Sewilla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy hiszpańskiej miejscowości. Zobacz też: prowincję Sewilla w Hiszpanii.
Sewilla
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Hiszpania
Wspólnota autonomiczna Bandera de Andalucia.svg Andaluzja
Burmistrz Alfredo Sánchez Monteseirín
Powierzchnia 141,31 km²
Wysokość 7 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności
• gęstość

704 414
4984,88 os./km²
Nr kierunkowy 95
Kod pocztowy 41001 do 41080
Położenie na mapie Andaluzji
Mapa lokalizacyjna Andaluzji
Sewilla
Sewilla
Położenie na mapie Hiszpanii
Mapa lokalizacyjna Hiszpanii
Sewilla
Sewilla
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Sewilla
Sewilla
Ziemia 37°22′38″N 5°59′13″W/37,377222 -5,986944
Strona internetowa
Portal Portal Hiszpania

Sewilla (hiszp. Sevilla) – stolica i główne miasto Andaluzji, ośrodek administracyjny prowincji Sevilla, 704 tys. mieszk. Czwarte pod względem wielkości miasto Hiszpanii, nad Gwadalkiwirem, połączone żeglownymi kanałami z Atlantykiem. Uchodzi za stolicę andaluzyjskiego folkloru „flamenco”.

Demografia[edytuj]

Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Sewilli (hiszp. Grande Área Urbana) ma 1 294 867 mieszkańców na powierzchni 1529 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 134 626 osób, co stanowi wzrost o 11,6%[1].

Rozwój populacji centrum administracyjnego Sewilli (1842–2010)


Historia[edytuj]

  • Założona przez Iberów prawdopodobnie w II w. p.n.e. osada Hispalis, następnie zajęta przez Fenicję i Kartaginę.
  • W 206 p.n.e. Scypion Afrykański Starszy założył osadę dla weteranów wojennych Italica.
  • W 45 p.n.e. zdobyta przez Cezara, na którego polecenie wzniesiono mury obronne i przemianowano na Colonia Julia Romana[2].
  • Od 461 we władaniu Wizygotów, po Wandalach i Swebach.
  • Od V w. była tu stolica archidiecezji.
  • W 712 opanowana przez Maurów, pozostawała w cieniu Kordoby.
  • Od 1023 stała się stolicą i rezydencją Abbadydów, w 1091 Almorawidów, a w 1145 Almohadów; w tym okresie nastąpił rozkwit miasta.
  • W 1248 zajęta przez Ferdynanda III Kastylijskiego.
  • W 1480 rozpoczął działalność pierwszy Trybunał Inkwizycji.
  • W 1493/1494 po odkryciu Nowego Świata stała się punktem przeładunkowym w handlu z zamorskimi koloniami. W ówczesnym czasie była trzecim pod względem wielkości miastem zachodniego świata, ok. 150 000 mieszkańców.
  • Po epidemii dżumy w 1649 nastąpiło powolne słabnięcie potęgi gospodarczej.
  • W 1717 ze względu na zamulenie koryta Gwadalkiwiru musiała odstąpić Kadyksowi monopol w handlu z Ameryką.
  • W XX w. ponowny rozwój miasta, w 1992 Wystawa Światowa w 500. rocznicę wyruszenia Kolumba w podróż w poszukiwaniu morskiej drogi do Indii.

Zabytki[edytuj]

