Grand Prix IMŚ na żużlu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grand Prix na żużlu
FIM Speedway Grand Prix
Sports current event.svg Grand Prix IMŚ na Żużlu 2019
Państwo Zawody międzynarodowe
Oficjalny skrót ang. SGP
pol. GP
Dyscyplina Żużel
Organizator rozgrywek FIM
Data założenia 1995
Partner TV canal+
Sponsor tytularny Monster Energy
Rozgrywki
Liczba drużyn 15 stałych uczestników
+ 1 zawodnik z dziką kartą
Zwycięzca Indywidualny Mistrz Świata
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Dania Hans Nielsen (1995)
Obecny zwycięzca Wielka Brytania Tai Woffinden (2018)
Najwięcej zwycięstw Szwecja Tony Rickardsson (5)
Strona internetowa

Grand Prix na żużlu – coroczny cykl turniejów, organizowany przez Międzynarodową Federację Motocyklową (FIM) od 1995 roku, wyłaniający indywidualnego mistrza świata. Zastąpił on rozgrywane w latach 1936-1994 finały jednodniowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Historia Grand Prix na żużlu.

Zasady[edytuj | edytuj kod]

Zasady turniejów cyklu Grand Prix zmieniają się na przestrzeni lat. W latach 1995-1997 rozgrywano tradycyjny turniej dwudziestobiegowy, w którym każdy z szesnastu zawodników spotykał się z każdym, następnie według klasyfikacji przejściowej zawodnicy przydzielani byli do czterech biegów finałowych – od tzw. finału D (o miejsca 13-16) odpowiednio do finału A (o miejsca 1-4).

W roku 1998 wprowadzono formułę wzorowaną na systemach knock-out, w której po dwóch słabych biegach zawodnik kończył rywalizację. Turniej składał się z 24 biegów, przystępowało do niego 24 zawodników, z których ośmiu było „rozstawionych”, nie brali więc udziału w biegach eliminacyjnych – początkowej fazie zawodów. Końcową kolejność ustalano w biegach finałowych – tzw. finale pocieszenia (o miejsca 5-8) oraz wielkim finale. System ten poddano drobnej modyfikacji w 2002 roku, rezygnując m.in. z „finału pocieszenia” i wprowadzając dwa biegi z udziałem rozstawionej ósemki w fazie eliminacyjnej – tabela biegowa składała się z 25 wyścigów.

Od sezonu 2005 powrócono do tradycyjnej formuły – turnieju dwudziestobiegowego, dla 16 zawodników, znanego z lat 1995-1997. Zamiast finałów A-D organizowało się półfinały, dla zawodników zajmujących w klasyfikacji przejściowej miejsca 1-8, z których po dwóch najlepszych zawodników awansowało do Wielkiego Finału (Big Final). System punktacji poddano zmianie: czołowa czwórka była premiowana z góry ustaloną liczbą punktów (25, 20, 18 i 16), pozostali zawodnicy otrzymywali tyle punktów ile zdobyli podczas pierwszych pięciu swoich startów (biegi 1-20; bez biegów półfinałowych).

Choć w sezonie 2007 całkowicie zmieniono system punktowania, same zasady przeprowadzania turnieju pozostały niezmienione. Zrezygnowano z premiowania czołowej czwórki punktami za samo miejsce w końcowej klasyfikacji poszczególnego turnieju. Jednocześnie zdecydowano, że do klasyfikacji generalnej będą liczone punkty ze wszystkich biegów, również w biegach półfinałowych i Wielkim Finale (Big Final). W biegu finałowym punkty będą jednak mnożone dwukrotnie (6, 4, 2 i 0 punktów). Możliwa jest zatem sytuacja, w której zwycięzcą turnieju nie będzie zdobywca największej liczby punktów. Od sezonu 2013 bieg finałowy nie jest już podwójnie punktowany. W sezonie 2014 wprowadzono stałe numery startowe dla uczestników cyklu, jednak aktualny mistrz świata może używać numeru 1.

Niezależnie od systemu, w którym rozgrywano turnieje Grand Prix, punkty zdobyte w turnieju przekłada się na punkty do klasyfikacji ogólnej cyklu. Suma punktów w klasyfikacji generalnej ze wszystkich turniejów Grand Prix, których liczba co roku waha się od 6 do 12, decyduje o medalach i tytule indywidualnego mistrza świata.

Zawodnicy[edytuj | edytuj kod]

Stawka zawodników, którzy uczestniczą w turniejach cyklu w danym roku jest stała, choć zmieniała się na przestrzenie lat.

