Lotnisko Gliwice-Trynek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lotnisko Gliwice
Pole wzlotów lotniska w Gliwicach (listopad 2014)
Pole wzlotów lotniska w Gliwicach (listopad 2014)
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Lotnisko
44-100 Gliwice
Typ sportowe
Właściciel Aeroklub Gliwicki
Zarządca Aeroklub Polski
Rok otwarcia 1916
Kod IATA QLC
Kod ICAO EPGL
Strefa czasowa UTC +1
Wysokość 254 m n.p.m.
Drogi startowe
Kierunek 09/27: trawa, 770 × 400 m
Częstotliwości radiowe
Radio: Gliwice Radio
122,300 MHz
Położenie na mapie Gliwic
Mapa lokalizacyjna Gliwic
QLC
QLC
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
QLC
QLC
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
QLC
QLC
Ziemia50°16′09″N 18°40′22″E/50,269167 18,672778
Dane lotniska Strona internetowa

Lotnisko Gliwice-Trynek (kod IATA: QLC, kod ICAO: EPGL) – cywilne lotnisko sportowe Aeroklubu Gliwickiego, położone w Gliwicach w dzielnicy Trynek, z polem wzlotów bez nawierzchni sztucznej. Od 1969 roku figuruje w ewidencji lotnisk Urzędu Lotnictwa Cywilnego pod poz. 17 (nr rejestracyjny 18)[1].

Dane lotniska[edytuj]

Lotnisko użytku wyłącznego[1]. Operacje lotnicze wyłącznie za pisemną zgodą Zarządzającego[2].

  • Lotnisko: Gliwice – EPGL
  • Lokalizacja (WGS–84):
    • 50° 16' 09,90" N
    • 18° 40' 22,05" E
  • Częstotliwość lotniska: 122,300 MHz – Gliwice Radio
  • Droga startowa o wymiarach: 770 × 400 m, trawa[3]
  • Odległość, kierunek od miasta: 2 km (1.1 NM), 180' GEO
  • Elewacja pasa startowego: 254 m / 833 ft n.p.m.
  • Dozwolony ruch lotniczy: VFR
  • Wykonywanie lotów nocnych:
    • Lotnisko dostępne do lotów nocnych po telefonicznym potwierdzeniu z wyprzedzeniem 24 HR. Dostępne światła litery „T” oraz lampy przenośne.

Źródło[4]

Na terenie lotniska znajduje się budynek biurowy aeroklubu, restauracja, 2 hangary murowane (duży i mały), 1 blaszany (dla właścicieli prywatnych statków powietrznych), stacja paliw[5]. Ponadto ma swoją siedzibę przedsiębiorstwo Flytronic i Śmigłowcowa Baza LPR

Na gliwickim lotnisku od wiosny do jesieni działa strefa spadochronowa Szkoły Spadochronowej „Silesia” z samolotami: SMG-92 Turbo Finist (HA-YDM, HA-YDN). Gdzie jest możliwość wykonywania skoków tandemowych oraz można uczestniczyć w kursach spadochronowych AFF[a] [6].

Dworzec portu lotniczego w Gliwicach (1938)

Śmigłowcowa Baza LPR[edytuj]

25 września 2007 roku na lotnisko została przeniesiona baza Lotniczego Pogotowia Ratunkowego na województwo śląskie, mająca obecnie na wyposażeniu śmigłowiec Eurocopter EC135. Obszar operacyjny poprzedniej bazy na lotnisku Muchowiec w Katowicach w 45% pokrywał się z obszarem operacyjnym śmigłowca stacjonującego w Krakowie. Przeniesienie bazy pozwoliło na rozszerzenie obszaru operacyjnego o nieobjęty dotychczas fragment autostrady A4, jak również cześć województwa opolskiego[7].

Plany rozbudowy lotniska[edytuj]

Kosztem ok. 19 mln zł sportowe dotąd lotnisko ma zmienić się w bazę dla lotów biznesowych, sportowych oraz małego ruchu cargo. Według założeń, inwestycja ma być gotowa do 2018 roku Zostanie sfinansowana z budżetu miasta Gliwice, a zrealizuje ją Górnośląska Agencja Przedsiębiorczości i Rozwoju. Na 2016 rok zaplanowano prace o wartości 2,7 mln zł, na dwa kolejne lata - po 8 mln zł. Plany modernizacji obejmują budowę utwardzonego 900-metrowego pasa startowego i drogi startowej, drogi kołowania, płyty postojowej, kontenerowej stacji paliw, hangaru postojowego oraz postojowo-obsługowego. Konieczne będzie też wybudowanie parkingów i dróg dojazdowych. Po modernizacji lotnisko ma zyskać status lotniska publicznego o ograniczonej certyfikacji[8].

