Ignacy Boerner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ignacy August Boerner
Ilustracja
Ignacy Boerner. Rok 1929.
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 11 sierpnia 1875
Zduńska Wola
Data i miejsce śmierci 12 kwietnia 1933
Warszawa
Przebieg służby
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie
Jednostki Oddział II Sztabu Generalnego
5 Pułk Saperów
Stanowiska attaché wojskowy
dowódca pułku saperów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Wstęga Wielka Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości z Mieczami Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej
Grób Boernera na wojskowych Powązkach

Ignacy August Boerner (ur. 11 sierpnia 1875 w Zduńskiej Woli, zm. 12 kwietnia 1933 w Warszawie)[1]inżynier mechanik, pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, członek PPS, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, minister poczt i telegrafów w kilku rządach II RP.

Życiorys[edytuj]

Był synem Edwarda Ignacego, proboszcza ewangelickiego w Zduńskiej Woli i Kaliszu oraz Marii z Rauhów. W 1895 ukończył Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu, gdzie brał udział w działalności tajnych młodzieżowych kółek samokształceniowych. Następnie podjął studia na Politechnice w Darmstadt, które ukończył w 1902. W czasie studiów wstąpił do PPS.

W 1903 podjął pracę na stanowisku inżyniera i szefa oddziału mechanicznego w Zakładach Ostrowieckich. Tam objął kierownictwo lokalnego komitetu PPS, przekształconego następnie w Ostrowiecki Komitet Robotniczy (OKR). Boerner działał pod pseudonimem Emil. W 1905 organizował wystąpienia robotnicze w Ostrowcu Świętokrzyskim, których kulminacją było proklamowanie 27 grudnia 1905 Republiki Ostrowieckiej. Władzę w Republice sprawował Komitet Rewolucyjny z Boernerem na czele. W późniejszym okresie nazywano go „prezydentem Republiki Ostrowieckiej”. W połowie stycznia 1906, po wkroczeniu do miasta wojsk rosyjskich, przedostał się do Galicji, osiadł we Lwowie i włączył się w działalność Związku Walki Czynnej (ZWC).

W 1914 wstąpił do Legionów Polskich. 6 sierpnia wymaszerował z Krakowa w składzie 2 plutonu 1 Kompanii Kadrowej. Był komisarzem Polskiej Organizacji Narodowej w 1914 roku[2]. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie[3]. Był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej (komendantem Okręgu Radomskiego POW).

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości służył w Wojsku Polskim. Był między innymi oficerem Oddziału II Sztabu Generalnego[4] i attaché wojskowym w Moskwie 1923-24[5] po powrocie z Moskwy został przydzielony do 6 Pułku Saperów[6]. Od 1 listopada 1924 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1925, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Inspektoratu Armii Nr II w Warszawie na stanowisko 2 referenta[7]. Następnie objął dowództwo 5 Pułku Saperów w Krakowie[8] i sprawował je do 1928, kiedy to został przeniesiony do Rezerwy Kadrowej Saperów z jednoczesnym wykonywaniem obowiązków w Ministerstwie Przemysłu i Handlu[9]. Z dniem 31 marca 1929 został przeniesiony w stan spoczynku[10]

W 1929 został ministrem poczt i telegrafów w rządzie Kazimierza Świtalskiego. Pozostawał nim do grudnia 1930 w kolejnych rządach: Kazimierza Bartla, Walerego Sławka i Józefa Piłsudskiego. Od 4 grudnia 1931 do 13 kwietnia 1932 był ponownie ministrem w drugim rządzie Sławka i w rządzie Prystora. W III kadencji był posłem na Sejm i należał do klubu Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem.

Był inicjatorem, założycielem i pierwszym prezesem Stowarzyszenia „Bratnia Pomoc Byłym Uczestnikom Walk o Niepodległość”[11].

Jego bratem był prawnik i działacz niepodległościowy Władysław Boerner, a kuzynem historyk Zygmunt Lorentz.

Upamiętnienie[edytuj]

  • W Łodzi, niedługo po jego śmierci, Zielonemu Rynkowi położonemu w centrum miasta, nadano jego imię (pl. płk Boernera), które tenże nosił do 10 maja 1945 r. (zmieniony i do chwili obecnej na pl. Norberta Barlickiego)[12].
  • 17 listopada 2007 r. w Warszawie, w dzielnicy Boernerowo odsłonięto popiersie I. Boernera.
  • Jego imieniem nazwano jedną z ulic w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz Gimnazjum Nr 86 w Warszawie przy ul. Gen. W. Thomee.
  • W 90-tą rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości odsłonięto tablicę poświęconą Boernerowi na budynku poczty w Zduńskiej Woli, przy ul. Kilińskiego. 
  • Jednostka Strzelecka 4040 w Zduńskiej Woli przyjęła imię Ignacego Augusta Boernera.

Awanse[edytuj]

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 12 z 26.10.1933 r str. 272
  2. Jerzy Pająk, Z dziejów Polskiej Organizacji Narodowej (wrzesień-grudzień 1914), w: Kieleckie Studia Historyczne, t. 14, 1996, s. 106.
  3. Patrz http://jozwa22.republika.pl/24/oleandry24.pdf.
  4. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 11 sierpnia 1920 r., Nr 30
  5. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 31 lipca 1923 r., Nr 53
  6. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr 78 z 12 sierpnia 1924
  7. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych 106 z 15.10.1925 str 572
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych 119 z 1.11.1925 str 642
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 20 stycznia 1928 r., Nr 2
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 4 z 14 luty 1929 str 70
  11. Stowarzyszenie "Bratnia Pomoc Byłym Uczestnikom Walk o Niepodległość". Sprawozdanie na dzień 16 października 1934 r. z prac związanych z budową Osiedla im. Aleksandry Piłsudskiej. Warszawa: 1932, s. 1.
  12. „Łódź w Ilustracji”, 1 I 1938, nr 1, s. 3: gruntowna przebudowa placu w 1937 r.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych 11.08.1920 nr. 30
  14. Rocznik oficerski 1923 str. 906 poz. 41
  15. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych" 2 stycznia 1928 nr. 1
  16. Dekret Wodza Naczelnego L. 3423 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 43, s. 1722)
  17. 15 kwietnia 1933 „za wybitne zasługi na polu pracy państwowej” M.P. z 1933 r. Nr 89, poz. 109
  18. 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” M.P. z 1931 r. Nr 111, poz. 163
  19. Rozporządzenie Kierownika MSWojsk. L. 4597/22 (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 314)
  20. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 19 marca 1928 r., Nr 6
  21. Dziennik Personalny Spraw Wojskowych nr 12 z 03.03.1926

Bibliografia[edytuj]