Nowy Testament w przekładzie Stanisława Murzynowskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nowy Testament w przekładzie Stanisława Murzynowskiego
Ilustracja
Nowy Testament (1553)
Skrót(y) SM
Kanon Protestancki
Język Polski
Opublikowanie Nowego Testamentu 1553
Tłumacz(e) Stanisław Murzynowski
Źródła przekładu Tekst grecki w opracowaniu Erazma z Rotterdamu
Wydawca pierwszego wydania Jan Seklucjan
Przynależność religijna Protestantyzm

Nowy Testament w przekładzie Stanisława Murzynowskiego, także Nowy Testament królewieckiprotestancki przekład Nowego Testamentu na język polski, zainicjowany przez luteranów. Było to pierwsze polskie tłumaczenie Nowego Testamentu, jednocześnie pierwszy NT wydany drukiem i pierwszy polski przekład ksiąg biblijnych dokonany na podstawie języków oryginalnych. Pełny przekład Nowego Testamentu ukazał się w roku 1553[1].

Pełny tytuł: TESTAMENT NOVVY ZVPEŁNY. Z Greckiego ięzyka na Polski przelożony / i wykładem krotkiem obiaśniony. Wczym wszystkiem dokładano śię Laćińskiego / i na kilka inszych ięzykow przełożenia / i ktemu Starych i Nowych pisma świętego Doctorow. Przytem przydana iest nauka czytania i pisania ięzyka Polskiego / ku tym kśięgam i inszem pożyteczna / J Regestr naleźienia Ewangeljiei i Epistoły na niedźielę i święta insze przes rok / i na wykład Mattheusza świętego.

Opis[edytuj | edytuj kod]

W roku 1544 Albrecht Hohenzollern (1490–1568), który ogłosił luteranizm religią państwową w Prusach w roku 1525, nakazał poddanym mu Polakom czytanie Pisma Świętego w ich języku. Ponieważ jednak nie było żadnego przekładu Pisma Świętego w języku polskim powierzył to zadanie działaczowi reformacyjnemu i drukarzowi Janowi Seklucjanowi (zm. 1578). Do wykonania przekładu Seklucjan zaangażował studenta Uniwersytetu w Wittenberdze Stanisława Murzynowskiego (1528–1553)[2].

Stanisław Murzynowski w pracy nad przekładem wykorzystał tekst grecki Novum Instrumentum omne (1516) opracowany przez Erazma z Rotterdamu oraz wersję łacińską i kilka innych przekładów narodowych[3]. Tłumaczenie najpierw Ewangelii według Mateusza, a następnie czterech ewangelii ukazało się w 1551 r. w Królewcu, nakładem Jana Seklucjana w drukarni Aleksandra Augezdeckiego. Rok później, ten sam wydawca opublikował Dzieje i Listy, a w roku 1553 cały Nowy Testament w przekładzie Stanisława Murzynowskiego.

Kodeks oprócz Nowego Testamentu zawierał dedykację dla króla Zygmunta Augusta, przedmowę dla czytelników autorstwa Jana Seklucjana, orthographię polską, opracowanie De autoritate Verbi Dei oraz spis znaków[2].

W latach 2007 i 2008 w ramach serii wydawniczej Biblia Slavica opublikowano reedycję Nowego Testamentu Murzynowskiego. Podstawą tego wydania były cztery Ewangelie z roku 1551 oraz część druga Nowego Testamentu z roku 1552, obejmująca Dzieje Apostolskie, Listy oraz Apokalipsę (ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej PAN)[4].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 2018 roku w Rokiciu koło Płocka przy kościele św. Piotra i Pawła odsłonięto pomnik pierwszego polskiego Nowego Testamentu w przekładzie Stanisława Murzynowskiego. Na jednym z boków pomnika znajduje się oryginalne tłumaczenie Ośmiu Błogosławieństw[5]. Pomnik ufundowali mieszkańcy wsi Murzynowo skąd pochodziła rodzina Stanisława Murzynowskiego. Autorem projektu oraz jego wykonawcą prof. Karol Badyna z Pracowni Rzeźby w Krakowie[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Halina Płoszek, Ewangelicy augsburscy – luteranie, artykuł w: Jednota – dwumiesięcznik religijno-społeczny, nr. 8-9/1991.
  2. a b Tadeusz Sznajderski. Reformacja i polskie przekłady Biblii. „Zagadnienia Rodzajów Literackich”. vol. LX z. 4 (2017). s. 71-83. DOI: 10.26485/ZRL/2017/60.4/5 DOI: 10.26485/ZRL/2017/60.4/5. ISSN 0084-4446. 
  3. Polskie przekłady Biblii (biblijna.strona.pl) (Internet Archive)
  4. Arleta Łuczak. Najstarsze słowiańskie przekłady Biblii w niemieckiej serii „Biblia Slavica”. „Nauka”, s. 145, 146 (2/2014), 2014. ISSN 1231-8515. 
  5. Wyjątkowy pomnik Słowa Bożego. W Polsce!. aleteia.org, 2020-04-27. [dostęp 2020-08-06].
  6. Rokicie: odsłonięcie pomnika pierwszego przekładu Nowego Testamentu. kair.ekai.pl, 2018-01-21. [dostęp 2020-08-06].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]