Historia lotniska[edytuj]

Etap pierwszy do 1945 roku[edytuj]

Historię lotniska w Gliwicach do 1945 roku podano za: Jacek Schmidt: Rocznik Muzeum w Gliwicach. T. 7(1991)-8(1992). s. 155–188.

Lotnictwo w Gliwicach sięga okresu sprzed I wojny światowej. Bowiem w 1910 roku zorganizowano prowizoryczny pas startowy na polanie lasu miejskiego za Zameczkiem Leśnym. Przybył tam ze swoją maszyną bardzo lekkiej i delikatnej konstrukcji inż. Dornier. Wzniósł się wraz z pasażerem na wysokość 50 m[b].

8 lutego 1913 roku władze w Berlinie w poufnym piśmie wezwały radę miasta Gliwice do utworzenia lotniska dla celów wojskowo-cywilnych[c]. Lotnisko zostało zlokalizowane w okolicy 3. stawów na dawnym terenie ćwiczeń jednostki wojskowej, w miejscu, gdzie następnie zbudowano kąpielisko leśne[d]. Lotnisko zostało otwarte do użytku 1 października 1914 roku[e]. Niestety próbne lądowanie na tym lotnisku położonym w dolinie okazało się niefortunne. 1 kwietnia 1917 roku Ministerstwo Wojny wypowiedziało umowę o użytkowaniu lotniska i przekazało teren miastu.

Lotnisko w obecnym miejscu zostało zbudowane na polach w kierunku Bojkowa w 1916 roku na polecenie władz wojskowych do którego doprowadzono elektryczność i linię kolejową. Leżało na skrzyżowaniu tras:

Zajmowało powierzchnię około 117 ha. Zbudowano tam 8 hal samolotowych w tym 2 hangary o konstrukcji metalowej, stację kontroli silników oraz budynek administracyjny. W późniejszym okresie powstały jeszcze budynki takie jak kasyno oficerskie, budynek sztabowy, mieszkania oraz pomieszczenia szkoły lotniczej. Mocą postanowień konferencji wersalskiej wszelkie urządzenia na tym lotnisku miały zostać zrównane z ziemią, a teren oddany dla celów rolniczych. Ostatecznie teren wydzierżawiły Zakłady Kablowe, które zobowiązały się do zbudowania tam fabryki kabli elektrycznych.

Mimo nałożonych przez zwycięskie mocarstwa ograniczeń, władze wojskowe 17 kwietnia 1919 roku zaproponowały wykorzystanie terenu byłego lotniska w Gliwicach dla utworzenia pasażerskiego lotniska dla linii Gliwice-Wrocław. Budynki zburzone po wojnie odbudowano, doprowadzono wodę i elektryczność. Doprowadzono linię kolejową i założono pocztę. Krótko przed oddaniem lotniska do użytku, zbudowano jeszcze prowizoryczny dworzec lotniczy i stację meteorologiczną.

W 1924 roku zbudowano nowoczesny jak na owe czasy hangar z wrotami o szerokości 35 m dla przyjęcia największych samolotów, wraz z przyległymi pomieszczeniami jak: warsztat naprawy samolotów, magazyn oraz pomieszczenia administracyjne, Całość o wymiarach 35 × 40 m. W 1925 roku z inicjatywy generalnego dyrektora zakładów Schaffgotscha Wernera[f] utworzono spółkę akcyjną (AG). W tym też roku powstało Towarzystwo Lotnicze[g].

Regularne loty z lotniska rozpoczęły się w 1 maja 1925 roku[h] na trasie do Berlina z przerwą we Wrocławiu[i], następnie Gliwice-Wrocław-Lipsk.

Od samego początku istnienia lotniska organizowano w celach propagandowych tzw. „Dni lotnictwa”. Pierwsze miały miejsce już 6 i 27 września 1925 roku[j].

