Maximilian von Baden

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maksymilian von Baden
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1867
Baden-Baden
Data i miejsce śmierci 1929
Salem
Kanclerz Rzeszy i premier Prus
Okres od 3 października 1918
do 9 listopada 1918
Przynależność polityczna bezpartyjny
Poprzednik Georg von Hertling
Następca Friedrich Ebert
Odznaczenia
Order Wierności (Badenia) Order Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Krzyż Żelazny (1813) I Klasy

Maximilian Alexander Friedrich Wilhelm von Baden (ur. 10 lipca 1867 w Baden-Baden, zm. 6 listopada 1929 w Salem) – niemiecki polityk, kuzyn i spadkobierca Fryderyka II Badeńskiego, wielkiego księcia Badenii. Przez krótki okres w 1918 roku pełnił funkcję kanclerza Cesarstwa Niemieckiego i premiera Prus. W literaturze polskojęzycznej spotykany również jako Maksymilian Badeński[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Książę Maksymilian urodził się 10 lipca 1867 roku w Baden-Baden. Był synem księcia Wilhelma von Baden (1829–1897) i księżnej Marii von Leuchtenberg (1841–1914). Po ukończeniu nauki w gimnazjum studiował prawo na Uniwersytecie Lipskim. W okresie studiów książę Maksymilian należał do co najmniej kilku korporacji, w tym do Suevia Heidelberg. Po studiach rozpoczął karierę wojskową w armii pruskiej. Ukończył ją w randze generała majora w 1911 roku. Już wówczas był, po śmierci wielkiego księcia Fryderyka I, potencjalnym następcą tronu.

Przed I wojną światową uchodził za liberała. Po ustąpieniu 30 września 1918 roku Georga von Hertlinga ze stanowiska premiera oraz po ustąpieniu jego rządu 4 października przyszedł czas na tworzenie kolejnego rządu[2]. Od cesarza Wilhelma II wyszła propozycja Maximiliana von Baden[2]. W ówczesnej sytuacji militarno-politycznej wydawał się najlepszym kandydatem na fotel kanclerza. W jego programie były takie punkty jak nawiązanie rozmów z przeciwnikiem, oraz póki Niemcy były jeszcze groźne, wynegocjować ustępstwa dotyczące restauracji Belgii oraz przy rozmowach z Anglią[3]. Jeszcze 4 października utworzony został Rząd Maximiliana von Badena. Jako kanclerzowi przypadło mu w udziale wynegocjowanie warunków zawieszenia broni z aliantami w listopadzie 1918. Mimo że nie zgadzał się ze sposobem prowadzenia rozmów pokojowych przez członków sztabu generalnego, podjął się tej trudnej misji. 5 października za pośrednictwem Szwajcarii zwrócił się do prezydenta Wilsona z notą o rozpoczęcie rokowań w oparciu o czternaście punktów Wilsona[2]. W jego rządzie po raz pierwszy znaleźli się przedstawiciele socjaldemokratów z Friedrichem Ebertem i Philippem Scheidemanem na czele. Wysiłki rządu zmierzające do zawarcia rozejmu zostały zakłócone przez wybuch rewolucji na początku listopada. Max von Baden nakłaniał Wilhelma II do dobrowolnej abdykacji w celu ocalenia instytucji monarchii; cesarz jednak odmawiał mimo takich samych próśb ze strony Hindenburga. Ostatecznie Wilhelm II Hohenzollern zrzekł się korony cesarza niemieckiego, pozostawiając sobie nadal tytuł króla pruskiego – było to niezgodne z konstytucją II Rzeszy. Von Baden ogłosił więc abdykację cesarza i księcia koronnego Fryderyka bez ich zgody i ustąpił 9 listopada[3] ze stanowiska na rzecz Friedricha Eberta. W tym momencie ogłoszono powstanie republiki.

Książę Maksymilian spędził resztę życia na emeryturze, nie włączając się do działalności politycznej.

Małżeństwo i rodzina[edytuj | edytuj kod]

Maksymilian 10 czerwca 1900 poślubił w Gmunden księżniczkę Marię Luizę Hanowerską (1879–1948), córkę Ernesta Augusta II Hanowerskiego i Thyry Glücksburg. Para miała dwoje dzieci:

  • Marię Aleksandrę (1902–1944)
  • Bertholda (1906–1963).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mann 2007 ↓.
  2. a b c Mann 2007 ↓, s. 356.
  3. a b Mann 2007 ↓, s. 357.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Theodor Eschenburg: Prinz Max von Baden in: Die Republik von Weimar, Piper, München 1984
  • Golo Mann: Der letzte Großherzog. Frankfurt nad Menem: S. Fischer, 1973.
  • Golo Mann: Niemieckie dzieje w XIX i XX wieku. tłum. Andrzej Kopacki. Olsztyn: Borussia, 2007. ISBN 978-83-89233-34-9.
  • Erich Matthias: Die Regierung des Prinzen Max von Baden, Droste, Düsseldorf 1962.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]