Partia Demokratyczna (Włochy)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Partia Demokratyczna
Lider Matteo Renzi
Data założenia 14 października 2007
Ideologia polityczna centrolewica, socjaldemokracja, lewica chrześcijańska[1]
Poglądy gospodarcze socjalliberalizm, trzecia droga
Europejska Grupa
Parlamentarna
S&D

Partia Demokratyczna (wł. Partito Democratico, PD) – włoska partia polityczna o charakterze centrolewicowym, powstała 14 października 2007[2]. PD należy do Partii Europejskich Socjalistów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powstanie partii[edytuj | edytuj kod]

Partia została założona w wyniku zjednoczenia niektórych popierających rząd Romano Prodiego ugrupowań centrolewicowych i centrowych (w tym chadeckich i liberalnych). W skład nowej formacji weszły dwie największe partie koalicji wyborczej Unia (ściśle działające od 2004 w ramach federacji Drzewo Oliwne):

Ponadto do nowej formacji przystąpiły:

  • Środkowa Droga Włoch (Italia di Mezzo, IdM) – chrześcijańskie ugrupowanie powstałe na skutek rozłamu w UDC;
  • Sojusz Reformistów (Alleanza Riformista, AR) – socjalistyczne ugrupowanie powstałe na skutek rozłamu w SDI;
  • Demokratyczni Republikanie (Repubblicani Democratici, RD) – liberalne ugrupowanie powstałe na skutek rozłamu w PRI;
  • Europejski Ruch Republikański (Movimento Repubblicani Europei, MRE) – liberalne ugrupowanie powstałe na skutek rozłamu w PRI;
  • Projekt Sardynia (Progetto Sardegna, PS) – centrowe ugrupowanie regionalne;
  • Południowa Partia Demokratyczna (Partito Democratico Meridionale, PDM) – centrowe ugrupowanie regionalne[2].

Założenie Partii Demokratycznej doprowadziło do rozłamu w Demokratach Lewicy. Część działaczy tej partii, obawiając się o utraty lewicowej tożsamości, zdecydowała się powołać nowe stronnictwa – mikroskopijny Ruch dla Lewicy (wchłonięty wkrótce przez PdCI) i znacznie większą Demokratyczną Lewicę. Z partii Stokrotka odeszła grupa skupiona wokół byłego premiera Lamberto Diniego, tworząc ugrupowanie Liberalni Demokraci, które przeszło do obozu Silvio Berlusconiego. Wbrew oczekiwaniom do PD nie wstąpiły inne ugrupowania Unii.

Założyciele nie uzgodnili przy powoływaniu partii międzynarodówki i frakcji w Parlamencie Europejskim, do jakich zamierzali przystąpić. Na czele ugrupowania stanął wybrany w wewnętrznych prawyborach burmistrz Rzymu Walter Veltroni.

Lata 2008–2013[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w 2008 Partia Demokratyczna zdecydowała się wystawić własną listę, zblokowaną z Włochami Wartości i współpracującą z Południowotyrolską Partią Ludową. Jednocześnie z list PD wystartowali działacze Włoskich Radykałów Emmy Bonino. Blok skupiony wokół PD zajął drugie miejsce w tych wyborach, przegrywając z centroprawicową koalicją Silvio Berlusconiego. Partia Demokratyczna uzyskała 217 mandatów w Izbie Deputowanych i 118 w Senacie. Ugrupowanie utraciło tym samym władzę i znalazło się w opozycji. Po kolejnej porażce w wyborach regionalnych na Sardynii nowym sekretarzem partii został Dario Franceschini.

W wyborach europejskich w 2009 demokraci uzyskali poparcie na poziomie 26% i 21 mandatów poselskich[3]. PD nie przystąpiła wówczas formalnie do żadnej z europejskich partii. Jej eurodeputowani zasiedli we frakcji Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów[4].

Jeszcze w 2009 doszło do kolejnej zmiany lidera – nowym przywódcą partii został Pier Luigi Bersani. W 2010 ugrupowanie doznało kolejnej porażki w wyborach regionalnych, tracąc władzę w czterech regionach[5]. W 2011 partia wsparła techniczny rząd Mario Montiego.

PD zaczęła zyskiwać w sondażach w 2012. Podjęła współpracę z eurokomunistyczną partią Lewica, Ekologia, Wolność i z PSI, zawiązując sojusz na potrzeby wyborów w 2013[6]. W przeprowadzonych prawyborach, mających wyłonić kandydata koalicji na premiera, zwyciężył postkomunistyczny lider demokratów, pokonując również należącego do PD Matteo Renziego.

