Gej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwóch brodatych mężczyzn patrzy w naszą stronę. Uśmiechają się a młodszy, noszący okulary, obejmuje ramieniem starszego. Obaj są ubrani w podobne czerwone koszulki z kołnierzami, które odstają trochę niedbale. Na szyjach mają coś czego nie widać zawieszone na tęczowych smyczach.
Para gejowska, Londyn, 2015

Gejmężczyzna o orientacji homoseksualnej, czyli taki, który odczuwa romantyczny i seksualny pociąg tylko i wyłącznie do innych mężczyzn, i w oparciu o ten pociąg może budować własną tożsamość oraz zawierać trwałe związki z innymi mężczyznami, a także odczuwać przynależność do społeczności osób odczuwających ten pociąg.

Etymologia i użycie

Słowo „gej” pochodzi od angielskiego gay, które pierwotnie było stosowane jako przymiotnik w znaczeniu „beztroski, szczęśliwy, wesoły, skłonny do żartów, barwny, kolorowy”. Słowo to zaczęło przyjmować seksualną konotację pod koniec XVII wieku. Po raz pierwszy słowa gay w odniesieniu do osób homoseksualnych użyto w latach 20. XX w., jednak dopiero w połowie wieku zaczęto go używać wobec nieheteroseksualnych mężczyzn, początkowo w kontekście kampowego wyglądu opisywanych przez nie osób. W latach 60. XX wieku społeczność LGBT zaczęła stosować słowo gay w odniesieniu do samej siebie, z pozytywną konotacją. Zdaniem filozofa Michela Foucaulta jest to wyraz „walki o nową świadomość, niezależną tożsamość i społeczne uznanie”[1], natomiast Jeffrey Weeks, brytyjski historyk seksualności, twierdzi, że słowo „gej” to auto-etykietka tych, którzy pogodzili się ze swoją orientacją homoseksualną i nie obawiają się okazywać jej zewnętrznemu światu[2].

W języku polskim słowo gay zaczęło pojawiać się w piśmie w drugiej połowie lat 80. Spolszczeniu uległo w połowie lat 90., kiedy przybrało formę gej i stało się synonimem homoseksualisty[3], zaś odpowiednikiem osoby homoseksualnej płci żeńskiej jest słowo „lesbijka”. W języku angielskim określenie gay odnosi się często również do homoseksualnych kobiet, stając się synonimem osoby homoseksualnej, niezależnie od płci. Podobne znaczenie ma przymiotnik „gejowski”, który bywa stosowany ogólnie w kontekście orientacji odmiennych od heteroseksualnej. Antonimem słowa „gej” jest przymiotnik straight używany do określenia osoby heteroseksualnej. Współcześnie społeczność lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transpłciowych określana jest skrótowcem LGBT, który jest też używany w szerszym znaczeniu, jako określenie osób nieheteroseksualnych i niecisseksualnych.

Demografia

W reprezentatywnym badaniu Instytutu Gallupa przeprowadzonym w 2020 roku na losowo wybranych 15 349 pełnoletnich mieszkańcach Stanów Zjednoczonych jako geje określa się 2,1% osób urodzonych w latach 1997–2002, 2% osób urodzonych w latach 1981–1996, 1,2% osób urodzonych w latach 1965–1980, 1,2% osób urodzonych w latach 1946–1964 oraz 0,3% osób urodzonych do 1946 roku[4].

Określenia mężczyzn homoseksualnych

Słowo „gej” jest uznawane za najbardziej neutralne określenie mężczyzny o orientacji homoseksualnej. Inne określenie – „homoseksualista” (ang. homosexual) – spotyka się z krytyką i bywa uznawane za obraźliwe, gdyż zawiera w sobie wydźwięk kliniczny i jest często używane przez środowiska antygejowskie. GLAAD, Associated Press, The New York Times czy The Washington Post zalecają ograniczenie jego stosowania[5]. Zdaniem Grupy Edukatorów Seksualnych „Ponton” mniej negatywny wydźwięk mają sformułowania „osoba homoseksualna” i „osoba o orientacji homoseksualnej” podkreślające podmiotowość osoby, o której mowa[6].

Gejowskie serwisy społecznościowe

  • Grindr – aplikacja randkowa dla gejów i biseksualnych mężczyzn
  • Fellow – polski portal randkowy dla gejów
  • Queer.pl (wcześniej: innastrona.pl) – polski portal informacyjny i społecznościowy dla osób LGBT+
  • PlanetRomeo (wcześniej: GayRomeo) – serwis randkowy dla gejów

Zobacz też

Przypisy

  1. Michael Foucault, Historia seksualności, PWN, Warszawa 2000, s. 45, ​ISBN 83-07-02771-3
  2. Ewa Mazierska, Geje heterykom, heterycy gejom, Lewica.pl, dostęp 2008-09-03
  3. Słownik Języka Polskiego PWN: gej
  4. Gallup Inc, LGBT Identification Rises to 5.6% in Latest U.S. Estimate, Gallup.com, 2020 [dostęp 2021-04-30] (ang.).
  5. OFFENSIVE TERMS TO AVOID (ang.). GLAAD. [dostęp 4 grudnia 2010].
  6. Grupa Edukatorów Seksualnych „Ponton”: Płeć i mniejszości seksualne – słownik