Ignacy Boerner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ignacy August Boerner
Ilustracja
1929
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 11 sierpnia 1875
Zduńska Wola, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 12 kwietnia 1933
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Siły zbrojne Legiony Polskie
Wojsko Polskie
Jednostki Oddział II Sztabu Generalnego
5 Pułk Saperów
Stanowiska attaché wojskowy
dowódca pułku saperów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej
Odznaka 1 Kompanii Kadrowej
Ignacy Boerner
Ignacy Boerner 1.jpg
Data i miejsce urodzenia 11 sierpnia 1875 Edytuj w Wikidanych
Zduńska Wola
Minister Poczt i Telegrafów
Okres od 14 kwietnia 1929
do 12 kwietnia 1933
Poprzednik Bogusław Miedziński
Następca Emil Kaliński
Pomnik Ignacego Boernera na warszawskim Boernerowie

Ignacy August Boerner (ur. 11 sierpnia 1875 w Zduńskiej Woli, zm. 12 kwietnia 1933 w Warszawie)[1]inżynier mechanik, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, członek PPS, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, minister poczt i telegrafów w kilku rządach II RP.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Edwarda Ignacego, proboszcza ewangelickiego w Zduńskiej Woli i Kaliszu oraz Marii z Rauhów. W 1895 ukończył Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu, gdzie brał udział w działalności tajnych młodzieżowych kółek samokształceniowych. Następnie podjął studia na Politechnice w Darmstadt, które ukończył w 1902. W czasie studiów wstąpił do PPS.

W 1903 podjął pracę na stanowisku inżyniera i szefa oddziału mechanicznego w Zakładach Ostrowieckich. Tam objął kierownictwo lokalnego komitetu PPS, przekształconego następnie w Ostrowiecki Komitet Robotniczy (OKR). Boerner działał pod pseudonimem Emil. W 1905 organizował wystąpienia robotnicze w Ostrowcu Świętokrzyskim, których kulminacją było proklamowanie 27 grudnia 1905 Republiki Ostrowieckiej. Władzę w Republice sprawował Komitet Rewolucyjny z Boernerem na czele. W późniejszym okresie nazywano go „prezydentem Republiki Ostrowieckiej”. W połowie stycznia 1906, po wkroczeniu do miasta wojsk rosyjskich, przedostał się do Galicji, osiadł we Lwowie i włączył się w działalność Związku Walki Czynnej (ZWC).

W 1914 wstąpił do Legionów Polskich. 6 sierpnia wymaszerował z Krakowa w składzie 2 plutonu 1 Kompanii Kadrowej. Był komisarzem Polskiej Organizacji Narodowej w 1914 roku[2]. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie[3]. Był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej (komendantem Okręgu Radomskiego POW).

Od 11 kwietnia do października 1919[4] pełni obowiązki Komendanta Głównego Milicji Ludowej, a następnie przeniesiony do Inspektoratu Inżynierii i Saperów.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości służył w Wojsku Polskim. Był między innymi oficerem Oddziału II Sztabu Generalnego[5] i attaché wojskowym w Moskwie 1923-24[6] po powrocie z Moskwy został przydzielony do 6 Pułku Saperów[7]. Od 1 listopada 1924 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1925, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Inspektoratu Armii Nr II w Warszawie na stanowisko 2 referenta[8]. Następnie objął dowództwo 5 Pułku Saperów w Krakowie[9] i sprawował je do 1928, kiedy to został przeniesiony do Rezerwy Kadrowej Saperów z jednoczesnym wykonywaniem obowiązków w Ministerstwie Przemysłu i Handlu[10]. Z dniem 31 marca 1929 został przeniesiony w stan spoczynku[11]

W 1929 został ministrem poczt i telegrafów w rządzie Kazimierza Świtalskiego. Pozostawał nim do grudnia 1930 w kolejnych rządach: Kazimierza Bartla, Walerego Sławka i Józefa Piłsudskiego. Od 4 grudnia 1931 do 13 kwietnia 1932 był ponownie ministrem poczt i telegrafów w drugim rządzie Sławka i w rządzie Prystora, pozostawał nim do końca życia. W III kadencji był posłem na Sejm i należał do klubu Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem.

