Siwy Wierch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Siwy Wierch
Ilustracja
Siwy Wierch i Mała Ostra
Państwo  Słowacja
Położenie Powiat Twardoszyn, Powiat Liptowski Mikułasz
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 1805 m n.p.m.
Wybitność 232 m
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Siwy Wierch
Siwy Wierch
Ziemia49°12′41,4″N 19°38′31,3″E/49,211500 19,642028
Rzędowe Skały i Siwy Wierch
Zachodnia grań Siwego Wierchu

Siwy Wierch (słow. Sivý vrch, 1805 m) – szczyt położony na Słowacji, w grani głównej Tatr Zachodnich w pobliżu jej zachodniego końca.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Jest ostatnim ku zachodowi wybitniejszym szczytem Tatr Zachodnich. W grani głównej znajduje się pomiędzy Siwą Kopą (1627 m), oddzielony od niej przełęczą Siwy Przechód (ok. 1600 m), a Zuberskim Wierchem (1753 m), od którego oddziela go szeroka przełęcz Palenica Jałowiecka (1579 m). Jest też szczytem zwornikowym; w południowym kierunku odchodzi od niego boczna, południowa grań Siwego Wierchu. Najbliższym wzniesieniem w tym grzbiecie jest Mała Ostra, oddzielona od Siwego Wierchu trawiastym siodłem Siwej Przehyby[1].

Wznosi się nad czterema dolinami. Południowo-zachodnie stoki opadają do głównego ciągu Doliny Suchej Sielnickiej, najbardziej na zachód wysuniętej doliny walnej Tatr. Wschodnie zbocza masywu opadają do Doliny Bobrowieckiej Liptowskiej, górnego piętra Doliny Jałowieckiej, zaś północne do Doliny Siwej i Doliny Suchej. Te dwie ostatnie doliny oddziela od siebie Pośredni Siwy Klin (Czoło), odchodzący od grani głównej nieco na zachód od głównego wierzchołka Siwego Wierchu[2].

Rozległy masyw zbudowany jest z wapieni i dolomitów płaszczowiny choczańskiej, które tworzą tzw. miasto skalne. Jest to noszący nazwę Rzędowych Skał labirynt turni i baszt skalnych, poprzedzielanych rozpadlinami[1]. W 1842 polski geolog Ludwik Zejszner prowadził tutaj badania. Tereny krasowe zajmują powierzchnię ok. 30 km², stwierdzono tu obecność ponad 30 jaskiń. Największa z nich to Studnia w Siwym Wierchu o łącznej długości korytarzy 250 m[3].

Opis szczytu[edytuj | edytuj kod]

Na wapiennych skałach występuje bardzo bogata roślinność. Była ona badana przez polskiego botanika Bolesława Kotulę. W 1974 r. utworzono rezerwat przyrody o powierzchni 112 ha, chroniący swoistą florę i faunę (szczególnie bezkręgowców)[3]. Tylko tutaj w obrębie całych Tatr występuje rzadka roślina – goździk lśniący, na Słowacji bardzo rzadki, w Polsce wymarły[4].

Dokument z 1615 r. określa Siwy Wierch nazwą Biała Skała, Matej Bel w 1736 r. w swym dziele pt. Notitia Hungariae novae historico geografica nazwą Szczyt Sywy, albo Mons Griseus, Ludwik Zejszner nazwą Siwa Góra. Polacy wnieśli spory wkład w badania naukowe Siwego Wierchu. Również pierwsze wejście zimowe należy do Polaków. Dokonał go Józef Grabowski z towarzyszami w 1914 r.[3]

Na szczycie skrzyżowanie dwóch szlaków turystycznych. Na szlaku czerwonym pomiędzy Siwą Kopą a Siwym Wierchem pewne trudności techniczne – 2 trudne do przejścia odcinki ubezpieczone łańcuchami[3].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlak czerwony czerwony: Wyżnia Huciańska PrzełęczBiałe Wrótka – Siwy Wierch – Palenica Jałowiecka – Brestowa.
  • Czas przejścia od szosy z Wyżniej Huciańskiej Przełęczy na Siwy Wierch: 3 h, ↓ 2h
  • Czas przejścia z Siwego Wierchu na Palenicę Jałowiecką: 30 min, ↑ 40 min
Szlak zielony zielony: rozdroże pod Tokarniąrozdroże pod BabkamiBabkiPrzedwrocie – Siwy Wierch. Czas przejścia: 3:45 h, ↓ 2:30 h, suma podejść ponad 1200 m[3]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Marian Kunicki, Tadeusz Szczerba: Tatry Zachodnie. Słowacja. Kraków: PTTK „Kraj”, 1992. ISBN 83-7005-248-7.
  2. Tatry Zachodnie słowackie i polskie. Mapa turystyczna 1:25 000. Warszawa: Wyd. Kartograficzne Polkart Anna Siwicka, 2009/10. ISBN 83-87873-36-5.
  3. a b c d e Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II. Latchorzew: Wyd. Trawers, 1998. ISBN 83-901580-8-6.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]