W latach 1995-1997 ścigano się według dwudziestobiegówki: stałych uczestników było 17 (w tym dwóch rezerwowych) i jeden z dziką kartą (zawodnik z kraju organizatora).

W 1998 program zawodów był nowatorski, oparty na zasadzie knock-out. Ten system pozwalał na uczestniczenie aż 24 zawodników (21 stałych uczestników i trzy dzikie karty). Już w następnym roku jednak zwiększono liczbę stałych uczestników do 22, jednocześnie zmniejszając liczbę dzikich kart do 2. Mimo modyfikacji programu zawodów w 2002 (dodatkowe biegi eliminacyjne) liczba uczestników nie zmieniała się.

W 2005 ponownie powrócono do sprawdzonej dwudziestobiegówki (modyfikując jednak w porównaniu do lat 1995-1997 biegi finałowe). Liczba stałych uczestników wynosiła 15, stawkę uzupełniał jeden zawodnik z dziką kartą oraz dwóch rezerwowych (rezerwy toru; także z kraju organizatora). System ten funkcjonuje także w sezonie 2007.

Medaliści[edytuj | edytuj kod]

Rok Miejsce Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1995 → wyniki 6 rund Dania Hans Nielsen Szwecja Tony Rickardsson Stany Zjednoczone Sam Ermolenko
1996 → wyniki 6 rund Stany Zjednoczone Billy Hamill Dania Hans Nielsen Stany Zjednoczone Greg Hancock
1997 → wyniki 6 rund Stany Zjednoczone Greg Hancock Stany Zjednoczone Billy Hamill Polska Tomasz Gollob
1998 → wyniki 6 rund Szwecja Tony Rickardsson Szwecja Jimmy Nilsen Polska Tomasz Gollob
1999 → wyniki 6 rund Szwecja Tony Rickardsson Polska Tomasz Gollob Dania Hans Nielsen
2000 → wyniki 6 rund Wielka Brytania Mark Loram Stany Zjednoczone Billy Hamill Szwecja Tony Rickardsson
2001 → wyniki 6 rund Szwecja Tony Rickardsson Australia Jason Crump Polska Tomasz Gollob
2002 → wyniki 10 rund Szwecja Tony Rickardsson Australia Jason Crump Australia Ryan Sullivan
2003 → wyniki 9 rund Dania Nicki Pedersen Australia Jason Crump Szwecja Tony Rickardsson
2004 → wyniki 9 rund Australia Jason Crump Szwecja Tony Rickardsson Stany Zjednoczone Greg Hancock
2005 → wyniki 9 rund Szwecja Tony Rickardsson Australia Jason Crump Australia Leigh Adams
2006 → wyniki 10 rund Australia Jason Crump Stany Zjednoczone Greg Hancock Dania Nicki Pedersen
2007 → wyniki 11 rund Dania Nicki Pedersen Australia Leigh Adams Australia Jason Crump
2008 → wyniki 11 rund Dania Nicki Pedersen Australia Jason Crump Polska Tomasz Gollob
2009 → wyniki 11 rund Australia Jason Crump Polska Tomasz Gollob Rosja Emil Sajfutdinow
2010 → wyniki 11 rund Polska Tomasz Gollob Polska Jarosław Hampel Australia Jason Crump
2011 → wyniki 11 rund Stany Zjednoczone Greg Hancock Szwecja Andreas Jonsson Polska Jarosław Hampel
2012 → wyniki 12 rund Australia Chris Holder Dania Nicki Pedersen Stany Zjednoczone Greg Hancock
2013 → wyniki 12 rund Wielka Brytania Tai Woffinden Polska Jarosław Hampel Dania Niels Kristian Iversen
2014 → wyniki 12 rund Stany Zjednoczone Greg Hancock Polska Krzysztof Kasprzak Dania Nicki Pedersen
2015 → wyniki 12 rund Wielka Brytania Tai Woffinden Stany Zjednoczone Greg Hancock Dania Nicki Pedersen
2016 → wyniki 11 rund Stany Zjednoczone Greg Hancock Wielka Brytania Tai Woffinden Polska Bartosz Zmarzlik
2017 → wyniki 12 rund Australia Jason Doyle Polska Patryk Dudek Wielka Brytania Tai Woffinden
2018 → wyniki 10 rund Wielka Brytania Tai Woffinden Polska Bartosz Zmarzlik Szwecja Fredrik Lindgren
2019 → wyniki 10 rund

Klasyfikacja medalowa[edytuj | edytuj kod]

Według zawodników[edytuj | edytuj kod]

Pogrubioną czcionką – zostali zaznaczeni zawodnicy, którzy kontynuują karierę żużlową. Dodatkowo przy zawodnikach występujących w cyklu Grand Prix w sezonie 2019 postawiono gwiazdkę.

