Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
Budowa siedziby muzeum
Budowa siedziby muzeum
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość POL Gdańsk COA.svg Gdańsk
Adres ul. Długa 81/83
80-831 Gdańsk
Data założenia 1 września 2008
Dyrektor prof. Paweł Machcewicz
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
miejsce przyszłej lokalizacji muzeum
miejsce przyszłej lokalizacji muzeum
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
miejsce przyszłej lokalizacji muzeum
miejsce przyszłej lokalizacji muzeum
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
miejsce przyszłej lokalizacji muzeum
miejsce przyszłej lokalizacji muzeum
54°21′21″N 18°39′38″E/54,355833 18,660556
Strona internetowa muzeum

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku – państwowa instytucja kultury powołana w 2008[1].

Cele i działalność[edytuj]

Muzeum ma za cel upowszechniać wiedzę o II wojnie światowej oraz służyć pielęgnowaniu pamięci o jej ofiarach i bohaterach; ma być nowoczesnym obiektem pod względem formy, a także prowadzonej działalności wystawienniczej, edukacyjnej i badawczej. Oczekuje się, że muzeum wypromuje Polskę, jako kraj wartości i postaw obywatelskich, realizujący program zbliżania do siebie ludzi[2].. Placówka prowadzi działalność w formie wystawy plenerowej, wystaw czasowych, działań edukacyjnych, wydawniczych oraz prac naukowo-badawczych[3].

Historia muzeum[edytuj]

Muzeum zostało powołane 1 września 2008 roku zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pod nazwą Muzeum Westerplatte[4]. W tym samym dniu premier Donald Tusk powołał pełnomocnika do spraw Muzeum II Wojny Światowej w osobie prof. dr hab. Pawła Machcewicza. W skład zespołu pełnomocnika ds. muzeum weszli także dr hab. Piotr M. Majewski – historyk z Uniwersytetu Warszawskiego i dr Janusz Marszalec, który w latach 2000–2007 pełnił funkcję naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. Celem zespołu było m.in. wypracowanie koncepcji programowej Muzeum II Wojny Światowej, która została zaprezentowana na forum publicznym 6 października 2008 roku w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie podczas dyskusji z udziałem historyków i muzealników. Tekst koncepcji oraz zapis dyskusji został ogłoszony drukiem[5], jest także dostępny bezpośrednio na stronie internetowej Muzeum[6].

26 listopada 2008 roku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przemianował państwową instytucję kultury Muzeum Westerplatte na Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku[7]. Jednocześnie określił zakres zadań nowej placówki, stwierdzając że „przedmiotem działalności muzeum jest gromadzenie zbiorów dotyczących historii II wojny światowej, ich ochrona oraz udostępnianie poprzez prowadzenie w szczególności działalności wystawienniczej, popularyzatorskiej, edukacyjnej i wydawniczej”[8].

15 kwietnia 2016 roku, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosił zamiar podjęcia decyzji o połączeniu Muzeum II Wojny Światowej z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939, utworzonym 22 grudnia 2015 [9].

Struktura organizacyjna[edytuj]

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku kieruje dyrektor powoływany i odwoływany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, od 28 listopada 2008 roku funkcję tę sprawował Paweł Machcewicz. Od początku grudnia 2008 roku zastępcą dyrektora był Janusz Marszalec, drugim zastępcą dyrektora (od 1 czerwca 2009) Piotr M. Majewski.

W ramach muzeum funkcjonują:

  • działy, w tym: Wystawienniczy, Edukacyjny, Naukowy, Biblioteki i Archiwum, Informacji i Promocji,
  • oddział muzeum w Warszawie wraz z wyodrębnionym Samodzielnym Stanowiskiem ds. Kierowania Zespołem Zadaniowym ds. Historii ZSRR pod Okupacją Niemiecką, Kresów Wschodnich oraz Antyniemieckiej i Antysowieckiej Konspiracji Polskiej 1939–1945.

