Nádleehi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nádleehi to społeczna, a czasem także ceremonialna rola w kulturze Diné (Navajo)[1] – „kobiecy mężczyzna” lub „osoba o męskim ciele i kobiecej naturze”[2][3]. Jednak rola płciowa nádleehi jest również płynna i nie można jej po prostu opisać w kategoriach sztywnej binarności płci. Niektórzy Diné rozpoznają cztery ogólne miejsca na spektrum płci : kobieca kobieta, męska kobieta, kobiecy mężczyzna i męski mężczyzna. Nádleehí mogą odmiennie wyrażać swoją płeć z dnia na dzień lub w różnych okresach życia, wypełniając role we wspólnocie i ceremonii sprawowane tradycyjnie przez kobiety lub mężczyzn.Współczesni nádleehí mogę, ale nie muszą, uczestniczyć w nowoczesnej, pan-indiańskiej społeczności two-spirit lub społeczności LGBT. Znani ludzie, którzy zostali uznani przez swoje społeczności za nádleehí, to tradycyjny tkacz i śpiewak ceremonialny Hosteen Klah (1867–1937) i Fred Martinez, który został zamordowany w wieku 16 lat w czerwcu 2001 r.

Rola w społeczeństwie Diné[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie osoba nádleehí jest rozpoznawana w młodym wieku przez ceremonialnych starszych i własną rodzinę, ponieważ instynktownie przyjmuje typowo żeńskie role społeczne, a także ubrania i pracę zwykle związaną z kobietami w tej kulturze[1]. Gdy nádleehí dorastają, zwykle pociągają ich także seksualnie inni mężczyźni, co jest zazwyczaj akceptowane przez społeczność. Rola nádleehi w życiu może być nieco płynna w zależności od kontekstu, na przykład w przypadku różnych grup ludzi lub w różnych kontekstach kulturowych. Rola społeczna i ceremonialna nádleehí różni się od ról innych two-spirit, bo jest specyficzna dla kultury i społeczności Diné; inne kultury, które mają role two-spirit, jeśli w ogóle je mają[4], mają nazwy w swoich własnych językach, a role i inne szczegóły są zazwyczaj specyficzne dla tych konkretnych kultur.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Carolyn Epple, Coming to Terms with Navajo "nádleehí": A Critique of "berdache," "Gay," "Alternate Gender," and "Two-Spirit", „American Ethnologist”, 25 (2), 1998, s. 267-290, DOI10.2307/646695, JSTOR646695.
  2. Gabriel Estrada. Two Spirits, Nádleeh, and LGBTQ2 Navajo Gaze. „American Indian Culture and Research Journal”. 35. s. 167–190. 
  3. PBS Documentary Explores Navajo Belief in Four Genders – Indian Country Media Network (ang.).
  4. Nie wszystkie rdzenne kultury Ameryki Północnej mają role two-spirit. Zobacz artykuł two-spirit.