W 1926 roku zbudowano prowizoryczny budynek, w którym mieściła się stacja meteorologiczna[k]. Stacja otrzymała do swojej dyspozycji specjalny samolot do pomiarów pogody o nazwie D-338 „Nebelkrähe”[l]. Zorganizowano również dla ochotników kurs skoczków spadochronowych. Gliwice otrzymały, jako pierwsze w całej prowincji, prawo przeprowadzania kursów szybowcowych w części praktycznej i teoretycznej oraz przeprowadzania egzaminów[m].

21 kwietnia 1927 roku otwarto linię Gliwice-Brno-Wiedeń[n], którą zamknięto w 1929 roku z powodu okrojenia dotacji państwowych mimo, że była bardzo dochodowa - 0,32 marki od km, a lot trwał 2 godz.). Z czterech tras z Gliwic: Gliwice-Wrocław-Berlin, Gliwice-Jelenia Góra, Gliwice-Wrocław-Szczecin oraz Gliwice-Wiedeń utrzymała się jedynie pierwsza.

14 sierpnia 1927 roku po raz pierwszy wykorzystano samolot do pomocy cierpiącym. Samolot Junkers wystartował z 40 000 ampułkami zastrzyków przeciwko cholerze w Iranie (dotarł tam po 3. dniach).

Latem 1929 roku lądował rumuński samolot RD-ARPA pilotowany przez Hermana Rödera, a pasażerem był szef lotnictwa rumuńskiego gen. Roukeczi. W okresie Wielkiego kryzysu, Związek Gliwickich Pilotów organizował kursy dla bezdomnej młodzieży (w ten sposób 12 osób mogło korzystać z wyszkolenia przy naprawie samolotów w miejscowych warsztatach, a potem podjąć tam pracę).

10 sierpnia 1929 roku oddano uroczyście do użytku jak na owe czasy nowoczesny port lotniczy[o]. Na lotnisku zbudowano też funkcjonale warsztaty naprawcze. Ostatecznie pole lądowania samolotów wynosiło 600 × 1200 m. Projekt całości był autorstwa Schaubika i Sattlera.

17 października 1929 roku w „Dzień lotnictwa” mieszkańcy Gliwic obserwowali przelot „Zeppelina”. Na wysokości 250 m okrążył miasto, potem obniżył lot nad rynkiem do 150 m, następnie obniżając lot do 50 m przeleciał w kierunku lotniska. Potem ponownie okrążył miasto i odleciał w nad Ostropą i Sośnicowicami w kierunku Raciborza[p].

1 marca 1930 roku rozpoczęto regularne loty na trasie Gliwice-Konstantynopol[q] i Gliwice-Wrocław-Berlin.

4 maja 1930 roku w „Dniu lotnictwa” m.in. rozegrano zawody spadochronowe na celność z wysokości 400 m. Zwyciężył H. Geck z Baumbergu - 19 m od środka, II. Wiellman - 119 m, III. Köstner z Gliwic - 150 m, IV. Conrad - 200 m, V. pani Fridel Förster z Hamburga - 337 m, VI. Klee - 537 m i VII. Buks - 651 m. W tym roku podpisano umowę na włączenie Gliwic do linii z Paryżem przez Wrocław-Halle-Kolonię[r]. W mocy pozostało pozostało połączenie z Pragą przez Monachium do Zurychu.

5 lipca 1931 roku o godz. 18.00 w drodze z Drezna, na lotnisku wylądował sterowiecGraf Zeppelin[s], który o godz. 18.30 odleciał do Friedrichshafen. Na uroczystość tą przybyła znana z lotu nad Afryką Elli Beinhorn, która uczestniczyła w tym dniu w pokazach lotniczych. Od 1932 roku zaczęto stosować specjalne rakiety dymne służące jako ostrzeżenie dla obcych samolotów przekraczających granicę niemiecką. Aby utrzymać trawę na lotnisku odpowiednio krótko sprowadzano każdego roku stado 200. owiec z gospodarstwa Leschitz-Ciasnau[t].

22 grudnia 1932 roku prałat Jaglo poświęcił na lotnisku prowizoryczny kościół (Notkirche) z przebudowanego kasyna oficerskiego - kościół pod wezwaniem św. Michała. W budynku tym znajdowało się także przedszkole.

W dniach 23 kwietnia-14 maja 1933 roku odbyła się w Gliwicach wystawa lotnicza, gdzie zwiedzający oglądali z bliska dwa duże samoloty Lufthansy oraz maszyny sportowe. Na zakończenie wystawy przybył najszybszy wówczas samolot na świecie Heinkel He 70.

