stałych uczestników do 22, jednocześnie zmniejszając liczbę dzikich kart do 2. Mimo modyfikacji programu zawodów w 2002 (dodatkowe biegi eliminacyjne) liczba uczestników nie zmieniała się.

W 2005 ponownie powrócono do sprawdzonej dwudziestobiegówki (modyfikując jednak w porównaniu do lat 1995-1997 biegi finałowe). Liczba stałych uczestników wynosiła 15, stawkę uzupełniał jeden zawodnik z dziką kartą oraz dwóch rezerwowych (rezerwy toru; także z kraju organizatora). System ten funkcjonuje także w sezonie 2007.

Medaliści[edytuj | edytuj kod]

Rok Miejsce Złoto Srebro Brąz Źr.
1995 Dania Hans Nielsen Szwecja Tony Rickardsson Stany Zjednoczone Sam Ermolenko [1]
1996 Stany Zjednoczone Billy Hamill Dania Hans Nielsen Stany Zjednoczone Greg Hancock [2]
1997 Stany Zjednoczone Greg Hancock Stany Zjednoczone Billy Hamill Polska Tomasz Gollob [3]
1998 Szwecja Tony Rickardsson Szwecja Jimmy Nilsen Polska Tomasz Gollob [4]
1999 Szwecja Tony Rickardsson Polska Tomasz Gollob Dania Hans Nielsen [5]
2000 Wielka Brytania Mark Loram Stany Zjednoczone Billy Hamill Szwecja Tony Rickardsson [6]
2001 Szwecja Tony Rickardsson Australia Jason Crump Polska Tomasz Gollob [7]
2002 Szwecja Tony Rickardsson Australia Jason Crump Australia Ryan Sullivan [8]
2003 Dania Nicki Pedersen Australia Jason Crump Szwecja Tony Rickardsson [9]
2004 Australia Jason Crump Szwecja Tony Rickardsson Stany Zjednoczone Greg Hancock [10]
2005 Szwecja Tony Rickardsson Australia Jason Crump Australia Leigh Adams [11]
2006 Australia Jason Crump Stany Zjednoczone Greg Hancock Dania Nicki Pedersen [12]
2007 Dania Nicki Pedersen Australia Leigh Adams Australia Jason Crump [13]
2008 Dania Nicki Pedersen Australia Jason Crump Polska Tomasz Gollob [14]
2009 Australia Jason Crump Polska Tomasz Gollob Rosja Emil Sajfutdinow [15]
2010 Polska Tomasz Gollob Polska Jarosław Hampel Australia Jason Crump [16]
2011 Stany Zjednoczone Greg Hancock Szwecja Andreas Jonsson Polska Jarosław Hampel [17]
2012 Australia Chris Holder Dania Nicki Pedersen Stany Zjednoczone Greg Hancock [18]
2013 Wielka Brytania Tai Woffinden Polska Jarosław Hampel Dania Niels Kristian Iversen [19]
2014 Stany Zjednoczone Greg Hancock Polska Krzysztof Kasprzak Dania Nicki Pedersen [20]
2015 Wielka Brytania Tai Woffinden Stany Zjednoczone Greg Hancock Dania Nicki Pedersen [21]
2016 Stany Zjednoczone Greg Hancock Wielka Brytania Tai Woffinden Polska Bartosz Zmarzlik [22]
2017 Australia Jason Doyle Polska Patryk Dudek Wielka Brytania Tai Woffinden [23]
2018 Wielka Brytania Tai Woffinden Polska Bartosz Zmarzlik Szwecja Fredrik Lindgren [24]
2019 Polska Bartosz Zmarzlik Dania Leon Madsen Rosja Emil Sajfutdinow [25]
2020 Polska Bartosz Zmarzlik Wielka Brytania Tai Woffinden Szwecja Fredrik Lindgren [26]
2021

Klasyfikacja medalowa[edytuj | edytuj kod]

Według zawodników[edytuj | edytuj kod]

Pogrubioną czcionką – zostali zaznaczeni zawodnicy, którzy kontynuują karierę żużlową. Dodatkowo przy zawodnikach zakwalifikowanych do cyklu Grand Prix w sezonie 2021 postawiono gwiazdkę.