Arena walk byków w Sewilli
Giralda – aktualnie wieża katedry
Złota Wieża
Główne patio w Domu Piłata
Fragment pałacu na Placu Hiszpańskim
  • Alkazar – dawny pałac królewski, którego początki sięgają XI w., kiedy rezydowali tutaj przedstawiciele kalifatu kordobańskiego, rozbudowany w latach 1350–1369 przez Piotra I Okrutnego w stylu mudejar. Późniejsi królowie kontynuowali rozbudowę, przystosowując rezydencję do własnych potrzeb. Tutaj podejmowano decyzje o wysłaniu ekspedycji, m.in. Ferdynanda Magellana, a Krzysztof Kolumb został przyjęty przez Izabelę Kastylijską i Ferdynanda Aragońskiego po podróży do Ameryki. Budowla zawiera wiele sal, patios i ogrodów. Bogactwo ornamentyki, dekoracji ceramicznych i komnat sprawia, że sewilski alkazar zalicza się do najwspanialszych kompleksów pałacowych w Hiszpanii.
  • Katedra Najświętszej Marii Panny w Sewilli – jest największym[3] i jednym z najwspanialszych gotyckich kościołów na świecie. Powstała w latach 1402–1506 na miejscu meczetu z lat 1184–1196. Pozostawiony minaret, Giralda, o wys. 97 m wkomponowano w bryłę kościoła, uzupełniając o dzwonnicę. We wnętrzu zwracają uwagę kaplice – Capilla Mayor i Capilla Real, chór i grobowiec Kolumba.
  • Kilkanaście innych gotyckich kościołów.
  • Ratusz – wspaniała renesansowa budowla, wzniesiona w latach 1527–1564 na dawnym placu turniejowym.
  • Giełda – renesansowy budynek giełdy handlowej, z lat 1583–1598. W XVIII wieku Karol III umieścił tutaj Główne Archiwum Indii, gromadzące dokumenty związane z dziejami odkrywania i podboju Nowego Świata.
  • Torre del Oro (Złota Wieża) z XIII wieku jedna ze 166 w systemie obronnym Maurów, potem przebudowana. Nazwę zawdzięcza nie tylko ówczesnej okładzinie złocistymi płytkami azulejos, ale i temu, że przechowywano w niej złoto złupione w koloniach. Była również istotna z punktu widzenia obronnego, ponieważ pomiędzy nią a bliźniaczą, już nie istniejącą, wieżą po drugiej stronie Gwadalkiwiru, można było rozpiąć łańcuch blokujący wejście do portu[4]. Obecnie mieści Museo Maritimo[5] poświęcone zabytkom i mapom morskim.
  • Arena walk byków (hiszp. La Plaza de Toros de la Real Maestranza de Caballería de Sevilla), amfiteatr zbudowany w latach 1749–1881, mieszczący 12 500 widzów. Wewnątrz znajduje się muzeum corridy, eksponujące kolekcję kostiumów (w tym pomalowana przez Picassa purpurowa kapa torreadora), portrety i afisze.
  • Główne Archiwum Indii – wpisane na listę UNESCO archiwum zawierające dokumentację posiadłości zamorskich Hiszpanii.
  • Szpital Miłosierdzia (hiszp. Hospital de la Caridad), szpital ufundowany w XVII wieku przez Miguela de Maňara. Szpital powstał na terenie Stoczni Królewskiej. Przy szpitalu zbudowany został również barokowy kościół, w którym znajduje się bogata kolekcja malarstwa hiszpańskiego.
  • Dom Piłata (hiszp. Casa de Pilatos), XV-wieczny pałac zbudowany na wzór domu Piłata. Jego budowę rozpoczął w 1492 roku Pedro Enriquez, królewski namiestnik, którego żoną była Catalina de Ribera. Budowę zakończył jego syn Fadrique, pierwszy markiz de Tarifa. On to po pielgrzymce do Jerozolimy w latach 1512–1519 stwierdził, że odległość z pałacu do kościoła Cruz del Campo jest taka sama jak z domu Piłata do Golgoty. Rozkazał więc umieścić stacje drogi krzyżowej między pałacem (pierwsza stacja) a kościołem (ostatnia stacja).
  • Plac Hiszpański (hiszp. Plaza de España), zbudowany w latach 20. XX wieku na podstawie projektu sewillskiego architekta Aníbala Gonzálesa półkolisty plac z jednej strony zamknięty pałacem, którego środkowa fasada zbudowana została w stylu barokowym, pozostała zaś część budynku w stylu renesansowym. Dodatkowo zbudowano dwie wieże narożne wzorowane na Giraldzie.

Muzea[edytuj]

  • Muzeum Sztuk Pięknych (Museo de Bellas Artes) – muzeum sztuk pięknych zawierające zbiory od średniowiecza do XX wieku.
  • Museum Archeologiczne – znajduje się w nim wspaniała kolekcja, od sztuki fenickiej począwszy (słynna fenicka statuetka oraz skarb Carambolo), przez sztukę rzymską, na ceramice mudejar skończywszy.

