Mecha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mecha (jap. メカ meka?, ang. mechanical robot) – duże, najczęściej humanoidalne roboty, sterowane przez umieszczonego w jego wnętrzu pilota, autonomiczne bądź też zdalnie. Słowo oznacza także podgatunek shōnen.

Etymologia[edytuj]

Słowo "mecha" pochodzi od japońskiego słowa meka (メカ), będącego skrótem angielskiego "mechanical" (mechaniczny). Choć w języku japońskim mówiąc "meka" można mieć na myśli cokolwiek zaawansowanego technologicznie, dzięki wpływowi licznych anime oraz mang, poza Japonią jako "mecha" rozumie się wielkie humanoidalne roboty bojowe.

Przedstawienie w kulturze[edytuj]

Mecha przedstawiane w produkcjach zachodnich oraz wschodnich znacznie się różnią. Mecha w produkcjach japońskich są zazwyczaj bardzo zwinne i szybkie będąc przy tym zdolnymi do precyzyjnych działań (np. delikatne podniesienie cywila ręką a następnie ucieczka z terytorium wroga). Mecha projektowane przez firmy amerykańskie mają prawie zawsze charakter czysto militarny, a w wyglądzie i działaniu są realniejsze.

Mecha są zawsze bardzo potężnymi maszynami, a posiadanie jednego (lub samo bycie pilotem) zazwyczaj jest możliwe tylko dla członków organizacji wojskowych lub wysoko postawionych oficjeli państw i organizacji.

Istnieją jeszcze mecha cywilne, przystosowane na przykład do przenoszenia wielkich ciężarów bądź prac budowlanych. Dostępność takich pojazdów jest zazwyczaj na podobnym poziomie jak w realnym świecie do buldożerów czy dźwigów.

Sterowanie[edytuj]

Można wymienić cztery główne sposoby sterowania mecha:

  1. zdalnie z centrum dowodzenia lub przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji;
  2. za pomocą odpowiednich drążków, dźwigni itp.;
  3. poprzez mechaniczne przełożenie ruchów kończyn operatora na ruchy robota;
  4. poprzez mentalne połączenie pilota i mecha.

Czwarty sposób pozwala na "zespolenie" się pilota z mechem, a tym samym pozwala mu poruszać się nim wyjątkowo płynnie i o wiele sprawniej, niżby było to możliwe przy użyciu jakiejkolwiek innej metody. Takie "zespolenie" oznacza zwykle również, że urazy mechaniczne sprawiane maszynie pilot będzie odczuwał na własnej skórze - ten element jest często wykorzystywany w mangach lub anime, aby zwiększyć dramaturgię powieści. Bywa też, że jednocześnie są wykorzystywane co najmniej dwie metody pilotażu.

Mecha jako gatunek[edytuj]

Mecha jest gatunkiem mangi i anime skupiającym się wokół tytułowych robotów i ich pilotów. Nazewnictwo zazwyczaj różni się w zależności od serii, na przykład mecha w popularnej serii Gundam są nazywane Mobile Suitami, w The Vision of Escaflowne - Guymelefami itp. Motyw transformacji mecha lub pojazdu głównego bohatera jest dość często wykorzystywany (po raz pierwszy transformację mecha pokazano w Getter Robo, później także w bardziej popularnym w Polsce anime Generał Daimos). W wyniku fascynacji transformującymi się mecha powstała cała seria komiksów, seriali animowanych oraz filmów, Transformers.

Początki[edytuj]

Pierwszą mangą traktującą o gigantycznych robotach był wydany w 1958 Gigantor (w 1963 wyemitowano anime na jego podstawie). Manga ta zapoczątkowała popularny do dziś gatunek. Warto jednak zauważyć, że nie był on sterowany przez pilota siedzącego w jego środku, lecz zdalnie dzięki małemu urządzeniu - ktokolwiek je posiadał, kontrolował maszynę. W 1972 wyemitowano Mazinger Z - pierwsze anime, w którym robot był sterowany przez pilota siedzącego w jego wnętrzu. Warto zauważyć, że Mazinger Z jest najdłuższym serialem anime w historii mecha-anime, liczącym 92 odcinki. Ważnym, mającym do dziś odbicie w wielu serialach elementem jest wprowadzone przez Mazingera wykrzykiwanie nazw ciosów podczas ich wykonywania, co jest praktykowane do dziś. Kolejnym prekursorem gatunku był Getter Robo (wyemitowany w 1974). Wprowadził on, kontynuowany potem przez wiele serii, motyw składania jednego wielkiego mecha z kilku pojazdów i transformacji.

Znane serie[edytuj]

Poniżej przedstawiono listę bardziej znanych serii anime mecha. Większość z nich ma swoje mangi lub zaczynało jako manga i ze względu na dużą popularność mecha zostały animowane. Tytuły pogrubione były emitowane w polskiej telewizji.