Lp. Zawodnik Państwo Lata[a] Złoto Srebro Brąz Razem
1. Rickardsson, TonyTony Rickardsson  Szwecja 1995–2005 5 2 2 9
2. Hancock, GregGreg Hancock  Stany Zjednoczone 1996–2016 4 2 3 9
3. Crump, JasonJason Crump  Australia 2001–2010 3 5 2 10
4. Woffinden, TaiTai Woffinden *  Wielka Brytania 2013–2020 3 2 1 6
5. Pedersen, NickiNicki Pedersen  Dania 2003–2015 3 1 3 7
6. Zmarzlik, BartoszBartosz Zmarzlik *  Polska 2016–2020 2 1 1 4
7. Gollob, TomaszTomasz Gollob  Polska 1997–2010 1 2 4 7
8. Hamill, BillyBilly Hamill  Stany Zjednoczone 1996–2000 1 2 3
9. Nielsen, HansHans Nielsen  Dania 1995–1999 1 1 1 3
10. Loram, MarkMark Loram  Wielka Brytania 2000 1 1
10. Holder, ChrisChris Holder  Australia 2012 1 1
10. Doyle, JasonJason Doyle *  Australia 2017 1 1
13. Hampel, JarosławJarosław Hampel  Polska 2010–2013 2 1 3
14. Adams, LeighLeigh Adams  Australia 2005–2007 1 1 2
15. Nilsen, JimmyJimmy Nilsen  Szwecja 1998 1 1
15. Jonsson, AndreasAndreas Jonsson  Szwecja 2011 1 1
15. Kasprzak, KrzysztofKrzysztof Kasprzak *  Polska 2014 1 1
15. Dudek, PatrykPatryk Dudek  Polska 2017 1 1
15. Madsen, LeonLeon Madsen *  Dania 2019 1 1
20. Sajfutdinow, EmilEmil Sajfutdinow *  Rosja 2009–2019 2 2
20. Lindgren, FredrikFredrik Lindgren *  Szwecja 2018–2020 2 2
22. Ermolenko, SamSam Ermolenko  Stany Zjednoczone 1995 1 1
22. Sullivan, RyanRyan Sullivan  Australia 2002 1 1
22. Iversen, Niels KristianNiels Kristian Iversen  Dania 2013 1 1

Według państw[edytuj | edytuj kod]

Lp. Państwo Złoto Srebro Brąz Razem
1.  Australia 5 6 4 15
2.  Stany Zjednoczone 5 4 4 13
2.  Szwecja 5 4 4 13
4.  Dania 4 3 5 12
5.  Wielka Brytania 4 2 1 7
6.  Polska 3 7 6 16
7.  Rosja 2 2

Turnieje[edytuj | edytuj kod]

Turnieje Grand Prix na żużlu organizowane są głównie w Europie, w państwach, gdzie sport żużlowy jest popularny. Dotychczas rozegrano 7 turniejów poza Europą – 4 w Australii i 3 w Nowej Zelandii.

Pogrubioną czcionką – zostały zaznaczone turnieje, które odbędą się w 2021 roku.

Lp. Grand Prix 95 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
1. Polski [b] [b] [b] [b] [b] [b] [c] [c] [c] [c] [c] [d] [c]
2. Austrii
3. Niemiec [e] [d]
4. Szwecji [d]
5. Danii [d]
6. Wielkiej Brytanii [d]
7. Włoch
8. Czech [d]
9. Europy
10. Norwegii
11. Słowenii
12. Skandynawii [d]
13. Australii
14. Łotwy
15. Finał [e]
16. Nordyckie
17. Chorwacji
18. Nowej Zelandii
19. Finlandii
20. Sztokholmu
21. Rosji [d]

Miejsca rozgrywania[edytuj | edytuj kod]

Pogrubioną czcionką – zostały zaznaczone miejscowości, w których odbędą się zawody w 2021 roku.