Siedziba muzeum[edytuj]

Od początku lutego 2009 roku siedziba Muzeum II Wojny Światowej mieści się w ciągu kamienic przy ul. Długiej 81/83 w Gdańsku. Siedziba ta miała mieć charakter tymczasowy i pełnić swoją funkcję do 2014 roku, kiedy to planowane było oddanie do użytku nowoczesnego budynku muzealnego, który jest budowany przy ul. Wałowej, na terenie byłej pętli autobusowej, u zbiegu Kanału Raduni i Motławy, w pobliżu historycznego budynku Poczty Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku – jednego z miejsc, w którym rozpoczęła się II wojna światowa.

W 2009 roku, w wyniku konkursu stworzono wizualizację wystawy głównej, zgodną z założeniami teoretycznymi koncepcji programowej. Nagroda główna w konkursie wyniosła 50 tys. euro, przy czym ogólna pula nagród wyniosła łącznie 100 tys. euro. Następnym etapem tworzenia Muzeum II Wojny Światowej było przeprowadzenie międzynarodowego konkursu architektonicznego na budynek muzealny przy ul. Wałowej dostosowany funkcjonalnie do potrzeb ekspozycji głównej, wystaw czasowych oraz funkcji edukacyjnych i archiwalnych muzeum. Projekt budynku został wybrany w 2010 r., a pierwszą nagrodę w konkursie zdobył projekt studia architektonicznego „Kwadrat” z Gdyni[10]. Budynek muzeum ma zajmować powierzchnię około 23 tys. m kw., a wystawa główna – jedna z największych wystaw prezentowanych przez muzea historyczne na świecie – około 5 tys. m kw[11].

Na terenie przeznaczonym dla muzeum przeprowadzone zostały prace archeologiczne na powierzchni 1,7 ha[12].

Muzeum II Wojny Światowej jest budowane w głębokim na kilkanaście metrów suchym wykopie (tzw. wannie), którego realizacja przez firmę Soletanche Polska po 2 latach prac zakończyła się z opóźnieniem w końcu sierpnia 2014 i pochłonęła 95 mln zł (kolejnymi terminami zakończenia prac były: przełom kwietnia i maja 2013, lutym 2014 i maj 2014). Samo Muzeum II Wojny Światowej buduje konsorcjum firm Warbud i Hochtief za 249,9 mln zł. Wszystkie środki na ten cel pochodzą z Ministerstwa Kultury[13].

W kwietniu 2015 Rada Ministrów postanowiła o kolejnym przesunięciu terminu zakończenia budowy na 2016 rok oraz o zwiększeniu środków na tę budowę do 448,9 mln zł[14]. Prace budowlane powinny się zakończyć latem 2016 roku. Pierwsi zwiedzający odwiedzą muzeum kilka miesięcy później. Z częściowo przeszkolonej wieży nowej placówki o wysokości 40,51 m będzie można podziwiać panoramę Gdańska. Jedna ze ścian wieży będzie nachylona pod kątem 56 stopni względem ziemi[15].

Rada muzeum[edytuj]

Przy Muzeum II Wojny Światowej działa Rada Muzeum, która „sprawuje nadzór nad wypełnianiem przez muzeum jego powinności wobec zbiorów i społeczeństwa”[16]. Kadencja Rady Muzeum trwa 4 lata, jej członków powołuje i odwołuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Inauguracyjne posiedzenie Rady Muzeum II Wojny Światowej odbyło się 30 kwietnia 2009 roku w budynku Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie. Kolejne posiedzenie będą odbywać się na przemian w Warszawie i Gdańsku.

Członkami Rady Muzeum II Wojny Światowej I kadencji (2009–2013) zostali[17]:

Czesław Cywiński i Andrzej Przewoźnik zginęli tragicznie 10 kwietnia 2010 w katastrofie samolotu pod Smoleńskiem jako członkowie oficjalnej delegacji władz Rzeczypospolitej Polskiej, która udawała się na obchody upamiętniające 70. rocznicę Zbrodni Katyńskiej. W ich miejsce do Rady w listopadzie 2010 r. powołani zostali:

8 grudnia 2010 r. na Przewodniczącego Rady Muzeum w miejsce Andrzeja Przewoźnika wybrany został Bogdan Chrzanowski.