W dniach 1-8 czerwca 1934 roku w czasie „Dni lotnictwa” w Gliwicach przybył na samolocie Heinkel-Blitzmaschine „Falke” min. lotnictwa Lorezer. Zwiedził on pracownię lotniczą mieszczącą się w nieczynnej hali Królewskiej Huty i nadał jej nazwę „Bruno Lorezer”. W tym roku też na lotnisku usprawniono oświetlony pas startowy dla lotów nocnych.

28 maja 1935 roku w ramach ogólnoniemieckich zawodów „Deutschlandflug” lądowało na gliwickim lotnisku 170 maszyn, w tym 5 z Gliwic. Wszystkie maszyny wystartowały z berlińskiego lotniska „Tempelhof”. Gliwicki skoczek spadochronowy zapowiedział wtedy, iż wiosną 1938 roku zamierza na usprawnionej lotni z wysokości 3 000 m szybować do wysokości 300 m i dopiero wtedy otworzyć spadochron, mimo niepowodzenia amerykańskiego skoczka[u].

W 1939 roku wprowadzono ranne i wieczorne loty do Berlina oraz otwarto linię do Wiednia[v]. Zarządzono też, że przewożenie poczty i paczek odbywało się wyłącznie nocą.

W czasie II wojny światowej lotnisko gliwickie podobnie jak w I wojnie światowej służyło głównie celom wojskowym. Baraki warsztatowe, magazynowe oraz mieszkalne dla żołnierzy ciągnęły się daleko w stronę ulicy Pszczyńskiej. W wyniku działań wojennych w 1945 roku zostały poważnie uszkodzone zabudowania dworca lotniczego, częściowo hangary oraz inne obiekty lotniskowe.

Etap drugi po 1945 roku[edytuj]

Statki powietrzne na lotnisku w Gliwicach (lata 60. XX wieku)
Przy pomniku

Brak gospodarza na lotnisku gliwickim po zakończeniu wojny przyczynił się do dalszej dewastacji lotniska. Dopuszczono do wyburzenia dworca lotniczego oraz zdemontowania dwóch hangarów, z których jeden został zmontowany na łódzkim lotnisku. Przez kilka lat na samym lotnisku nic się nie działo.

Na przełomie roku 1946/47 Koło Lotnicze Politechniki Śląskiej zorganizowało pierwszy teoretyczny kurs szybowcowy, dzięki któremu rozpoczęto praktyczne szkolenie szybowcowe. Aktywiści Ligi Lotniczej w Gliwicach: prezes - mjr Gliszczynski, wiceprezes - Stankiewicz i sekretarz - Leonard Dąbrowski[9] działali na terenie miasta w zakresie propagowania sportów lotniczych[w].

W roku 1948 na lotnisku stacjonowały 2-3 samoloty dwusilnikowe typu Siebel, z których dokonywano zdjęć fotograficznych Kraju dla celów kartograficznych.

W 1949 roku, kiedy na lotnisku w Katowicach były prowadzone prace modernizacyjne, przez pewien czas loty szybowcowe odbywały się na lotnisku w Gliwicach.

Na początku lat pięćdziesiątych przystąpiono do odbudowy zniszczonego lotniska. Wyremontowano hangary - duży i mały, odbudowano budynki portowe oraz poddano niwelacji płytę lotniskową. Te wszystkie działania stworzyły warunki do podjęcia starań o utworzenie w Gliwicach aeroklubu.

Źródło[10]

15 kwietnia 1953 roku, pierwszy po II wojnie światowej na lotnisko przyleciał samolot[11].

W 1955 roku został utworzony Aeroklub Gliwicki, początkowo jako filia Aeroklubu Śląskiego, a od 1956 roku jako jednostka samodzielna, który jest właścicielem lotniska w Gliwicach.

W 1974 roku Gliwice były miastem etapowym XII Samolotowego Rajdu Dziennikarzy i Pilotów[12].

W lipcu 1984 roku z okazji XL-lecia PRL, na gliwickim lotnisku została zorganizowana wystawa sprzętu lotniczego.

24 września 1990 roku Aeroklub Gliwicki przekazał do Lubuskiego Muzeum Wojskowego w Drzonowie samolot Jak-23 z numerem fabrycznym „807” i burtowym „06”, z pomnika sprzed hangaru[x][13]

W 1992 roku lotnisko w czasie pożaru lasu koło Kuźni Raciborskiej było bazą lotnictwa pożarniczego (350 startów i tyleż samo lądowań dziennie). Zaopatrywano samoloty na lotnisku w środki gaśnicze i paliwo, a załogi w posiłki[14].