Był inicjatorem, założycielem i pierwszym prezesem Stowarzyszenia „Bratnia Pomoc Byłym Uczestnikom Walk o Niepodległość”[12].

Jego bratem był prawnik i działacz niepodległościowy Władysław Boerner, a kuzynem historyk Zygmunt Lorentz.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • W Łodzi, niedługo po jego śmierci, Zielonemu Rynkowi położonemu w centrum miasta, nadano jego imię (pl. płk. Boernera), które tenże nosił do 10 maja 1945 r. (zmieniony i do chwili obecnej na pl. Norberta Barlickiego)[13].
  • W 1936 dla upamiętnienia Ignacego Boernera warszawskie podmiejskie osiedle zbudowane dla pracowników Ministerstwa Poczt i Telegrafów nazwano Boernerowem[14].
  • 17 listopada 2007 r. na stołecznym osiedlu Boernerowo, na skwerze w zbiegu ulic T. Kutrzeby i gen. S. Kaliskiego odsłonięto jego pomnik; w 2008 skwerowi nadano nazwę płk. Ignacego Boernera[15]
  • Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz Gimnazjum Nr 86 w Warszawie przy ul. gen. W. Thomee.
  • W 90-tą rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości odsłonięto tablicę poświęconą Boernerowi na budynku poczty w Zduńskiej Woli, przy ul. Kilińskiego. 
  • Jednostka Strzelecka 4040 w Zduńskiej Woli przyjęła imię Ignacego Augusta Boernera.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 12 z 26.10.1933 r str. 272
  2. Jerzy Pająk, Z dziejów Polskiej Organizacji Narodowej (wrzesień-grudzień 1914), w: Kieleckie Studia Historyczne, t. 14, 1996, s. 106.
  3. Patrz http://jozwa22.republika.pl/24/oleandry24.pdf.
  4. Dziennik Rozkazów Wojskowych Ministra Spraw Wojskowych z 14 października 1919 r., Nr 92 s.2277
  5. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 11 sierpnia 1920 r., Nr 30
  6. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 31 lipca 1923 r., Nr 53
  7. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 78 z 12 sierpnia 1924
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych 106 z 15.10.1925 str 572
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych 119 z 1.11.1925 str 642
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 20 stycznia 1928 r., Nr 2
  11. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 4 z 14 luty 1929 str 70
  12. Stowarzyszenie "Bratnia Pomoc Byłym Uczestnikom Walk o Niepodległość". Sprawozdanie na dzień 16 października 1934 r. z prac związanych z budową Osiedla im. Aleksandry Piłsudskiej. Warszawa: 1932, s. 1.
  13. „Łódź w Ilustracji”, 1 I 1938, nr 1, s. 3: gruntowna przebudowa placu w 1937 r.
  14. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 297. ISBN 978-83-62189-08-3.
  15. Uchwała Nr XXIX/896/2008 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie nadania nazwy skwerowi w Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy.. „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego nr 74 poz. 2702”, 15 maja 2008. 
  16. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych 11.08.1920 nr. 30
  17. Rocznik oficerski 1923 str. 906 poz. 41
  18. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych" 2 stycznia 1928 nr. 1
  19. Dekret Wodza Naczelnego L. 3423 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1722)
  20. 15 kwietnia 1933 „za wybitne zasługi na polu pracy państwowej” M.P. z 1933 r. Nr 89, poz. 109
  21. 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” M.P. z 1931 r. Nr 111, poz. 163
  22. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 314)
  23. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 19 marca 1928 r., Nr 6
  24. Dziennik Personalny Spraw Wojskowych nr 12 z 03.03.1926
  25. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 18.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]