Mecha w grach[edytuj]

Mecha są obecnie jednym ze standardowych elementów gier z gatunku science-fiction. Choć we wszystkich tego typu grach gracz steruje mechem, to charakterystyka samych pojazdów jak i rozgrywki nie jest jednolita. Jest tutaj wyraźnie widoczny podział wizji twórców zachodnich i wschodnich. Istnieją gry symulacyjne oraz akcji z mecha w rolach głównych. Te pierwsze mają charakter realistyczny i niedaleko im do bazujących na taktyce FPS, osadzonych w wojennych klimatach. W drugich natomiast przeciwników jest znacznie więcej, a dostępne bronie są mniej prawdopodobne, jak działa laserowe lub miecze świetlne.

Symulacje[edytuj]

W grach symulacyjnych, w których główną rolę grają mechy, gracz może wcielić się w pilota mecha, ale samo pilotowanie go nie jest jedynym stawianym przed nim wyzwaniem - należy dobrze przestudiować zasady działania mecha i odpowiednio dobierać wyposażenie tak, aby osiągnąć optymalną wydajność swojej jednostki oraz przystosować ją do indywidualnych preferencji pilota. Jednym z ważniejszych czynników jest wydzielane ciepło, ciężar sprzętu oraz pobór energii. Dopracowanie gier tego typu rośnie z roku na rok.

Niektóre gry wolą połączyć symulację z mniej realistycznym podejściem - ideą jest przedstawienie dynamicznych walk mechów w połączeniu z olbrzymimi możliwościami przebudowy i modyfikacji pilotowanego mecha. W każdym jednak przypadku dużą część czasu gry spędza się właśnie na modyfikowaniu i wybieraniu części do złożenia mecha dokładnie według swoich preferencji. Z kilkoma wyjątkami, większość gier przedstawia widok z pierwszej osoby. Możliwa, a czasami wręcz zalecana, jest walka przy użyciu broni białej.

Gry akcji[edytuj]

Podgatunek ten charakteryzuje zwykle liniowy scenariusz i nieskomplikowane sterowanie. Stawia się duży nacisk na dynamikę i płynność ruchów, gracz ma do wyboru zestaw nierealistycznego, nierzadko zupełnie fikcyjnego i niepraktycznego w rzeczywistym świecie uzbrojenia. Dba się też, bardziej niż w symulacjach, o walory estetyczne.

Niektóre gry z mechami[edytuj]

Mechy a rzeczywistość[edytuj]

Budowa prawdziwego Mecha jest bardzo trudna i z praktycznego punktu widzenia zupełnie nieopłacalna, jako że mobilność takich pojazdów w rzeczywistości byłaby, odwrotnie niż sugerują to wszelkie gry lub mangi, znikoma i samo chodzenie byłoby dla takiego kolosa niemałym wyzwaniem. Prawdopodobnie dałoby się osiągnąć stosunkowo sprawne mechy, jednak "tradycyjne" czołgi oraz samoloty spełniają swoje zadania wystarczająco sprawnie, i nie istnieje wymierna potrzeba prawdziwego mecha.

Problemem często pomijanym przez twórców jest problem zasilania i chłodzenia podzespołów mecha. Tak wielkie pojazdy pobierałyby bardzo dużo energii, której utrzymanie na poziomie wystarczającym do operacji mecha na dłuższy czas byłoby poważnym problemem. W grach zazwyczaj problemy z zasilaniem i chłodzeniem są pomijane. Wyjątkiem jest seria Armored Core, starająca się połączyć japońską wizję mechów z stosunkowo realnymi ich zachowaniami (przegrzewaniem, niedoborem mocy itp.). Również w grze MechWarrior2 nadużywanie broni energetycznej szybko prowadziło do przegrzewania się mecha, co skutkowało jego automatycznym awaryjnym wyłączeniem na krótki czas, a w przypadku wymuszenia dalszego działania mogło spowodować eksplozję jednostki.

Realne mechy[edytuj]

Istnieje kilka realnych maszyn, które można uznać za mechy:

  • Land Walker[1][2] - z wyglądu i teorii działania jest to mech; nie chodzi jednak, lecz używa wbudowane w nogi kółka.
  • Plustech Forest Walking Machine[3] - choć nie jest to pojazd humanoidalny, przypomina Mecha.
  • AlphaDog[4] - mechaniczny pies, zaprojektowany do noszenia sprzętu w trudnym terenie dla Marines armii USA.

Przypisy

  1. LandWalker – Strona projektu tego robota (jap.)
  2. LandWalker (po angielsku) – Strona projektu tegoż robota przetłumaczona na angielski przez BabelFish
  3. Plustech Forest Walking Machine – Strona projektu tegoż robota
  4. AlphaDog, U.S. Marines Robot Pack Animal - Legged Squad Support System. AiirSource Military 2013-06-12. - (en) fragment serwisu informacyjnego pokazujący zastosowania AlphaDog