Kajka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kajka
Kajka od północnego zachodu
Kajka od północnego zachodu
Położenie
Państwo  Polska
Miejscowości nadbrzeżne Poznań (Główna)
Morfometria
Powierzchnia 4,3 ha
Wymiary
• max długość
• max szerokość

0,3 km
0,15 km
Głębokość
• średnia
• maksymalna

3,5 m
11,8 m
Objętość 1,52 km³
Hydrologia
Rodzaj jeziora glinianka
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Kajka
Kajka
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Kajka
Kajka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kajka
Kajka
Ziemia52°25′18″N 16°59′10″E/52,421667 16,986111
Staw Kajka około godz. 19.00

Kajkastaw na terenie Poznania, na pograniczu Głównej i Miłostowa.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia lustra wody wynosi 4,3 ha, a zlewni 0,7 km². Objętość wody - 152,4 tys. m³, maksymalna głębokość - 11,8 m, a średnia 3,5 m. Ukształtowanie dna łagodne, stromo opadające. Zwierciadło wody zagłębione w stosunku do otaczającego terenu o 5-10 m, co ma wpływ na powstawanie zjawiska stratyfikacji termicznej.

Staw połączony jest z rzeką Główną rurociągiem z pompownią, należącą do Zakładów Metalurgicznych POMET. Dawniej połączenie to zapewniał nieistniejący ciek Glinianka. Wody stawu, w obiegu zamkniętym, wykorzystuje technologicznie Fabryka Łożysk Tocznych.

Staw znajduje się na terenie ogrodzonych ogrodów działkowych im. Elizy Orzeszkowej i jest przez nie otoczony ze wszystkich stron. Dojazd możliwy jest od północy - z ul. Gnieźnieńskiej (najbliższy przystanek autobusowy MPK Poznań - Urwista, linia 73).

Staw Kajka jest akwenem sztucznym i ma pochodzenie pocegielniane - stanowi gliniankę o nieregularnej lecz łagodnej linii brzegowej. Przed II wojną światową należał do rodziny Weidemannów, którzy eksploatowali glinę pomiędzy torowiskami linii kolejowych do Gniezna i Wrześni. Była to duża cegielnia Hartwig & Weidemann Ziegelwerke, z której na dzień dzisiejszy nie pozostał praktycznie żaden ślad. Wyrobisko (obecny Staw Kajka) posiadało połączenie z zakładem produkcyjnym za pomocą kolei wąskotorowej. Zakład uległ zrujnowaniu w czasie II wojny, a teren glinianki w 1952 zamieniono na uregulowany staw i założono ogrody działkowe, których jest tutaj około 500 (28 hektarów).

Kajce towarzyszy drugi, bezimienny staw, o prawie okrągłej linii brzegowej. Znajduje się kilkadziesiąt metrów na południowy zachód, na terenie tych samych ogrodów działkowych.

Woda w akwenie nie należy do najczystszych - zdarzają się tu przypadki masowego śnięcia ryb w wyniku przyduchy lub zanieczyszczeń (np. w 2008).

Staw jest widoczny z pociągów jadących linią Poznań - Gniezno.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Anna Jabłońska, Zieleń na Głównej i Zawadach w międzywojniu, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.341, ISSN 0137-3552
  2. Magdalena Mrugalska-Banaszak, Budownictwo i architektura przemysłowa na Zawadach i Głównej do 1939 roku - wykaz obiektów przemysłowych, w: Kronika Miasta Poznania nr 2/2002, s.218, ISSN 0137-3552
  3. Poznań - atlas aglomeracji, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ​ISBN 978-83-7445-018-8
  4. Ryszard Gołdyn, Barbara Jankowska, Piotr Kowalczak, Maria Pułyk, Elżbieta Tybiszewska, Janusz Wiśniewski, Wody powierzchniowe Poznania, w: Środowisko naturalne miasta Poznania. Część I, Urząd Miejski w Poznaniu, Poznań, 1996, ss.54 i 57, ​ISBN 83-906665-0-3
  5. Anna Sztulpa, Skażenie po pożarze, w: Głos Wielkopolski, 7.8.2008, s.9
Mały staw Kajka