W 2012 powołana została Rada Powiernicza Muzeum, której pierwsze posiedzenie odbyło się 24 maja 2012 r[2]. W skład rady na pięcioletnią kadencję (2012–2017) zostali powołani[2]:

  • Bogdan Chrzanowski – przewodniczący (ponownie),
  • członkowie powołani ponownie: Piotr Cywiński, Tadeusz Filipkowski, Jarosław Krawczyk, Jack Lohman, Krzysztof Mikulski, Zdzisław Najder, Jacek Taylor, Dorota Zawacka-Wakarecy,
  • nowi członkowie: Grzegorz Fortuna – główny doradca Prezesa Rady Ministrów[18] oraz Jacek Miler.

Przypisy

  1. Jadwiga Buttner, Izabela Obarska-Kulpa: Biuletyn Informacji Publicznej MKiDN – Biuro Obsługi Prawnej. bip.mkidn.gov.pl, 17 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-21].
  2. a b c Pierwsze posiedzenie Rady Powierniczej Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – 2012. mkidn.gov.pl, 24 maja 2012. [dostęp 2015-12-21].
  3. Statut muzeum « BIP « Muzeum II Wojny Światowej. muzeum1939.pl, 20 grudnia 2012. [dostęp 2015-12-21].
  4. Zarządzenie Nr 29 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 1 września 2008 r. w sprawie utworzenia Muzeum Westerplatte w Gdańsku (Dz. Urz. MKiDN Nr 5, poz. 48) [dostęp 2016-04-16]
  5. „Przegląd Polityczny” nr 91/92, 2008
  6. Materiały do pobrania « Media « Muzeum II Wojny Światowej. muzeum1939.pl. [dostęp 2015-12-21].
  7. Zarządzenie Nr 41 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 listopada 2008 r. zmieniające zarządzenie w sprawie utworzenia Muzeum Westerplatte w Gdańsku
  8. Bogdan Zdrojewski: Zarządzenie nr 41 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (z dnia 26 listopada 2008 r.) zmieniające zarządzenie w sprawie utworzenia Muzeum Westerplatte w Gdańsku. bip.mkidn.gov.pl. [dostęp 2015-12-21].
  9. Piotr Gliński: obwieszczenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 15 kwietnia 2016 r.o zamiarze i przyczynach połączenia państwowych instytucji kultury Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. bip.mkidn.gov.pl. [dostęp 2016-04-16].
  10. Rozstrzygnięcie konkursu na projekt budynku muzeum « Muzeum II Wojny Światowej. muzeum1939.pl, 1 września 2010. [dostęp 2015-12-21].
  11. Katarzyna Kołodziejska, Alicja Bittner: Wiecha na Muzeum II Wojny Światowej. W zbiorach ponad 35 tysięcy eksponatów – Wiadomości. wiadomosci.onet.pl, 16 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-21].
  12. Ruszają największe prace archeologiczne w Gdańsku. trojmiasto.gazeta.pl, 12 lipca 2011. [dostęp 2011-07-12].
  13. 7. Suchy wykop pod Muzeum II Wojny Światowej – 95 mln zł (koniec sierpnia). trojmiasto.wyborcza.pl, 13 grudnia 2014. [dostęp 2015-12-21].
  14. PAP: W 2016 roku powstanie Muzeum Historii II Wojny Światowej – Wiadomości. wiadomosci.onet.p, 21 kwietnia 2015. [dostęp 2015-12-21].
  15. Maciej Dzwonnik: Tak rośnie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku [zdjęcia]. trojmiasto.wyborcza.pl, 3 grudnia 2015. [dostęp 2015-12-21].
  16. Internetowy System Aktów Prawnych, Dz.U. 1997 nr 5 poz. 24 (art. 11) z późniejszymi zmianami, Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach. isap.sejm.gov.pl. [dostęp 2015-12-21].
  17. Bogdan Zdrojewski: Decyzja Nr 3 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (z dnia 28 kwietnia 2009 r.) w sprawie powołania członków Rady Muzeum przy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (pdf). bip.mkidn.gov.pl, 28 kwietnia 2009. [dostęp 2015-12-21].
  18. Fortuna Grzegorz – Encyklopedia Gdańska. gedanopedia.pl. [dostęp 2015-12-21].

Linki zewnętrzne[edytuj]