Od 2013[edytuj | edytuj kod]

Koalicja, którą współtworzyło też m.in. Centrum Demokratyczne, wygrała wybory do Izby Deputowanych z wynikiem około 29,5%, pokonując o nieco ponad 0,4% centroprawicę skupioną wokół Ludu Wolności, a tym samym dzięki ordynacji wyborczej otrzymała ponad 50% miejsc w Izbie Deputowanych. PD, na którą głosowało ponad 25% wyborców, przypadło ponad 290 mandatów. W Senacie blok centrolewicy nie uzyskał większości, PD wprowadziła tam ponad 100 swoich przedstawicieli[7].

Wobec braku większości w Senacie Pier Luigi Bersani nie był w stanie powołać rządu. W trakcie wyborów prezydenckich w 2013 najpierw przepadła kandydatura Franca Mariniego (uzgodniona z Ludem Wolności), następnie kandydatura Romano Prodiego – obu nie poparła część elektorów z centrolewicy. W konsekwencji Pier Luigi Bersani zrezygnował z kierowania PD[8], do dymisji podało się też kierownictwo partii.

Ostatecznie Partia Demokratyczna po reelekcji prezydenta Giorgia Napolitano uzgodniła powstanie szerokiej koalicji tworzącej rząd Enrica Letty. W 2013 jej liderem został Matteo Renzi, który w 2014 stanął na czele nowego włoskiego gabinetu. W tym samym roku demokraci ostatecznie dołączyli do Partii Europejskich Socjalistów[9], co wcześniej wywoływało protesty części dawnych działaczy chadeckich. Również w 2014 odnieśli zdecydowane zwycięstwo w wyborach europejskich – otrzymując około 40,8% głosów i tym samym 31 mandatów w Europarlamencie VIII kadencji[10].

7 grudnia 2016, po odrzuceniu w referendum proponowanych przez rząd propozycji zmian ustrojowych, lider Partii Demokratycznej złożył na ręce prezydenta Sergia Mattarelli rezygnację z funkcji premiera Włoch[11]. PD weszła w skład nowego rządu, na czele którego w tym samym miesiącu stanął Paolo Gentiloni[12]. W lutym 2017 tymczasowym sekretarzem partii został Matteo Orfini (pełniący techniczną funkcję przewodniczącego PD)[13].

W tym samym miesiącu doszło do pierwszego poważnego rozłamu w ramach ugrupowania. Grupa lewicowych działaczy (w części wywodzących się jeszcze z Włoskiej Partii Komunistycznej) opuściła PD, współtworząc nowy ruch polityczny Artykuł 1 – Ruch Demokratyczny i Postępowy. Wśród nich znaleźli się m.in. Pier Luigi Bersani oraz Guglielmo Epifani, a także były premier Massimo D’Alema[14]. W wyniku prawyborów z kwietnia 2017 Matteo Renzi ponownie został wybrany na sekretarza PD, uzyskując w nich 70% głosów[15].

Sekretarze Partii Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Parties and Elections in Europe: Italy (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 2013-01-11].
  2. a b c d Leaders of Italy (ang.). terra.es. [dostęp 2013-01-11].
  3. Europee 07/06/2009 (wł.). interno.gov.it. [dostęp 2013-01-11].
  4. O nas: eurodeputowani. socialistsanddemocrats.eu. [dostęp 2013-01-11].
  5. Regionali 28/03/2010 (wł.). interno.gov.it. [dostęp 2013-01-11].
  6. Via all'alleanza Pd-Vendola E su Monti nasce un caso (wł.). corriere.it, 14 października 2012. [dostęp 2013-01-11].
  7. Elezioni 2013 (wł.). corriere.it. [dostęp 2017-03-07].
  8. Pd in pezzi, Bersani furioso si dimette: «Non posso accettare il grave gesto contro Prodi» (wł.). corriere.it, 19 kwietnia 2013. [dostęp 2013-04-27].
  9. Italian Partito Democratico Officially Welcomed into the PES Family (ang.). pes.eu, 28 lutego 2014. [dostęp 2017-03-08].
  10. Elezioni 2014: Europee (wł.). interno.it. [dostęp 2014-06-01].
  11. Premier Matteo Renzi podał się do dymisji. onet.pl, 7 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-07].
  12. Nasce il governo Gentiloni, 12 i ministri confermati su 18. Alfano agli Esteri, Minniti al Viminale (wł.). ansa.it, 12 grudnia 2016. [dostęp 2016-12-12].
  13. Pd, dopo le dimissioni di Renzisarà Orfini a guidare il partito (wł.). corriere.it, 15 lutego 2017. [dostęp 2017-02-19].
  14. Chi è uscito dal PD, alla fine (wł.). ilpost.it, 1 marca 2017. [dostęp 2017-03-07].
  15. Primarie Pd, risultati ufficiali e definitivi: l’affluenza a 1,8 milioni, perso un milione rispetto al 2013. Renzi vince col 70% (wł.). ilfattoquotidiano.it, 1 maja 2017. [dostęp 2017-05-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]