Hangar na lotnisku w Gliwicach (czerwiec 2010)

W czerwcu 1999 roku, w czasie VII pielgrzymki, dwukrotnie pół miliona ludzi oczekiwało na lądowania Papieża Jana Pawła II, a 17 czerwca spotkał się z wiernymi[14].

W 1999 roku odbyły się I Gliwickie Zawody Balonowe o „Złotą Kroplę”[15].

15 października 2006 roku odsłonięto na terenie lotniska pomnik upamiętniający przybycie 17 czerwca 1999 roku Papieża Jana Pawła II do Gliwic. Pomnik to dwumetrowy głaz, na którym umieszczono tablicę zawierającą następującą treść: „OJCU ŚW. JANOWI PAWŁOWI II ZA DAR JEGO OBECNOŚCI NA TYM MIEJSCU 17 CZERWCA 1999 ROKU WDZIĘCZNI GLIWICZANIE”[16].

28 sierpnia 2010 roku na lotnisku zorganizowano Piknik Lotniczo-Militarny[17][18].

28 sierpnia 2016 roku Aeroklub Gliwicki, wspólnie z Urzędem Miasta Gliwice i Górnośląską Agencją Przedsiębiorczości i Rozwoju sp. z o.o., byli organizatorami Pikniku Lotniczego z okazji „100 lat lotniska w Gliwicach & 60 lat Aeroklubu Gliwickiego”[19].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Sekcja Spadochronowa Aeroklubu Gliwickiego prowadzi kursy spadochronowe metodą „Na linę”.
  2. Maszyna miała wys. ok 1 m. Dwóch mocnych ludzi popychało maszynę do nabrania rozpędu i mimo obaw wzniósł się w powietrze. Kilkakrotnie też wjechał w graniczące z polaną w kartoflisko. Maszyna miała wartość 12 000 marekSchmidt 1992 ↓, s. 188.
  3. Polecenie zbudowania lotniska otrzymały na Śląsku poza Gliwicami: Wrocław, Kluczbork i Głogówek. Wskazano aby wyznaczono dla tych potrzeb teren ok. 200 × 400 m z hangarem na 3 samoloty o wymiarach 17 × 20 m i szerokości bramy 17 × 20 m → Schmidt 1992 ↓, s. 155
  4. Teren ten został w październiku 1913 roku wydzierżawiony miastu przez właściciela hr. Wielczka → Schmidt 1992 ↓, s. 155.
  5. Jego powierzchnia wynosiła około 200 × 500 m → Schmidt 1992 ↓, s. 156
  6. Jemu też przypisuje się główne zasługi w powstaniu lotniska w Gliwicach → Schmidt 1992 ↓, s. 158
  7. Z początku Towarzystwo Akcyjne dysponowało 2 samolotami → Schmidt 1992 ↓, s. 158. Samoloty przysłały zakłady Junkersa. Aktu chrztu dokonała żona naczelnika prowincji Piątka nadając nadając jednemu samolotowi nazwę „Ostmark”, zaś drugiemu „Oberschleisen”. Uroczystości towarzyszyli hr. Strachowitz i hr. Praschma oraz przedstawiciel władz prowincji i miasta. Po części oficjalnej odbyły się m.in. skoki spadochronoweSchmidt 1992 ↓, s. 161-162.
  8. Od chwili otwarcia linii, pasażerów zabierał do i z lotniska samochód LufthansySchmidt 1992 ↓, s. 159.
  9. Rozkład lotów: do Wrocławia o 8.00 przylot 9.50. Z Wrocławia odlot o 16.40 przylot do Gliwic 18.00. Lotnisko przyjmowało pocztę w dniu odlotu do godz. 7.30 → Schmidt 1992 ↓, s. 160.
  10. W 1926 roku pierwszy Dzień lotnictwa zorganizowano w Zielone Świątki. Przygotowano wówczas 6 samolotów. Po uroczystym poświęceniu samolotu o nazwie „Gleiwitz” wystartował on na wys. 4 000 m (na te imprezy ściągano najlepszych pilotów i skoczków z całych Niemiec). Nie zabrakło też skoczków gliwickich Köstera i Oleschewskiego, którzy skakali z wysokości 600 i 800 m. Podczas pokazów przygotowawczych na lotnisku miała miejsce katastrofa samolotu. Pilot Philiip na samolocie Albatros z wys. 60 m, runął na pole koziołkując. Samolot uległ zniszczeniu. Pilot został ciężko ranny. Zdarzały się też inne wypadki, choć poza gliwickim lotniskiem. W pokazach lotniczych pod Żaganiem zginął z powodu awarii spadochronu gliwicki skoczek Haar. Skakał z wysokości 300. m → Schmidt 1992 ↓, s. 164
  11. Prowizorycznie urządzona była już 1925 roku → Schmidt 1992 ↓, s. 166.
  12. Było to pierwsze na Górnym Śląsku obserwatorium meteorologiczne. Pomiary w nim przeprowadzano od 5.00 do 22.00. Koszty budowy stacji wyniosły około 20 000 marek, zaś przyrządy około 6 000 marek. Stacja składała się z 14 pomieszczeń. Oprócz pracowni pracownicy mieli do dyspozycji: bibliotekę, ciemnię fotograficzną, mieszkanie. W związku z trudną sytuacją finansową miasta, które przestało płacić na jej utrzymanie, stacja została w 1933 roku zlikwidowana → Schmidt 1992 ↓, s. 168
