Trepcza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trepcza
Panorama zachodniej części Trepczy
Panorama zachodniej części Trepczy
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Sanok
Liczba ludności (2011) 1064[1][2]
Strefa numeracyjna 13
Kod pocztowy 38-500
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0359712
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Trepcza
Trepcza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trepcza
Trepcza
Ziemia49°35′06″N 22°11′05″E/49,585000 22,184722
Pomnik Jana Pawła II w Trepczy

Trepczawieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok[3][4]. Leży u podnóża południowego stoku masywu Kopacza w pasmie Gór Słonnych. Przez wieś przepływa rzeka Sanoczek uchodząca z lewego brzegu do Sanu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś lokowana przez księcia Jerzego II, jako wieś służebna grodu sanockiego.

W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tybularnej w Trepcza byli Koźma i Rodzeń[5]. Pod koniec XIX wieku właścicielem tybularnym dóbr we wsi był Bolesław Zatorski[6]. W 1905 Juliusz Koźma posiadał we wsi obszar 325,9 ha[7], a w 1911 posiadał 322 ha[8]. Do 1939 właścicielem dóbr Trepcza był Mieczysław Woliński[9].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Archeologia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi na wzgórzu Fajka odkryto, podczas prac archeologicznych, dwa grodziska [10]

  • Horodyszcze zbudowane przez kulturę Otomani (ok. 1500 rok p.n.e.), a potem przez Celtów (do II wieku) i następnie przez lechickie plemię Lędzian (od VIII wieku)
  • Horodna oraz cmentarzysko kurhanowe. Na terenie grodziska znaleziono elementy spalonej świątyni. Grodziska oraz osada datowane są na okres z przedziału od VIII do XIII wieku. Jest to jedno z czterech zachowanych wielkich grodzisk z przełomu IX/X w. w południowo-wschodnim zakątków Polski (Wietrzno-Bóbrka, Brzezowa, i Trzcinica) na których czele stał w średniowieczu velmi silen knez u Vislech[11]. Znalezione tam artefakty, oraz historia regionu pozwala określić grody jako lędziańskie, przez innych określane po prostu jako ruskie ponieważ przymiotnik ruski oznaczał wówczas przynależność polityczną, a nie etniczną.

Religia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy[edytuj | edytuj kod]

Nazwiska mieszkańców XIX wiek : Babiak, Basnik, Bohenko, Wahanka, Wenhryn, Wołowec, Hajdak, Gładysz, Huczko, Drabik, Drozd, Zając, Kapcio, Kerman, Kociuba, Krem, Muzyk, Ozupko, Pakosz, Paciorka, Podobiński, Smoła, Słomiany, Starak, Strogi, Tandor, Fenio, Chimiak, Cap, Czufin, Szapka, Szwed, Jaroszczak.

Do roku 1939 we wsi znajdował się dwór którego właścicielem był Antoni Woliński. Po 1946 we wsi zamieszkiwał Władysław Solarz[12].

Pobliskie miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Podobne nazwy[edytuj | edytuj kod]

  • Trepcza; albań. Trepça, serb. Trepča - osada założona przez saskich górników w roku 1303, jako wieś Trepice[13]
  • Trybsz

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-04-25].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Karol Wild: Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: 1855, s. 223.
  6. Tadeusz Pilat: Skorowidz dóbr tabularnych w Galicyi z Wielkiem Ks. Krakowskiem. Lwów: 1890, s. 216.
  7. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  8. Skorowidz powiatu sanockiego wydany na podstawie dat zebranych w roku 1911. Sanok: 1911, s. 20.
  9. Książka telefoniczna. 1939. [dostęp 2015-05-26]. s. 707.
  10. "7. Trepcza, gm. Sanok, stan. 1, 2 – zespół dwóch grodzisk wczesnośredniowiecznych z reliktami starszego osadnictwa (epoka brązu, okres lateński) i unikatowym obiektem sakralnym (cerkwią) i cmentarzem przycerkiewnym z okresu wczesnego średniowiecza." [w:] Urząd Marszałkowski-Departament Edukacji i Kultury. Program opieki nad zabytkami w województwie podkarpackim. Rzeszów. 2006
  11. Władysław Krygowski.Beskid Niski : Pogórze Ciężkowickie (część wschodnia) i Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie (część zachodnia). 1977. s. 33
  12. Józef Ząbkiewicz. Drogi zwycięstwa. „Gazeta Sanocka – Autosan”, s. 4, Nr 11 (338) z 10-20 kwietnia 1985. Sanocka Fabryka Autobusów. 
  13. Trepce, Trepia (Trepice, Tripce, Trepca, Tripza, Trepza, Trepia; "Trepice 1303 as a mining settlement and home to a Catholic parish. The Catholic Church was permitted under the patronage of Ragusan merchant colonies and Saxon miner." [w:] Kosovo: the Bradt travel guide, Gail Warrander, Verena Knaus. 2008

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]