Lituus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Denar z roku 97 p.n.e. Na rewersie przedstawiono Numę Pompiliusza trzymającego laskę lituus i stojącego przy zapalonym ołtarzu, na którym złoży w ofierze kozła trzymanego przez młodzieńca.

1. Lituus (łac. lituus) – laska kapłańska augurów

Laska lituus była atrybutem augura, a jej noszenie przywilejem związanym z tym urzędem kapłańskim. Augur używał ją w obrzędach religijnych. Przede wszystkim służyła do zakreślania świętego kręgu templum, czyli miejsca przeprowadzania auspicjów oraz wskazywania stamtąd obserwowanego fragmentu nieba. Augur posługiwał się nią także np. przy wyznaczaniu miejsca pod nową świątynię czy budynek publiczny, a także podczas składania ofiar.[1].

Według legend Romulus wyznaczył laską lituus granice pod budowę miasta.[2] Była przechowywana na Palatynie w gmachu kapłanów salijskich aż do pożaru miasta[3].

2. Lituus - instrument muzyczny

Łacińska nazwa lituus używana była od starożytności, poprzez średniowiecze aż do czasów nowożytnych. Oznaczała różne instrumenty muzyczne - zarówno dęte (jak trąbki czy rogi, ale też cynki i kromorny), jak i strunowe szarpane (jak cythara, guiterna, psalterium, timpanum, campanula czy lutnia)[4].

Jedynym znanym przypadkiem użycia tej nazwy w partyturze w okresie baroku jest motet Jana Sebastiana Bacha O Jesu Christ, meins Lebens Licht (BWV 118).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Mała encyklopedia kultury antycznej A-Z, 1983 PWN
  2. Plutarch Romulus 22:1
  3. Cyceron O wróżbiarstwie I/30,31
  4. Lituus Explained

Bibliografia[edytuj]

  • Maria Jaczynowska: Religie świata rzymskiego. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-0107405-1.
  • Marcus Tullius Cicero: O naturze bogów; O wróżbiarstwie ; O przeznaczeniu. Warszawa: PWN, 1960.