  13. W całych Niemczech obowiązywał regulamin kursów opracowany przez gliwickich lotników. Kierownikiem wyszkolenia był p. Mattern, dyrektorem Gliwickiego Związku Lotniczego J. von Arnim. To oni byli przewodniczącymi komisji → Schmidt 1992 ↓, s. 167
  14. z Berlina przyleciał samolot Lufthansy, który poleciał w pierwszy kurs otwierając nową linię → Schmidt 1992 ↓, s. 167
  15. Najwyższa część to hala przyjęć pasażerów wykonana z rozmachem i na wyrost, z możliwością ewentualnej rozbudowy. Tu odprawiano podróżnych i ich bagaże. Obok była część administracyjna, a z drugiej strony restauracja. W części administracyjnej znajdowały się biura dla personelu lotniczego. Towarzystwo Lotnicze, biuro Lufthansy, centrala telefoniczna, pokoje zameldowania, dyrekcja, księgowość i kasy, pokoje lotników, biura stacji meteorologicznej, policji powietrznej, urząd celny, pocztowy i ekspedycja towarowa. W części południowej była poczekalnia dla pasażerów, restauracja, kantyna oraz pomieszczenia gospodarcze. Na piętrze znajdowały się pokoje gościnne, mieszkania dla dzierżawcy restauracji oraz personelu. Nad holem dwa pomieszczenia dla urzędników. Całość wieńczył przewidziany dla policji powietrznej punkt obserwacyjny połączony z biurem telefonem. Nad punktem było urządzenie świetlne składające się z 3. lamp neonowych kierujących samoloty w nocy. Przed budynkiem znajdowała się kawiarnia z obszernym tarasem przylegającym do pasa startowego wraz z widokiem na niżej położone miasto. Zadbano o lepszy dojazd do lotniska i większy parking (wprowadzono co półgodzinne kursy autobusów od dworca na lotnisko począwszy od godz. 13.39 do późnych godzin wieczornych, a w sobotę i niedzielę do północy) → Schmidt 1992 ↓, s. 169-170.
  16. W tym dniu na lotnisku zebrało się około 5 000 osób, a w mieście rozkołysały się wszystkie dzwony oraz huczały syreny. Nadburmistrz przekazał drogą radiową pozdrowienia dla „Zeppelina” z którego załoga przekazała je również dla miasta → Schmidt 1992 ↓, s. 170.
  17. Start odbywał się o godz. 4.00, przylot przewidywano przed zmierzchem. Na początku loty odbywały się raz w tygodniuSchmidt 1992 ↓, s. 172.
  18. Start w Gliwicach o godz. 6.50, lądowanie o godz 17.00 w Paryżu. W Paryżu start o 8.00, a lądowanie w Gliwicach o 18.30. Pierwszy lot odbył się 23 czerwca 1930 roku → Schmidt 1992 ↓, s. 172.
  19. Kapitanowie sterowca Lehmarn i Schiller nie wysiedli, tylko wychylili się z gondoli pozdrawiając mieszkańców. Po wręczeniu kwiatów i plakietek wymieniono pocztę oraz paczki → Schmidt 1992 ↓, s. 174.
  20. Stado przybywało zawsze we wczesnych godzinach rannych przed rozpoczęciem ruchu w mieście. Zbudowano dla owiec specjalny barak na lotnisku oraz mieszkanie dla pasterzaSchmidt 1992 ↓, s. 185.
  21. W 1937 roku zginął tragicznie podczas wykonywania skoku z samolotu przy pomocy lotni Elen Sohn. Prędkość szybowania winna wtedy wynieść około 100 km/hSchmidt 1992 ↓, s. 188.
  22. Lot do Wiednia miał trwać 85 minut, a obsługiwał go 3-motorowy samolot Ju-52 z 15. miejscami→Schmidt 1992 ↓, s. 188
  23. Z ich inicjatywy została w 1949 roku otwarta przy ul. Dworcowej (1 Maja) modelarnia lotnicza. Z tej modelarni wywodził się Jerzy Śmielkiewicz, późniejszy współkonstruktor polskich szybowców, dyrektor Szybowcowych Zakładów Doświadczalnych w Bielsku Białej i szybowcowy pilot doświadczalny.
  24. W czasie dorocznego święta 31. Bazy Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu na lotnisku Krzesiny, w dniu 5 września 2015 roku po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowano samolot myśliwski Jak-23 ze zbiorów Lubuskiego Muzeum Wojskowego w Drzonowie po wykonanym na terenie bazy remoncie.

