103P/Hartley

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
103P/Hartley
Zdjęcie jądra komety 103P/Hartley wykonane przez sondę Deep Impact w ramach misji EPOXI
Zdjęcie jądra komety 103P/Hartley wykonane przez sondę Deep Impact w ramach misji EPOXI
Odkrywca Malcolm Hartley
Data odkrycia 15 marca 1986
Nazwy alternatywne 103P/1991 N1; 1991 XV; 1991t;
103P/1986 E2; 1985 V; 1986c
Elementy orbity
Półoś wielka 3,4523 j.a.
Mimośród 0,6995
Peryhelium 1,0371 j.a.
Aphelium 5,8674 j.a.
Okres orbitalny 6,41 lat
Nachylenie orbity względem ekliptyki 13,60°
Długość węzła wstępującego 219,76266°
Argument peryhelium 181,19548°
Moment przejścia przez peryhelium 28 października 2010
Charakterystyka fizyczna jądra
Średnica 1,6 - 2,2 km
Masa ~ 3 × 1011 kg
Okres obrotu wokół własnej osi 18 h
Albedo 0,028
Commons Multimedia w Wikimedia Commons


103P/Hartley (Hartley 2) – niewielka kometa krótkookresowa, należąca do komet rodziny Jowisza.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Kometa została odkryta 15 marca 1986 roku w obserwatorium U. K. Schmidt Telescope Unit w Siding Spring w Australii przez Malcolma Hartleya. Była obserwowana również w czasie kolejnych przelotów w pobliżu Słońca w latach 1991 i 1997.

Orbita komety[edytuj | edytuj kod]

Orbita komety ma kształt elipsy o mimośrodzie 0,69. Jej peryhelium znajduje się w odległości 1,03 j.a., aphelium zaś 5,86 j.a. od Słońca. Jej okres obiegu wokół naszej Dziennej Gwiazdy wynosi 6,41 roku, nachylenie do ekliptyki ma wartość 13,60˚. Ponieważ w swym ruchu orbitalnym kometa 103P/Hartley zbliża się do orbity naszej planety, należy do obiektów NEO.

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Jądro komety ma wydłużony kształt i rozmiary 1,5-2,2 km i rotuje w czasie ok. 18 godzin. Powierzchnia jądra jest bardzo ciemna, jej albedo wynosi nieco mniej niż 0,03. Jego masa to ok. 3×1011 kg.

Badania tej komety prowadzone w 2011 roku dowiodły, że kometa 103P/Hartley zawiera wodę o niemal identycznym stosunku deuteru do wodoru jak woda występująca w ziemskich oceanach (1:6400). Jest to pierwszy taki znany przypadek[1].

Badania bezpośrednie[edytuj | edytuj kod]

Ponieważ po wykonaniu misji sondy Deep Impact okazało się, że w dalszym ciągu może ona pracować, Amerykańska Agencja do Badań Kosmicznych, należąca do NASA, zdecydowała o przedłużeniu misji sondy i skierowaniu jej w kierunku komety 103P/Hartley.

4 listopada 2010 roku sonda (misję tę nazywa się EPOXI) przeleciała w pobliżu jądra komety znajdującej się wtedy w odległości 0,291 j.a. od Ziemi. Sonda zbliżyła się do niego na odległość 700 km[2]. Wśród celów naukowych przed sondą było stworzenie mapy erupcji gazów na powierzchni 1,6 km jądra komety oraz śledzenie tych gazów w trakcie jego obrotu. Prowadzone były również obserwacje w podczerwieni gazów w wewnętrznej części komy, badanie zmian jasności i barwy powierzchni, wykonane zostały dokładne mapy temperatury powierzchni oraz przeprowadzono analizy składu chemicznego obiektu[3].

Osiemnastego listopada zaprezentowano obrazy wykonane za pomocą kamery wysokiej rozdzielczości (HRI), na których zaobserwowano chmurę odłamków lodu wodnego i śniegu otaczającą jądro komety, wielkości do 25 cm. Naukowcy określili ją jako „burza śnieżna”. Jest to pierwsza kometa wokół której zarejestrowano takie zjawisko. Operatorzy sondy zarejestrowali dziewięć zakłóceń ruchu i położenia sondy, które mogłoby być spowodowane zderzeniami z drobinami lodowymi o masie około 0,2 miligrama[4].

Od 29 października do 1 listopada szwedzka sonda Odin badała, w zakresie fal submilimetrowych, rozkład wody wokół jądra komety. Na podstawie obserwacji oszacowano, że produkcja wody wynosi od 180 do 300 kg na sekundę i ulega dużym wahaniom, najprawdopodobniej związanym z rotacją kometarnego jądra [5].

Obserwacje na niebie 2010[edytuj | edytuj kod]

Na niebie kometa widoczna była gołym okiem jako mała mgiełka (październik, listopad 2010). Przez lornetkę znacząco można było poprawić możliwość jej obserwacji. W okresie najlepszej widoczności kometa przesuwała się na tle gwiazdozbiorów Perseusza, Woźnicy, Bliźniąt i Małego Psa.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Znaleziono kometę z wodą taką jak w ziemskich oceanach (pol.). Nature, 2011-10-05. [dostęp 2011-10-11].
  2. Flight of the Comet (ang.). NASA Jet Propulsion Laboratory, 2010-11-05. [dostęp 2011-06-17].
  3. EPOXI finds 103P/Hartley is a hyperactive comet (ang.). astronomy.com, 2011-06-17. [dostęp 2010-11-4].
  4. Sonda Deep Impact widzi burzę śnieżną w Kosmosie (pol.). kosmonauta.net, 2010-11-18. [dostęp 2011-06-17].
  5. The Odin satellite observes water in comet 103P/Hartley 2 (ang.). International Astronomical Union electronic telegram No. 2524, 2011-06-17. [dostęp 2011-06-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Sonda Deep Impact minęła kometę Hartley 2
Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Dokładniejsze zdjęcia komety Hartley 2
… • poprzednia kometa103P/Hartleynastępna kometa • …