Mohylów Podolski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mohylów Podolski
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód winnicki
Rejon mohylowski
Powierzchnia 21,63 km²
Wysokość 79 m n.p.m.
Populacja (2016)
• liczba ludności

31 441[1]
Nr kierunkowy +380 4337
Kod pocztowy 24000
Położenie na mapie obwodu winnickiego
Mapa lokalizacyjna obwodu winnickiego
Mohylów Podolski
Mohylów Podolski
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Mohylów Podolski
Mohylów Podolski
Ziemia48°27′N 27°48′E/48,450000 27,800000
Portal Portal Ukraina

Mohylów Podolski (ukr. Могилів-Подільський - Mohyliw Podilśkyj, rum. Moghilǎu/Movilǎu, ros. Могилёв-ПодольскийMogilow Podolskij) – miasto na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie winnickim, przy granicy z Mołdawią, nad Dniestrem.

Historia[edytuj]

Założone w 1595 roku przez wojewodę Stefana Potockiego i nazwane przezeń na cześć teścia Jeremiego Mohyły. Wkrótce zamieszkali tu Ormianie i Grecy, którzy bardzo przyczynili się do rozwoju miasta. Pierwsze umocnienia po bitwie pod Cecorą zbudował tu Teofil Szemberg.

Na przeciwległym, mołdawskim brzegu Dniestru, znajduje się pole bitwy pod Cecorą. Tam też w 1620 roku zginął hetman Stanisław Żółkiewski. W 1652 roku zajęty przez Kozaków. W 1672 roku okupowany przez Imperium Osmańskie. Przypuszczalne w pobliżu znajduje się miejsce pochówku Józefa Pułaskiego, marszałka Konfederacji Barskiej, ojca Kazimierza Pułaskiego. W 1742 roku biskup kamieniecki Wacław Hieronim Sierakowski erygował parafię rzymskokatolicką i zbudowano drewniany kościół, który miał się znajdować w miejscu wcześniejszego z pocz. XVII wieku. Na jego miejscu w latach 1772–1791 zbudowano murowany kościół katolicki pod wezwaniem Nawiedzenia NMP, z fundacji wojewody Potockiego i staraniem ks. Szymona Krzysztofowicza. Pod koniec XVIII wieku było to jedno z największych miast na Podolu. W 1776 r. było w nim 1167 domów, w których zamieszkiwało ponad 11 tys. osób., w tym Polacy, Ormianie, Grecy, Serbowie, Bułgarzy, Wołosi i Bośniacy.

Wnętrze kościoła NMP wysadzonego w 1937

W 1795 roku po III rozbiorze miasto zostało zagarnięte przez Imperium Rosyjskie i nie powróciło już do Polski. Rząd rosyjski w 1806 roku wykupił miasto od Potockich za 500 tys. rubli. Podczas zaborów siedziba powiatu mohylowskiego guberni podolskiej. W latach 1806–1848 Mohylów był siedzibą diecezji ormiańskiej, na czele której stanął ks. Józef Krzysztofowicz. Diecezja była niewielka i obejmowała parafie znajdujące się na ziemiach polskich, włączonych do zaboru rosyjskiego.

W 1881 roku doprowadzono do miasta kolej. Pod koniec XIX wieku wśród mieszkańców znacznie zwiększył się odsetek ludności żydowskiej: w 1881 roku w mieście mieszkało 14000 Żydów, 4932 Ukraińców, 1020 Polaków. W 1873 roku prenumerowano w mieście 321 pism rosyjskich, 85 polskich, 3 żydowskie, 12 zagranicznych. Przed I wojną światową parafia rzymskokatolicka w Mohylewie liczyła 1448 wiernych. Około 1937 roku w ramach akcji antypolskiej rzymskokatolicki kościół z XVIII wieku został wysadzony przez władze sowieckie.

W latach 1941–1944 pod okupacją niemiecką, w trakcie której utworzono w nim getto dla Żydów. Zajęty przez Armię Czerwoną 14 marca 1944 roku. Od 1991 roku w składzie Ukrainy.

Zabytki[edytuj]

  • Cerkiew św. Paraskiewy, prawosławna, pierwotnie unicka, z 1775 r.
  • Sobór św. Mikołaja z 1754 roku, przebudowana w 1885 r.
  • Sobór św. Jerzego (1808–19), klasycystyczny.
  • Cerkiew św. Aleksandra Newskiego, w stylu bizantyjsko-rosyjskim[2]
  • Cmentarz polski z około 1840 roku, z grobami m.in. Wincenty Moszyńskiej, rodziny Dębickich, Wincentego Kowalskiego, Franciszka Żulińskiego, Stanisławy Drużbowicz, rodziny Dobrowolskich, Antoniego Baronowskiego, ks. Teodora Narolskiego, ks. Erazma Wierzejskiego, Stefana i Karoliny Plaszkieniczów[3].

Znane postaci urodzone w Mohylowie[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]