Przypisy

  1. a b Rejestr lotnisk i ewidencja lądowisk (pol.). Urząd Lotnictwa Cywilnego. [dostęp 2016-09-17].
  2. Art. 54. Lotniska użytku publicznego i użytku wyłącznego (pol.). LexLege. [dostęp 2016-01-13].
  3. Baza lotnisk i lądowisk (pol.). Lotnicza Polska. [dostęp 2016-01-13].
  4. Dane lotniska (pol.). Aeroklub Gliwicki. [dostęp 2016-01-13].
  5. Sprzedaż paliwa lotniczego. Aeroklub Gliwicki. [dostęp 2016-01-13].
  6. Strefa spadochronowa Silesia. Strefa Silesia. [dostęp 2016-01-13].
  7. Baza HEMS w Gliwicach. esil.pl. [dostęp 2016-01-13].
  8. JB: Projekt modernizacji lotniska aeroklubu w Gliwicach - za ponad pół roku (pol.). onet.wiadomości, 2016-06-10. [dostęp 2016-06-20].
  9. Archiwum AGL 1985 ↓, s. 6.
  10. Lotnisko po 1945 r.. Aeroklub Gliwicki. [dostęp 2016-01-13].
  11. Archiwum AGL 1980 ↓, s. 6.
  12. Archiwum AGL 1980 ↓, s. 7.
  13. Jak-23–remont zakończony!. Lotnicza Polska. [dostęp 2015-11-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-09)].
  14. a b Archiwum AGL 2005 ↓, s. 3.
  15. Archiwum AGL 2005 ↓, s. 4.
  16. Lotnisko Gliwice ↓.
  17. Piknik Lotniczo-Militarny 2010 - galeria zdjęć. Picasa. [dostęp 2015-05-29].
  18. Piknik Lotniczo-Militarny 2010 - film. [dostęp 2015-05-29].
  19. Piknik Lotniczy Gliwice „100 lat lotniska w Gliwicach & 60 lat Aeroklubu Gliwickiego” (pol.). Facebook, 2016-08-28. [dostęp 2016-08-31].

Bibliografia[edytuj]

  • Jacek Schmidt: Rocznik Muzeum w Gliwicach - Historia Lotniska w Gliwicach do 1945 r. część I. T. 7(1991)-8 (1992). Gliwice: 1992, s. 155–188.
  • Archiwum AGL. Aeroklub Gliwicki 1980. „Materiał promocyjny”. zam.175/80 n.300 S-24, 1980. Gliwice: omp. 
  • Archiwum AGL. 30 lat Aeroklubu Gliwickiego 1955–1985. „Materiał promocyjny”. zam.138/85 n.300 k-24, 1985. Gliwice: ekomog. 
  • Archiwum AGL. 50-lecie aeroklubu gliwickiego 1955–2005. „Materiał promocyjny”, 2005. Gliwice. 
  • Lotnisko Gliwice (pol.). Polot.net Polskie Lotnictwo Wojskowe. [dostęp 2016-01-16].

Linki zewnętrzne[edytuj]