Zofia Kucówna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zofia Kucówna
Ilustracja
Zofia Kucówna (1961)
Data i miejsce urodzenia

12 maja 1933
Warszawa

Data i miejsce śmierci

6 kwietnia 2024
Konstancin-Jeziorna

Zawód

aktorka, pedagog, pisarka

Współmałżonek

Jan Mayzel
Adam Hanuszkiewicz
(1976–1989; rozwód)

Lata aktywności

1955–2011

Zespół artystyczny
Teatr Młodego Widza w Krakowie
(1955–1957)
Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie
(1957–1959)
Teatr Powszechny w Warszawie
(1959–1964, 1966–1968)
Teatr Ateneum w Warszawie
(1964–1965, 1982–1986)
Teatr Narodowy w Warszawie
(1968–1982)
Teatr Współczesny w Warszawie
(1986–2006)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 30-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (złota)
Zofia Kucówna (2012)
Odcisk dłoni i podpis Z. Kucówny w Alei Gwiazd w Międzyzdrojach

Zofia Kucówna (ur. 12 maja 1933 w Warszawie, zm. 6 kwietnia 2024[1] w Konstancinie-Jeziornie)[2]polska aktorka teatralna i filmowa, pedagog, pisarka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1955 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie, gdzie studiowała na roku między innymi z Jerzym Grotowskim i Aliną Obidniak. 26 listopada tego roku zadebiutowała w krakowskim Teatrze Młodego Widza w widowisku Ballady i romanse, według Adama Mickiewicza, w reżyserii Haliny Gallowej.

Była aktorką w Teatrze Młodego Widza w Krakowie (1955–1957) i Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie (1957–1959). Występowała na deskach teatrów warszawskich: Powszechnego (1959–1964, 1966–1968), Ateneum (1964–1965, 1982–1986) i Narodowego (1968–1982). W latach 1986–2006 była związana z Teatrem Współczesnym w Warszawie. Występowała gościnnie na deskach Filharmonii Narodowej (1971), Teatru Narodowego w Helsinkach(inne języki) (1986), Teatru Dramatycznego (1991), Teatru Ochoty (1995, 2006) oraz Teatru Komedia (2008)[3]. Wystąpiła w kilkudziesięciu rolach w spektaklach takich reżyserów jak Iwo Gall, Maria Biliżanka, Jerzy Goliński, Irena Babel, Krystyna Skuszanka, Wanda Laskowska, Janusz Warmiński, Adam Hanuszkiewicz, Andrzej Łapicki, Maciej Englert, Erwin Axer, Zbigniew Zapasiewicz i Agnieszka Glińska[3].

Do jej najważniejszych ról teatralnych należały Nora w Domu lalki Henryka Ibsena (1958), Panna Młoda w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (1963), Sonia w Zbrodni i karze według Fiodora Dostojewskiego (1964), Pani Wąsowska w Panu Wokulskim według Lalki Bolesława Prusa (1967), królowa Gertruda w Hamlecie Shakespeare’a z Danielem Olbrychskim w roli tytułowej (1970), Lady Makbet w Makbecie (1972), Fedra w Fedrze Racine’a (1977) oraz Jean Horton w Kwartecie Harwooda (2000)[3][4].

W 1959 zaczęła współpracę z Teatrem Telewizji, w którym zagrała kilkadziesiąt ról. Pracowała również jako pedagog, wykładała wiersz na Wydziale Aktorskim Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie[3]. W maju 1998 otrzymała tytuł naukowy profesora nauk teatralnych[5]. Wydała kilka poczytnych książek biograficzno-wspomnieniowych: Zatrzymać czas (1990), Zdarzenia potoczne (1993), Zapach szminki (2000), Szara godzina (2012) oraz zbiór felietonów Opowieści moje (2000). Przez wiele lat angażowała się w działalność Związku Artystów Scen Polskich, zwłaszcza na rzecz Domu Aktora w Skolimowie[3].

W 2003 odcisnęła swoją dłoń na Promenadzie Gwiazd w Międzyzdrojach. 22 grudnia 2008 z rąk podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Tomasza Merty, odebrała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[6]. W 2023 uhonorowana Wielką Nagrodą Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej "Dwa Teatry" w Zamościu za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji Polskiej[7].

Zmarła 6 kwietnia 2024 w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie (Konstancin-Jeziorna[1]). Aktorka, zgodnie z jej ostatnią wolą, spoczęła na cmentarzu parafialnym w Skolimowie w Kwaterze Artystów ZASP. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 15 kwietnia 2024 r.[8]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jej pierwszym mężem był Jan Mayzel. W latach 1976–1989 była żoną Adama Hanuszkiewicza[9].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Nie żyje Zofia Kucówna. "Dzisiaj opuściła swój ukochany Skolimów". party.pl. [dostęp 2024-04-06].
  2. Zofia Kucówna w bazie filmpolski.pl
  3. a b c d e Zofia Kucówna, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2017-05-07].
  4. Zofia Kucówna. HyPaTia 2017-03-01. [dostęp 2017-05-07].
  5. Instytut Teatralny, Zamość. Zofia Kucówna i Krzysztof Wakuliński nagrodzeni podczas XXII Festiwalu „Dwa Teatry” | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce - polski wortal teatralny [dostęp 2024-04-14] (pol.).
  6. Jubileusz 90-lecia ZASP. mkidn.gov.pl, 22 grudnia 2008. [dostęp 2012-12-29].
  7. Ogłoszono laureatów XXII Festiwalu „Dwa Teatry” [online], dzieje.pl [dostęp 2024-04-14] (pol.).
  8. Pogrzeb Zofii Kucówny. Kto przyszedł pożegnać wybitną aktorkę? [online], film.interia.pl [dostęp 2024-04-15] (pol.).
  9. Tygodnik Rewia nr 2, 13 stycznia 2016, s. 44-45
  10. Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, 15 lipca 1978, s. 14.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]