Gej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Para gejowska, Londyn, 2015

Gejmężczyzna o orientacji homoseksualnej, czyli taki, który odczuwa romantyczny i seksualny pociąg tylko i wyłącznie do innych mężczyzn, i w oparciu o ten pociąg może budować własną tożsamość oraz zawierać trwałe związki z innymi mężczyznami, a także odczuwać przynależność do społeczności osób odczuwających ten pociąg.

Etymologia i użycie

Słowo gej pochodzi od angielskiego gay, które pierwotnie było stosowane jako przymiotnik w znaczeniu beztroski, szczęśliwy, wesoły, skłonny do żartów, barwny, kolorowy. Słowo to zaczęło przyjmować seksualną konotację pod koniec XVII wieku. Po raz pierwszy słowa gay w odniesieniu do osób homoseksualnych użyto w latach 20. XX w., jednak dopiero w połowie wieku zaczęto go używać wobec nieheteroseksualnych mężczyzn, początkowo w kontekście kampowego wyglądu opisywanych przez nie osób. W latach 60. XX wieku społeczność LGBT zaczęła stosować słowo gay w odniesieniu do samej siebie, z pozytywną konotacją. Zdaniem filozofa Michela Foucaulta, jest to wyraz „walki o nową świadomość, niezależną tożsamość i społeczne uznanie”[1], natomiast Jeffrey Weeks, brytyjski historyk seksualności, twierdzi, że słowo gej to auto-etykietka tych, którzy pogodzili się ze swoją orientacją homoseksualną i nie obawiają się okazywać jej zewnętrznemu światu[2].

W języku polskim słowo gay zaczęło pojawiać się w piśmie w drugiej połowie lat 80. Spolszczeniu uległo w połowie lat 90., kiedy przybrało formę gej i stało się synonimem homoseksualisty[3], zaś odpowiednikiem osoby homoseksualnej płci żeńskiej jest słowo lesbijka. W języku angielskim określenie gay odnosi się często również do homoseksualnych kobiet, stając się synonimem osoby homoseksualnej, niezależnie od płci. Podobne znaczenie ma przymiotnik gejowski, który bywa stosowany ogólnie w kontekście orientacji odmiennych od heteroseksualnej. Antonimem słowa gej jest przymiotnik straight używany do określenia osoby heteroseksualnej. Współcześnie społeczność lesbijek, gejów, transseksualistów i osób biseksualnych określana jest skrótowcem LGBT, który jest też używany szerszym znaczeniu, jako określenie osób nieheteroseksualnych i niecisseksualnych.

Określenia mężczyzn homoseksualnych

Słowo gej jest uznawane za najbardziej neutralne określenie mężczyzny o orientacji homoseksualnej. Inne określenie – homoseksualista (ang. homosexual) – spotyka się z krytyką i bywa uznawane za obraźliwe, gdyż posiada wydźwięk kliniczny i jest szczególnie używane przez środowiska antygejowskie. Między innymi GLAAD, Associated Press, The New York Times oraz The Washington Post zalecają ograniczenie jego stosowania[4]. Zdaniem Grupy Edukatorów Seksualnych „Ponton” mniej negatywny wydźwięk mają sformułowania osoba homoseksualna i osoba o orientacji homoseksualnej podkreślające podmiotowość osoby, o której mowa[5].

Popularne organizacje gejowskie

  • LGBT ang. Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender – nieformalna organizacja, całościowo odwołująca się do problematyki tożsamości, odmienności i równouprawnienia na tle seksualnym
  • Międzynarodowe Stowarzyszenie Lesbijek i Gejów ang. International Lesbian and Gay Association (ILGA)
  • Gay Liberation Front (GLF) – nazwa licznych grup ruchu Gay Liberation
  • Gay Games – zawody sportowe organizowane od roku 1982

Gejowskie serwisy społecznościowe

  • PlanetRomeo (poprzednio: GayRomeo) – serwis społecznościowy dla gejów
  • „Gejowski Samochód Roku w Europie”, ang. European Gay Car of the Year[6] – wybory organizowane przez francuski serwis społecznościowy
  • „Przyjazny dla LGBT przewodnik samochodowo-krajoznawczy”, ang. The LGBT-friendly car and travel guide[7] – amerykański serwis społecznościowy

Zobacz też

Przypisy

  1. Michael Foucault, Historia seksualności, PWN, Warszawa 2000, s. 45, ​ISBN 83-07-02771-3
  2. Ewa Mazierska, Geje heterykom, heterycy gejom, Lewica.pl, dostęp 2008-09-03
  3. Słownik Języka Polskiego PWN: gej
  4. OFFENSIVE TERMS TO AVOID (ang.). GLAAD. [dostęp 4 grudnia 2010].
  5. Grupa Edukatorów Seksualnych „Ponton”: Płeć i mniejszości seksualne – słownik
  6. European Gay Car of the Year (ang.). ledorga.fr. [dostęp 2019-06-30].
  7. GAYWHEELS - The LGBT-friendly car & travel guide (ang.). gaywheels.com. [dostęp 2019-06-30].