Asklepios

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Eskulap”. Zobacz też: Dom Studencki „Eskulap”.
Asklepios
Ἀσκληπιός
bóg sztuki lekarskiej
Ilustracja
Posąg Asklepiosa z laską
Występowanie mitologia grecka
Teren kultu starożytna Grecja
starożytny Rzym
Szczególne miejsce kultu Pergamon, Kos, Epidauros
Odpowiednik Eskulap (rzymski)
Rodzina
Ojciec Apollin
Matka Koronis
Żona Epione
Dzieci Higieja,
Panakeja,
Iaso,
Ajgle,
Akeso,
Machaon,
Podalejrios

Asklepios (także Eskulap; gr. Ἀσκληπιός Asklēpiós, Asclepius, łac. Aesculapius) – w mitologii greckiej bóg sztuki lekarskiej (medycyny); jeden z herosów.

Jego rzymskim odpowiednikiem był Eskulap. Za jedną z postaci Asklepiosa uważany był też fenicki boski uzdrowiciel, Eszmun (Jasumunu)[potrzebny przypis].

Asklepios w mitologii greckiej[edytuj]

Uchodził za syna boga Apollina i nimfy Koronis[1]. Był mężem Epione (Kojąca ból) i ojcem Higiei, Panakei, Iaso, Ajgle, Akeso oraz lekarzy Machaona (internista) i Podalejriosa (chirurg). Został wychowany przez centaura Chirona, który nauczył go sztuki lekarskiej. Według legendy Asklepios udusił pewnego razu węża; wtedy podpełzł inny wąż i podał zioło, które sprawiło, że zabity wąż zmartwychwstał. Zanim ten drugi wąż zdołał uciec, Asklepios wyrwał mu zioło z pyska, po czym używał go do wskrzeszania zmarłych. Gdy został lekarzem na okręcie Argo wskrzesił kilku zmarłych włącznie z Minosem. Po tym jak próbował ożywić Oriona, Hades poskarżył się Zeusowi, że niedługo nikt nie zostanie w Podziemi[2]. Z tego względu Asklepios nazywany był Zbawicielem (gr. Soter)[3]. Zeus zgodził się mu pomóc i zabił Asklepiosa piorunem, a następnie przemienił w gwiazdozbiór Wężownika. Pragnący zemsty Apollin, ojciec Asklepiosa, zabił wszystkie cyklopy.

Ośrodki kultu[edytuj]

Głównymi ośrodkami kultu boga były Pergamon, Kos i Epidauros, gdzie co 5 lat obchodzono jego święto. Boga przedstawiano jako węża – symbol odradzającej się siły żywotnej (było to wynikiem cyklicznego zrzucania wylinki), któremu chorzy składali w ofierze koguty. Koło świątyni na Kos znajdowała się szkoła lekarska Hipokratesa. Jego świątynie (tzw. asklepiejony) pełniły również funkcje szpitali oraz sanatoriów. Chorzy byli poddawani zabiegom oczyszczającym, takim jak posty i kąpiele, oraz zabiegom magicznym (które zwalczał Hipokrates). Główną metodą uzdrowienia był hipnotyczny sen na terenie świątyni. O takim uzdrowieniu pisze Arystofanes w komedii Plutos. Uzdrowieni pozostawiali ekswota przedstawiające uleczone części ciała (np. ręce, nogi); spisywali historię choroby i uleczenia w formie inskrypcji pozostawianych w świątyni; wrzucali monety do świętej sadzawki.

Kult boga w starożytnym Rzymie[edytuj]

W starożytnym Rzymie czczony jako Eskulap, przedstawiany był jako brodaty mężczyzna z laską, wokół której wije się wąż. W 291 roku p.n.e., podczas zarazy, zbudowano mu świątynię na wysepce w Tybrze. Wiele lat później cesarz Klaudiusz wydał rozporządzenie nadające wolność każdemu niewolnikowi, który został tam uzdrowiony.

Zobacz też: Święto Eskulapa, laska Eskulapa.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Jan Parandowski: Mitologia. Londyn: Puls, 1992, s. 135. ISBN 0-907587-85-2.
  2. Praca zbiorowa: Kosmos. Warszawa: Buchmann Sp. z o.o., 2012, s. 418-419. ISBN 978-83-7670-323-7.
  3. Lukian, Dialogi wybrane, W. Witwicki, Wrocław W-wa 1949, Wyd. „Książnica Atlas”