Mały Pies

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mały Pies
Mały Pies
Nazwa łacińska Canis Minor
Dopełniacz łaciński Canis Minoris
Skrót nazwy łacińskiej CMi
Dane obserwacyjne (J2000)
Rektascensja 7,5 h
Deklinacja
Charakterystyka
Powierzchnia 182 stopnie kw.
Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 2
Najjaśniejsza gwiazda Procjon (0,37m)
Gwiazdozbiory sąsiadujące
Widoczny na szerokościach geograficznych
pomiędzy 77[1]° S a 90° N.

Mały Pies (łac. Canis Minor, dop. Canis Minoris, skrót CMi) – mały gwiazdozbiór usytuowany w pobliżu równika niebieskiego. Jest jednym z 48 pierwotnych greckich gwiazdozbiorów. Choć konstelacja ta zajmuje na niebie mały obszar, to e jej granicach znajduje się jednak bardzo jasny obiekt - Procjon.[2] Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem wynosi około 20. W Polsce widoczny zimą i wiosną.

Nazwa i związane z nią legendy[edytuj | edytuj kod]

Wyobraża jednego z psów mitologicznego beockiego olbrzyma Oriona, towarzyszącego mu wraz z Wielkim Psem w polowaniu. W micie pochodzącym z Attyki (okolice Aten) gwiazdozbiór kojarzony z Majrą wiernym psem ateńskiego krzewiciela uprawy winorośli i wyrobu wina Ikariosa[2], który trafił na niebo za odnalezienie zwłok swego pana, po tym, gdy upojeni winem pasterze uśmiercili go, w przekonaniu, że zostali otruci.

Gwiazdy Małego Psa[edytuj | edytuj kod]

W Małym Psie wszystkie gwiazdy są bardzo blade oprócz Procjona i trzecie wielkości bety (β). Alfa Małego Psa to Procjon, ta starożytna grecka nazwa oznacza 'idący przed psem'. Na połkuli północnej wschodzi tuż przed Syriuszem.[1]

  • Gwiazda α Canis Minoris, wschodząc wyprzedza najjaśniejszą gwiazdę, Syriusza, co wyraża jej grecka nazwa - Procjon. Najjaśniejsza gwiazda w konstelacji, o jasności 0,37m i odległości 11,36 lat świetlnych. Stanowi układ podwójny. W skład wchodzi gwiazda ciągu głównego o typie widmowym F5IV-V oraz biały karzeł o typie widmowym DA. Masy składników wynoszą 1,41 i 0,6 masy Słońca. Ona sama jest ósmą co do jasności i szesnastą pod względem odległości od Słońca gwiazdą całego nocnego nieba. Wraz z sąsiednimi jasnymi gwiazdami zimowych konstelacji Procjon składa się na „zimowy sześciokąt”, którego kolejne wierzchołki wyznaczają: Kastor, Kapella, Aldebaran, Rigel oraz Syriusz[3].
  • Gomeisa (β CMi) to gorąca gwiazda ciągu głównego. Jej masa wynosi 3 masy Słońca. Jest nieregularną gwiazdą zmienną należącą do grupy Gamma Cas.[2]

Interesujące obiekty[edytuj | edytuj kod]

Mały Pies ma niewiele do zaoferowania obserwatorom poza kilkoma małymi i niezbyt ciekawymi gromadami oraz kilkoma bladymi galaktykami.[1]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Praca zbiorowa: Kosmos. Warszawa~rok=2012~isbn=978-83-7670-323-7: Buchmann Sp. z o.o..
  2. 2,0 2,1 2,2 Tomasz Szymański: Kosmos. Wędrówki po nocnym niebie.. T. 23. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2011, s. 21-22. ISBN 978-83-252-1257-5.
  3. Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: PPU „PARK”, s. 122-123. ISBN 83-7266-156-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ian Ridpath, Wil Tirion: Collins Stars and Planets Guide (Collins Guide). London: Collins, 2007. ISBN 978-0-00-725120-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg