Asklepios

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Asklepios
Ἀσκληπιός
Ilustracja
Posąg Asklepiosa z laską
Grecki bóg
sztuki lekarskiej
Czczony w starożytnej Grecji i Rzymie
Szczególne miejsca kultu Pergamon, Kos, Epidauros
Ojciec Apollin
Matka Koronis
Żona Epione
Dzieci Higieja,
Panakeja,
Iaso,
Ajgle,
Akeso,
Machaon,
Podalejrios
Rzymski odpowiednik Eskulap

Asklepios (także Eskulap; gr. Ἀσκληπιός Asklēpiós, Asclepius, łac. Aesculapius) – w mitologii greckiej bóg sztuki lekarskiej (medycyny); jeden z herosów.

Jego rzymskim odpowiednikiem był Eskulap. Za jedną z postaci Asklepiosa uważany był też fenicki boski uzdrowiciel, Eszmun (Jasumunu)[potrzebne źródło].

Asklepios w mitologii greckiej[edytuj | edytuj kod]

Uchodził za syna boga Apollina i nimfy Koronis[1]. Był mężem Epione (Kojąca ból) i ojcem Higiei, Panakei, Iaso, Ajgle, Akeso oraz lekarzy Machaona (internista) i Podalejriosa (chirurg). Został wychowany przez centaura Chirona, który nauczył go sztuki lekarskiej. Według legendy Asklepios udusił pewnego razu węża; wtedy podpełzł inny wąż i podał zioło, które sprawiło, że zabity wąż zmartwychwstał. Zanim ten drugi wąż zdołał uciec, Asklepios wyrwał mu zioło z pyska, po czym używał go do wskrzeszania zmarłych. Doszedł do takiej wprawy, że posiadł umiejętność wskrzeszania umarłych. Gdy został lekarzem na okręcie Argo wskrzesił kilku zmarłych włącznie z Minosem. Po tym jak próbował ożywić Oriona, Hades poskarżył się Zeusowi, że niedługo nikt nie zostanie w Podziemiu[2]. Z tego względu Asklepios nazywany był Zbawicielem (gr. Soter)[3]. Zeus zgodził się mu pomóc i zabił Asklepiosa piorunem, a następnie przemienił w gwiazdozbiór Wężownika. Pragnący zemsty Apollin, ojciec Asklepiosa, zabił wszystkie cyklopy.

Ośrodki kultu[edytuj | edytuj kod]

Głównymi ośrodkami kultu boga były Pergamon, Kos i Epidauros, gdzie co 5 lat obchodzono jego święto. Boga przedstawiano jako węża – symbol odradzającej się siły żywotnej (było to wynikiem cyklicznego zrzucania wylinki), któremu chorzy składali w ofierze koguty. Koło świątyni na Kos znajdowała się szkoła lekarska Hipokratesa. Jego świątynie (tzw. asklepiejony) pełniły również funkcje szpitali oraz sanatoriów. Chorzy byli poddawani zabiegom oczyszczającym, takim jak posty i kąpiele, oraz zabiegom magicznym (które zwalczał Hipokrates). Główną metodą uzdrowienia był hipnotyczny sen na terenie świątyni. O takim uzdrowieniu pisze Arystofanes w komedii Plutos. Uzdrowieni pozostawiali ekswota przedstawiające uleczone części ciała (np. ręce, nogi); spisywali historię choroby i uleczenia w formie inskrypcji pozostawianych w świątyni; wrzucali monety do świętej sadzawki.

Kult boga w starożytnym Rzymie[edytuj | edytuj kod]

W starożytnym Rzymie czczony jako Eskulap, przedstawiany był jako brodaty mężczyzna z laską, wokół której wije się wąż. W 291 roku p.n.e., podczas zarazy, zbudowano mu świątynię na wysepce na Tybrze. Wiele lat później cesarz Klaudiusz wydał rozporządzenie nadające wolność każdemu niewolnikowi, który został tam uzdrowiony.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jan Parandowski: Mitologia. Londyn: Puls, 1992, s. 135. ISBN 0-907587-85-2.
  2. Praca zbiorowa: Kosmos. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 418-419. ISBN 978-83-7670-323-7.
  3. Lukian, Dialogi wybrane, W. Witwicki, Wrocław W-wa 1949, Wyd. „Książnica Atlas”