Lp. Zawodnik Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Razem
1. Szwecja Tony Rickardsson 5 2 2 9
2. Stany Zjednoczone Greg Hancock * 4 2 3 9
3. Australia Jason Crump 3 5 2 10
4. Dania Nicki Pedersen 3 1 3 7
5. Wielka Brytania Tai Woffinden * 3 1 1 5
6. Polska Tomasz Gollob 1 2 4 7
7. Stany Zjednoczone Billy Hamill 1 2 0 3
8. Dania Hans Nielsen 1 1 1 3
9. Wielka Brytania Mark Loram 1 0 0 1
Australia Chris Holder 1 0 0 1
Australia Jason Doyle * 1 0 0 1
12. Polska Jarosław Hampel 0 2 1 3
13. Australia Leigh Adams 0 1 1 2
Polska Bartosz Zmarzlik * 0 1 1 2
15. Szwecja Jimmy Nilsen 0 1 0 1
Szwecja Andreas Jonsson 0 1 0 1
Polska Krzysztof Kasprzak 0 1 0 1
Polska Patryk Dudek * 0 1 0 1
19. Stany Zjednoczone Sam Ermolenko 0 0 1 1
Australia Ryan Sullivan 0 0 1 1
Rosja Emil Sajfutdinow * 0 0 1 1
Dania Niels Kristian Iversen * 0 0 1 1
Szwecja Fredrik Lindgren * 0 0 1 1

Według państw[edytuj | edytuj kod]

Lp. Państwo Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Razem
1.  Australia 5 6 4 15
2.  Stany Zjednoczone 5 4 4 13
3.  Szwecja 5 4 3 12
4.  Dania 4 2 5 11
5.  Wielka Brytania 4 1 1 6
6.  Polska 1 7 6 14
7.  Rosja 0 0 1 1

Turnieje[edytuj | edytuj kod]

Turnieje Grand Prix na żużlu organizowane są głównie w Europie, w państwach, gdzie sport żużlowy jest popularny. Dotychczas rozegrano 7 turniejów poza Europą – 4 w Australii i 3 w Nowej Zelandii. W planach jest organizacja żużlowego turnieju Grand Prix w Stanach Zjednoczonych i Rosji.

W sezonie 2019[edytuj | edytuj kod]

  1. Grand Prix Polski
  2. Grand Prix Słowenii
  3. Grand Prix Czech
  4. Grand Prix Szwecji
  5. Grand Prix Polski II
  6. Grand Prix Skandynawii
  7. Grand Prix Niemiec
  8. Grand Prix Danii
  9. Grand Prix Wielkiej Brytanii
  10. Grand Prix Polski III

Obecnie nieorganizowane[edytuj | edytuj kod]

Miejsca rozgrywania[edytuj | edytuj kod]

Lp. Miejscowość 95 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
1. Polska Wrocław
2. Austria Wiener Neustadt
3. Niemcy Abensberg
4. Szwecja Linköping
5. Dania Vojens
6. Wielka Brytania Londyn
7. Włochy Lonigo
8. Niemcy Pocking
9. Czechy Praga
10. Niemcy Landshut
11. Wielka Brytania Bradford
12. Wielka Brytania Coventry
13. Polska Bydgoszcz [a]
14. Niemcy Berlin
15. Wielka Brytania Cardiff
16. Szwecja Sztokholm
17. Norwegia Hamar
18. Słowenia Krško
19. Szwecja Göteborg
20. Polska Chorzów
21. Australia Sydney
22. Szwecja Avesta
23. Dania Kopenhaga
24. Szwecja Eskilstuna
25. Szwecja Målilla
26. Łotwa Dyneburg [b]
27. Niemcy Gelsenkirchen [a]
28. Polska Leszno
29. Włochy Terenzano
30. Polska Toruń
31. Chorwacja Goričan
32. Polska Gorzów Wielkopolski
33. Nowa Zelandia Auckland
34. Finlandia Tampere
35. Polska Warszawa
36. Dania Horsens
37. Australia Melbourne
38. Niemcy Teterow
39. Szwecja Hallstavik

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b W 2008 roku rozegrano dwa turnieje w Bydgoszczy. Drugi turniej rozegrano w związku z odwołaniem zawodów w Gelsenkirchen.
  2. Turniej rozegrano w związku z odwołaniem zawodów w Rydze.