Jan Wilczak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Wilczak
Ilustracja
Jan Wilczak - kapitan 14 pp
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1898
Medynia Głogowska
Data i miejsce śmierci 9 września 1939
Bronina
Przebieg służby
Lata służby 1917 - 1939
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).pngArmia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie II RP
Jednostki 14 pułk piechoty
Korpus Ochrony Pogranicza
6 pułk strzelców podhalańskich
Stanowiska dowódca plutonu łączności
dowódca kompanii strzeleckiej
dowódca kompanii KOP
dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
(kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi
Rok 1928 - kadra 14 pp - kpt. Jan Wilczak stoi czwarty od lewej w II rzędzie. Trzeci od prawej siedzi mjr Julian Czubryt, a czwarty od prawej siedzi lekarz pułku - ppłk Ewaryst Wąsowski.
Pluton łączności 14 pp (18.1.1930) - w środku siedzi kpt. Jan Wilczak. Na lewo od niego siedzi ppor. Józef Koziński.
Kadra oficerska 14 pułku piechoty w roku 1930 - kpt. Jan Wilczak stoi piąty od prawej w II rzędzie, a czwarty z prawej siedzi ppłk Franciszek Sudoł.
Kompania podoficerska 14 pp, w środku siedzi dowódca pułku - płk Ignacy Misiąg. Na lewo od niego siedzi kpt. Jan Wilczak.

Jan Wilczak (ur. 7 czerwca 1898 w Medyni Głogowskiej, zm. 9 września 1939 w miejscowości Bronina) – major piechoty Wojska Polskiego, w czasie kampanii wrześniowej dowódca II batalionu 6 pułku strzelców podhalańskich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Naukę pobierał w szkole średniej. Podczas I wojny światowej służył w 34 pułku strzelców armii Austro-Węgier. Od listopada 1918 roku w Wojsku Polskim, w którym ukończył kurs podchorążych piechoty. Służył w 14 pułku piechoty, w którego szeregach walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Za odwagę wykazaną w tych walkach odznaczony został dwukrotnie Krzyżem Walecznych[1]. Na dzień 1 czerwca 1921 r. nadal pełnił służbę w 14 pułku piechoty, w randze porucznika[2]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego (marszałka Józefa Piłsudskiego) z dnia 3 maja 1922 r. (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w tymże stopniu ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 2089. lokatą w korpusie oficerów piechoty[3]. W roku 1923 zajmował 1862. lokatę wśród poruczników piechoty[4], a rok później - 951. lokatę[5].

Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 19 marca 1928 r. (sygnatura: B. P. L. 8003-III-28) został awansowany do stopnia kapitana, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 roku i 143. lokatą w korpusie oficerów piechoty[6][7]. W roku 1930 na liście starszeństwa oficerów korpusu piechoty zajmował 1644. lokatę łączną wśród kapitanów (była to jednocześnie 132. lokata w swoim starszeństwie)[8]. Do marca 1932 roku służył we włocławskim 14 pułku piechoty[9][10][11], w którym dowodził różnymi pododdziałami (między innymi plutonem łączności). Na dzień 16 września 1930 r. zajmował stanowisko dowódcy 1 kompanii strzeleckiej w I batalionie 14 pułku piechoty[12].

Zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych (podpisanym w zastępstwie przez gen. dyw. Kazimierza Fabrycego), ogłoszonym w dniu 23 marca 1932 r., kapitan Jan Wilczak został przeniesiony (w korpusie oficerów piechoty) z 14 pułku piechoty do Korpusu Ochrony Pogranicza[13]. Na dzień 31 października 1932 r. zajmował stanowisko dowódcy kompanii granicznej KOP „Krzyżówka” (wcześniej „Czyste”), wchodzącej w skład batalionu KOP „Podświle”. Służąc w KOP-ie[14] zajmował w 1932 roku - 121. lokatę wśród kapitanów piechoty w swoim starszeństwie[15], a w dniu 1 lipca 1933 roku - 1270. lokatę wśród wszystkich kapitanów piechoty (112. lokatę w swoim starszeństwie)[16].

Awansowany do stopnia majora został zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1935 roku, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935 r. i 64. lokatą w korpusie oficerów piechoty[17][18]. Na dzień 5 czerwca 1935 r. zajmował 716. lokatę łączną wśród majorów piechoty (była to nadal 64. lokata w starszeństwie)[19]. W dniu 31 sierpnia 1935 roku ogłoszono zarządzenie Kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych - gen. bryg. Tadeusza Kasprzyckiego - o przeniesieniu majora Jana Wilczaka z Korpusu Ochrony Pogranicza do samborskiego 6 pułku strzelców podhalańskich, na stanowisko dowódcy batalionu[20]. Na dzień 23 marca 1939 r. zajmował 59. lokatę wśród majorów korpusu piechoty w swoim starszeństwie[21] i pełnił funkcję dowódcy I batalionu 6 pspodh[22].

Wojna obronna 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej walczył jako dowódca II batalionu 6 pułku strzelców podhalańskich[23] (batalion ten stacjonował w Drohobyczu), wchodzącego w skład 22 Dywizji Piechoty Górskiej. Jego batalion wraz z macierzystą dywizją, walczącą najpierw w ramach Armii „Karpaty”, a następnie Armii „Kraków”, początkowo osłaniał Olkusz, a od 4 września wycofywał się nad Nidę. Przemieszczając się w kierunku Pińczowa, Miechowa i Stopnicy dotarł ze swym pododdziałem w okolice Buska. O świcie dnia 9 września 1939 r. doszło, na zachód od miejscowości Bronina, do pierwszej zwycięskiej walki czołowego II batalionu 6 pspodh. z niemiecką kolumną zmotoryzowaną (był to Oddział Wydzielony VII Korpusu Armijnego). Powiadomiony przez dywizyjnych kolarzy o zbliżaniu się Niemców batalion mjr. Wilczaka rozbił ogniem ckm i działek ppanc. straż przednią wrogiej kolumny. Po godzinie nastąpił jednakże silny kontratak 27 Dywizji Piechoty (z VII Korpusu) wsparty zmasowanym ogniem artylerii, który rozbił polskie oddziały. I i II batalion 6 pułku strzelców podhalańskich straciły około 250 poległych, a wielu polskich żołnierzy dostało się do niewoli[24][25]. Podczas bitwy pod Broniną major Jan Wilczak został ciężko ranny[26] i zmarł tego samego dnia[27] w szpitalu w Rozwadowie (obecnie dzielnica Stalowej Woli)[a].

Spoczywa na cmentarzu wojennym w Stalowej Woli - Rozwadowie.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według części literatury dowódca II batalionu 6 pułku strzelców podhalańskich - major Jan Wilczak - zmarł z ran odniesionych w bitwie pod Broniną dopiero w październiku 1939 r., w szpitalu w Rozwadowie.[23]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]