Lp. Miejscowość 95 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
1. Polska Wrocław [d]
2. Austria Wiener Neustadt
3. Niemcy Abensberg
4. Szwecja Linköping
5. Dania Vojens [d]
6. Wielka Brytania Londyn
7. Włochy Lonigo
8. Niemcy Pocking
9. Czechy Praga [d]
10. Niemcy Landshut
11. Wielka Brytania Bradford
12. Wielka Brytania Coventry
13. Polska Bydgoszcz [f]
14. Niemcy Berlin
15. Wielka Brytania Cardiff [d]
16. Szwecja Sztokholm
17. Norwegia Hamar
18. Słowenia Krško
19. Szwecja Göteborg
20. Polska Chorzów
21. Australia Sydney
22. Szwecja Avesta
23. Dania Kopenhaga
24. Szwecja Eskilstuna
25. Szwecja Målilla [d]
26. Łotwa Dyneburg [g]
27. Niemcy Gelsenkirchen [f]
28. Polska Leszno
29. Włochy Terenzano
30. Polska Toruń [d]
31. Chorwacja Goričan
32. Polska Gorzów Wielkopolski [d]
33. Nowa Zelandia Auckland
34. Finlandia Tampere
35. Polska Warszawa [d]
36. Dania Horsens
37. Szwecja Solna
38. Australia Melbourne
39. Niemcy Teterow [d]
40. Szwecja Hallstavik [d]
41. Rosja Togliatti [d]
Łotwa Ryga [g]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Lata, w których dany zawodnik zdobywał medale indywidualnych mistrzostw świata.
  2. a b c d e f Dwa turnieje.
  3. a b c d e f Trzy turnieje.
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s W 2020 roku pierwotnie zaplanowane było 10 rund: GP Polski w Warszawie, GP Niemiec w Teterow, GP Czech w Pradze, GP Wielkiej Brytanii w Cardiff, GP Szwecji w Hallstavik, GP Polski we Wrocławiu, GP Skandynawii w Målilli, GP Rosji w Togliatti, GP Danii w Vojens oraz GP Polski w Toruniu, jednak z powodu pandemii COVID-19 poszczególne rundy były przekładane na inne terminy, odwoływane lub przenoszone na kolejny sezon. Ostatecznie odbędzie się 8 rund: dwie we Wrocławiu, dwie w Gorzowie Wielkopolskim, dwie w Pradze oraz dwie w Toruniu.
  5. a b W 2008 roku, w związku z odwołaniem GP Niemiec, rozegrano w Polsce turniej pod nazwą Finał Grand Prix.
  6. a b W 2008 roku rozegrano dwa turnieje w Bydgoszczy. Drugi turniej rozegrano w związku z odwołaniem zawodów w Gelsenkirchen.
  7. a b W 2014 roku GP Łotwy rozegrano w Dyneburgu w związku z odwołaniem zawodów w Rydze.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1995 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  2. 1996 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  3. 1997 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  4. 1998 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  5. 1999 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  6. 2000 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  7. 2001 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  8. 2002 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  9. 2003 (ang.). speedway.org. [dostęp 2011-05-04].
  10. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2004 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  11. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2005 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  12. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2006 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  13. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2007 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  14. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2008 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  15. KLASYFIKACJA KOŃCOWA GRAND PRIX 2009 (pol.). przegladzuzlowy.pl. [dostęp 2011-05-04].
  16. KLASYFIKACJA GRAND PRIX 2010 (pol.). espeedway.pl. [dostęp 2011-05-04].
  17. Klasyfikacja SGP/IMŚ (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2011-10-10].
  18. 2012 FIM SPEEDWAY WORLD CHAMPIONSHIP STANDINGS (ang.). speedwaygp.com. [dostęp 2012-10-06].
  19. Tai Woffinden mistrzem świata, Adrian Miedziński najlepszy na Motoarenie! (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2013-10-05].
  20. Krzysztof Kasprzak najlepszy w Grand Prix Polski! Jarosław Hampel na podium! (pol.). sportowefakty.pl. [dostęp 2014-10-12].
  21. Peter Kildemand walczył do końca. Zobacz klasyfikację końcową cyklu GP (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2015-10-24].
  22. Wielki sukces Zmarzlika, dramat Janowskiego. Zobacz klasyfikację generalną cyklu (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2016-10-22].
  23. Wielki sezon Jasona Doyle’a. Zobacz klasyfikację końcową cyklu Grand Prix (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2017-10-28].
  24. Tai Woffinden po raz trzeci! Zobacz klasyfikację końcową cyklu Grand Prix (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2018-10-06].
  25. Żużel. Bartosz Zmarzlik mistrzem świata! Klasyfikacja końcowa cyklu Grand Prix (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2019-10-06].
  26. Żużel. Zmarzlik mistrzem, Janowski tuż za podium! Klasyfikacja końcowa cyklu Grand Prix (pol.). sportowefakty.wp.pl. [dostęp 2020-10-03].