Gwiazdozbiór Wodnika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wodnik
Wodnik
Nazwa łacińska Aquarius
Dopełniacz łaciński Aquarii
Skrót nazwy łacińskiej Aqr
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 22 h
Deklinacja -13°
Charakterystyka
Powierzchnia 980 stopni kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 2
Najjaśniejsza gwiazda Sadalsuud (β Aquarii - 2,90m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Roje meteorów
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 90° S a 78° N.

Wodnik (łac. Aquarius, dop. Aquarii, symbol Aquarius.svg, skrót Aqr) – gwiazdozbiór sąsiadujący z Wielorybem, Rybami, Delfinem i Rybą Południową, położony na południe od równika niebieskiego. Wodnik to jeden z najstarszych (w sensie antropologicznym) gwiazdozbiorów. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 90. W Polsce widoczny jesienią.

Mity i legendy[edytuj | edytuj kod]

W tradycji greckiej Wodnika przedstawia się jako młodzieńca rozlewającego wodę z dzbana. Ciecz, która wylewa się z dzbana kończy się przy zarysie głowy w konstelacji Ryby Południowej – Piscis Austrinus.
Istnieje kilka wersji opowieści wyjaśniającej pochodzenie postaci trzymającej dzban. Jedna z nich wyobraża Ganimedesa, najprzystojniejszego mężczyznę na ziemi. Zeus zauroczony Ganimedesem zapragnął mieć go u swego boku. Przemieniwszy się w orła, porwał młodzieńca i przeniósł na Olimp, gdzie służył bogom. Właśnie dlatego na niebie niedaleko Wodnika znajduje się konstelacja Orła.

Wodnik to nie imię, lecz nazwa mitologicznej czynności, ewentualnie postaci. Najbardziej znanymi odpowiednikami wodnika w mitologii są: Ganimedes oraz Aristajos.

Wybrane obiekty[edytuj | edytuj kod]

Psi1 Aquarii (ψ1 Aqr) – układ wielokrotny zawierający planetę pozasłoneczną. Układ składa się z trzech gwiazd, z których słabsze gwiazdy oddalone o 49,6″ tworzą układ podwójny znany pod nazwą HD 219430. Gwiazda jaśniejsza (91Aqr) jest olbrzymem o typie widmowym K0 i jasności obserwowanej 4,22m, wokół której odnaleziono planetę o masie 2,9 masy Jowisza.
M 2- gromada kulista z jasnym jądrem otoczonym przez słabe halo gwiazd. Została okryta przez Jeana-Dominiquea Maraldi w 1746 roku.
NGC 7293 – mgławica planetarna zwana również mgławicą Ślimaka.
NGC 7009 – mgławica planetarna 7009 zwana mgławicą Saturna. Została odkryta przez Williama Herschela w 1782 roku. Jej nazwa wynika z podobieństwa do pierścieni Saturna.
M 72 – gromada kulista odkryta przez Pierrea Mechaina w 1780 roku.
M 73 – grupa czterech gwiazd odkryta przez Charlesa Messiera w 1780 roku[1].

W naszych czasach przez gwiazdozbiór Wodnika przebiega 24,0° ekliptyki: 1/12 znaku Wodnika i ponad 3/4 znaku Ryby. Słońce wędruje na tle gwiazdozbioru Wodnika pomiędzy 16 lutego a 12 marca.

Roje meteorów[edytuj | edytuj kod]

W konstelacji Wodnika znajduje się kilka radiantów rojów meteorów, z których najważniejsze to eta-Akwarydy, związane z kometą Halleya, z maksimum około 5 maja – do 60 meteorów w ciągu godziny oraz delta-Akwarydy południowe, z maksimum około 27 lipca – do 20 meteorów na godzinę.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Wodnik w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Tomasz Szymański: Kosmos. Poznań: Oxford Educational, 2011. ISBN 978-83-252-1363-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ian Ridpath, Wil Tirion: Collins Stars and Planets Guide (Collins Guide). London: Collins, 2007. ISBN 978-0-00-725120-9.
  • H. A. Rey: The stars, a new way to see them. Boston: Houghton Mifflin, 1980. ISBN 0-395-24830-2.
  • J. Desselberger, J. Szczepanik, Tablice astronomiczne PARK, Bielsko-Biała 2002 ISBN 83-7266-156-1
  • Encyklopedia Wszechświata, Praca zbiorowa Warszawa 2006 Wydawnictwo Naukowe PWN 2006 ISBN 978-83-14848-5

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]