SS Sołdek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SS Sołdek
Ilustracja
Bandera  Polska
Port macierzysty Szczecin
Armator Polska Żegluga Morska
Dane podstawowe
Typ rudowęglowiec
Historia
Stocznia Stocznia Gdańska
Data wodowania 6 listopada 1948
Data oddania do eksploatacji 21 października 1949
Data wycofania ze służby 30 grudnia 1980
Dane techniczne
Nośność (DWT) 2560
Liczba członków załogi 28
Długość całkowita (L) 87 m
Szerokość (B) 12,30 m
Zanurzenie (D) 5,41 m
Wysokość (H) 5,80 m
Pojemność bruto: 2005 RT

netto: 994 RT

Napęd mechaniczny
Silnik maszyna parowa
Moc silnika 1300 KM (956 kW)
125 obr/min
Liczba śrub napędowych 1
Prędkość maks. 9,5 w.
Na pochylni w Stoczni Gdańskiej
B-30 ship in shipyard 2.jpg
Wodowanie "Sołdka"
Mapa rejsów "Sołdka"
Statek Muzeum SS Sołdek
SS Sołdek na Motławie w Gdańsku

SS Sołdekmasowiec o napędzie parowym – pierwszy statek zbudowany całkowicie w Polsce po II wojnie światowej (wcześniej - 24.04.1948 roku - został dokończony i zwodowany (pod prowizoryczną nazwą "Oliwa") statek typu "Hansa", pozostawiony przez Niemców na pochylni w Szczecinie), który następnie przez szereg lat pływał pod polską banderą handlową, a później służył m.in. jako magazyn pływający na Odrze w Szczecinie. Prototyp serii dwudziestu dziewięciu rudowęglowców – małych masowców typu B30 budowanych w latach 1949-1954 w Stoczni Gdańskiej. Otrzymał nazwisko ówczesnego trasera Stoczni Gdańskiej, przodownika pracy Stanisława Sołdka, którego żona, Helena, była matką chrzestną[1].

Do 30 grudnia 1980 roku „Sołdek” odbył 1478 rejsów morskich, przewiózł ponad 3,5 miliona ton towarów, zawijając do ponad 60 portów. W grudniu 2014 r.[2] statek użyty został w filmie "Persona Non Grata" w roli statku japońskiego, wiozącego w 1941 r. żydowskich uchodźców z Litwy i Polski przez Władywostok do Japonii. W 2016 statek zwiedziły ponad 43 tysiące osób[3].

Dane[edytuj]

Załoga[edytuj]

Pierwsza[edytuj]

  • Kapitan: Zbigniew Rybiański; absolwent Państwowej Szkoły Morskiej z 1930 roku w Tczewie
  • Pierwszy oficer: Walery Szot
  • Mechanicy:
    • pierwszy: Kazimierz Świerczewski
    • drugi: Wnurowski
    • trzeci: Józef Cygan
  • Palacz: Kazimierz Postek
  • Kucharz: Stanisławski

Ostatnia[edytuj]

  • Kapitan: Michał Sadłowski (od 2005 na emeryturze)

Kalendarium[edytuj]

  • 15 września 1947: rozpoczęcie trasowania
  • 1948
  • 1949
    • 24 września o godzinie 9.55: pierwszy rejs próbny – wyprowadził pilot portu gdańskiego, kapitan Laskowski, za pomocą holowników: "Atlas" na dziobie i "Cyklop" na rufie
    • 21 października: przekazanie do eksploatacji
    • 22–24 października: pierwszy rejs Gdańsk-Szczecin (Wały Chrobrego)
    • 25 października godz. 12: uroczyste podniesienie bandery
    • 26-30 października: pierwszy rejs z ładunkiem do Gandawy w Belgii z 2200 t węgla
  • 1952 wymiana maszyny parowej spowodowana awarią
  • 30 grudnia 1980: opuszczenie bandery i przekazanie jako hulk muzealny Muzeum Szczecińskiemu
  • 28 kwietnia 1981: przekazanie Centralnemu Muzeum Morskiemu w Gdańsku.
  • od 17 lipca 1985: Statek muzeum

Plany i modele[edytuj]

Statki typu B30[edytuj]

Pod polską banderą[edytuj]

  • Sołdek (numer stoczniowy B30/1) – przy wodowaniu otrzymał imię osoby żyjącej; od 1981 statek muzeum
  • Jedność Robotnicza (B30/2) – w 1979 złomowany w Glasgow
  • Brygada Makowskiego (B30/3) – w 1979 złomowany w Glasgow (pierwszy ppb statek o zbiorowym patronie)
  • 1 Maja (B30/4) – bezpośrednio po ukończeniu przekazany ZSRR i nazwany Pervomaysk
  • Pstrowski (B30/5) – przy wodowaniu otrzymał imię osoby żyjącej; w 1978 złomowany w Glasgow
  • Wieczorek (B30/6) – w 1978 sprzedany do Wielkiej Brytanii i używany w Glasgow jako pomocnicza jednostka portowa. Data skasowania i oddania na złom nieznana[1].

Sprzedane ZSRR[edytuj]

(B30/7) – Zaporoge, (B30/8) – Krivoy Rog, (B30/9) – Kramatorsk, (B30/10) – Makeevka, (B30/11) – Gorlovka, (B30/12) – Novo-Shahtinsk, (B30/13) – Solikamsk, (B30/14) – Kurgan, (B30/15) – Zlatoust, (B30/16) – Minusinsk, (B30/17) – Pavlodar, (B30/18) – Jenakiyevo, (B30/19) – Nikitovka, (B30/20) – Novocherkassk, (B30/21) – Volnovacha, (B30/22) – Vitegra, (B30/23) – Tovda, (B30/24) – Kalar, (B30/25) – Azovstal, (B30/26) – Tkvarcheli, (B30/27) – Zangenzur, (B30/28) – Malaia Zemlia, (B30/29) – Pereyeslav Khmielnitsky.

Przypisy

  1. a b J. Piwowoński, Flota spod biało-czerwonej, ss.104-107
  2. Żydowska tułaczka, „Daorientacja”, 7 marca 2015 [dostęp 2016-11-22] (pol.).
  3. Rekordowy rok 2016, „Biuletyn Informacyjny Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku”, styczeń 2017 [dostęp 2017-09-28].
  4. Wyszkowski, S.: Elektrotechnika w przemyśle okrętowym w pierwszych latach PRL. Budownictwo Okrętowe, nr 3/1985. str.: 97 - 100.
  5. Pustoła, J.: Wspomnienia o przemyśle elektrotechnicznym XX wieku. Wyd. POMMARD, Łomianki 2011. str.: 29 (na str. 30 zdjęcie pracowników firmy przy prądnicy),http://www.ee.pw.edu.pl/sep-ow/PLI/wspom1/pustola_XXw/WspomnOprzemEl-techXXw_JPustola.pdf

Bibliografia[edytuj]

  • "Zaczęło się od Sołdka" - Sympozjum w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku 6 listopada 2009, pod redakcją Jerzego Litwina.
  • Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]