Gwiazdozbiór Trójkąta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trójkąt
Trójkąt
Nazwa łacińska Triangulum
Dopełniacz łaciński Trianguli
Skrót nazwy łacińskiej Tri
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 2 h
Deklinacja 32°
Charakterystyka
Powierzchnia 132 stopnie kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 0
Najjaśniejsza gwiazda β Trianguli (3,00m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Roje meteorów brak[1]
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 52[2]° S a 90° N.
Ilustracja

Trójkąt (łac. Triangulum, dop. Trianguli, skrót Tri) – gwiazdozbiór nieba północnego, 78. co do wielkości, którego trzy najjaśniejsze gwiazdy tworzą figurę wydłużonego trójkąta. Trójkąt jest co prawda jedenastą z kolei najmniejszą konstelacją na niebie, ale jest w niej M33 – pokazowa galaktyka[2]. Położony w obszarze nieba pomiędzy Andromedą i Baranem oraz Perseuszem i Rybami. Jest to jedna z 48 konstelacji opisanej w dziele Almagest Ptolemeusza. W Polsce widoczny od lata do zimy. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 15.
Istnieje również gwiazdozbiór nieba południowego o nazwie Trójkąt Południowy (łac. Triangulum Australe).

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Chociaż konstelacja była opisywana już w 270 roku przed naszą erą, to ma niewiele wspólnego z mitologią oprócz może bardzo luźnego związku z trójkątnym kształtem Sycylii, o której wiadomo, że bogini Demeter błagała Jowisza, by umieścił ją na niebie. Dawni astronomowie greccy zauważali jej podobieństwo do wielkiej litery Delta (Δ). Niektórzy autorzy wiążą ją z deltami rzek, w szczególności z deltą Nilu[2]. W starożytnym Babilonie określana była mianem Pługa[1]. W zasadzie swoją nazwę konstelacja zawdzięcza regularnemu kształtowi[3].

Jak odnaleźć konstelację[edytuj]

Gwiazdy tworzące zarys Trójkąta są dość jasne. Należy odszukać na niebie Alamak (γAnd), następnie podążając na południe nad gwiazdozbiorem Barana, odnaleźć gwiazdy należące do konstelacji Trójkąta[4].

Gwiazdy Trójkąta[edytuj]

  • Żółtobiała gwiazda alfa Trianguli (αTri) (Rasalmothallan)[3] odległa o 64 lata świetlna od Słońca[5].
  • Najjaśniejszy składnik konstelacji to beta Trójkąta. Biała gwiazd odległa o 124 lata świetlne[5].
  • Niebieskobiała gwiazda gamma Trójkąta (γTri) znajduje się w odległości 118 lat świetlnych od Ziemi[5].
  • Gwiazda epsilon Trianguli (εTri) to układ podwójny gwiazd oddalony od Ziemi o 370 lat świetlnych. Składnik A – gwiazda ciągu głównego o jasności 5,5m oraz składnik B oddalony o 4′ i jasności 11m.
  • Gwiazda iota Trianguli (ιTri) – układ podwójny składający się z gwiazd o jasności 5,2 i 6,6m. Pierwszy składnik, typ widmowy G0, jest oddalony od drugiego o 4 sekundy łuku.
  • Ciekawy obiekt to 6 Trianguli, żółta gwiazda o jasności 5,2m z jej siódmej wielkości towarzyszem, widocznym przez mały teleskop.
  • Gwiazda R Trianguli to czerwony olbrzym o typie widmowym M4IIIe należący do gwiazd zmiennych typu Omikron Ceti. Obserwowana zmiana jasności mieści się w zakresie 5,4 – 12,6m. Okres zmienności – 267 dni[4].

Interesujące obiekty[edytuj]

Planety pozasłoneczne[edytuj]

Dotychczas (2015) wokół trzech gwiazd odkryto egzoplanety, będące obiektami podobnymi do naszego Jowisza[1].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Przemysław Rudź: Atlas gwiazd. Przewodnik po konstelacjach.. Warszawa: Wydawnictwo SBM Sp. z o.o., 2015, s. 164-165. ISBN 978-83-7845-873-9.
  2. a b c Praca zbiorowa: KOSMOS. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 464-465. ISBN 978-83-7670-323-7.
  3. a b Przemysław Rudź: Niebo. Warszawa: Carta BlancaSp. z o.o. Grupa Wydawnicza PWN, 2008, s. 233. ISBN 978-83-60887-76-9.
  4. a b c Tomasz Szymański: Wędrówki po nocnym niebie.. T. 11. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2011, s. 23, seria: Kosmos. Tajemnice Wszechświata. Encyklopedia Astronomii i Astronautyki.. ISBN 978-83-252-1362-6.
  5. a b c Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 244-245. ISBN 978-83-7073-928-7.

Bibliografia[edytuj]

Encyklopedia Wszechświata, Praca zbiorowa Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2006 ISBN 978-83-01-14848-5