Parki i ogrody[edytuj]

  • Park Marii Luisy (Parque de María Luisa) – park, zbudowany na Wystawę Światową, która odbyła się właśnie w Sewilli w 1929 roku.
  • Ogrody pałacu Alkazar – ogrody, umiejscowione z tyłu pałacu Alkazar. Były sadzone i projektowane równolegle do pałacu, w taki sposób, aby w każdym ich sektorze dominowały inne style i rośliny.
  • Ogrody Murillo (Jardines de Murillo) – ogrody, ciągnące się wzdłuż murów Alkazaru, niedaleko dzielnicy Santa Cruz. Budowa rozpoczęła się na początku XX wieku.
  • Park rozrywki Isla Mágica na Isla de la Cartuja – park, zbudowany specjalnie z okazji Expo 1992, które odbyło się w Sewilli.

Inne znane parki Sewilli:

  • Parque de los Príncipes
  • Parque del Alamillo
  • Parque Amate
  • Parque Metropolitano de la Cartuja
  • Jardines de las Delicias
  • Jardín Americano
  • Jardín Este
  • Jardines de Cristina
  • Jardines Chapina
  • Jardines de la Buhaira
  • Jardines de San Telmo
  • Jardines del Guadalquivir
  • Jardines del Valle

Opera[edytuj]

Sewilla bądź jej okolice są miejscem gdzie toczy się akcja kilku oper. Są to Cyrulik sewilski, Wesele Figara, Carmen, Don Giovanni i Fidelio.

Pasos[edytuj]

 Osobny artykuł: Wielki Tydzień w Sewilli.

Sewilla jest znana z barwnych obchodów Wielkiego Tygodnia. W tym okresie przybywają do miasta setki tysięcy pielgrzymów i turystów.

Warunki klimatyczne[edytuj]

Sewilla ma klimat śródziemnomorski z gorącymi latami, z wpływem klimatu półpustynnego. Średnia roczna temperatura wynosi 18,6 °C i jest jedną z najwyższych średnich temperatur spośród miast Europy.

  • Zimy są łagodne: w styczniu średnia maksymalna temperatura wynosi 15,9 °C, a minimalna wynosi 5,2 °C
  • Lata są upalne: Lipiec jest najcieplejszym miesiącem, ze średnią maksymalną temperaturą 35,3 °C i minimalną 19,4 °C. Każdego roku temperatura przekracza 40 °C wielokrotnie. Ekstremalne temperatury zanotowane przez stację meteorologiczną na Lotnisku Sewilla wynoszą −5,5 °C 12 Lutego 1956, i 47 °C 25 czerwca 2010.
  • Opady wahają się od 600 do 800 mm rocznie. Najintensywniejsze opady są od października do kwietnia. Grudzień jest najwilgotniejszym miesiącem, ze średnimi opadami 95 mm. W Sewilli jest średnio 54 dni deszczowych, 120, 75 dni słonecznych i 4 dni mrozu w ciągu roku.
  • Średnia liczba dni z temperaturą powyżej 32 °C wynosi 88, średnia liczba dni z temperaturą poniżej 0 °C wynosi 6 dni. Średnia wilgotność względna rano wynosi 84%, a wieczorem 46%.
  • 4 sierpnia 1881 roku temperatura osiągnęła 50 °C. Jest to prawdopodobnie najwyższa temperatura w całej historii dla Hiszpanii i Europy.

Sport[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Áreas urbanas +50, Ministerio de Fomento de España (pol. Ministerstwo Rozwoju).
  2. Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 19. ISBN 978-3-8331-5106-4.
  3. Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 29. ISBN 978-3-8331-5106-4.
  4. Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 72. ISBN 978-3-8331-5106-4.
  5. Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia – Sewilla i Andaluzja. Wyd. II. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2008, s. 69. ISBN 978-83-7448-633-0.

Linki zewnętrzne[edytuj]

http://www.youtube.com/watch?v=U5pqYJ02Ub8