Przejdź do zawartości

Andrzej Bniński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Andrzej Bniński
Andrzej Opaliński z Bnina
Herb duchownego
Data urodzenia

1396

Data i miejsce śmierci

5 stycznia 1479[1]
Poznań

Biskup diecezjalny poznański
Okres sprawowania

1438–1479

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Nominacja biskupia

21 lipca 1438[1]

Sakra biskupia

15 stycznia 1439

Stany pruskie (prałaci, możni, rycerze, mieszczanie i mieszkańcy ziemi pruskiej, pomorskiej, chełmińskiej i michałowskiej) składają przysięgę na układy krakowskie, na ręce przedstawicieli króla polskiego: Andrzeja Bnińskiego, biskupa poznańskiego i Jana Koniecpolskiego, kanclerza koronnego, 15 kwietnia 1454 roku

Andrzej z Bnina, Andrzej Bniński herbu Łodzia lub Andrzej Opaliński z Bnina[2] (ur. w 1396 roku – zm. 5 stycznia 1479 roku w Poznaniu) – biskup rzymskokatolicki, sekretarz królewski, senator I Rzeczypospolitej.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Wywodził się z wpływowego rodu Łodziów, był potomkiem wojewody poznańskiego Przedpełka. Jego ojcem był Mikołaj, a braćmi Jan (kasztelan międzyrzecki), Piotr (kasztelan gnieźnieński), Wojciech (tenutariusz żbikowski) i Mikołaj.

W 1422 roku uzyskał stopień bakałarza na Akademii Krakowskiej. Był sekretarzem króla Władysława Jagiełły i kanonikiem poznańskim, w 1438 został biskupem poznańskim[1]. Znany był z wytrwałego zwalczania husytyzmu w swojej diecezji, stąd nadano mu przydomek "husytobójca". We współpracy z papieskim inkwizytorem Mikołajem z Łęczycy przeprowadził kilkadziesiąt procesów przeciwko zwolennikom husytyzmu. Skazał na śmierć pięciu husyckich kapłanów i burmistrza Zbąszynia Mikołaja Grunberga[3]. W 1440 dokonał zbrojnego najazdu na Zbąszyń i zmusił[4] i skutecznie zmusił miejscowego możnowładcę Abrahama ze Zbąszynia do wyrzeczenia się husytyzmu.

Był dobrym administratorem w swoim biskupstwie, odbył kilkanaście synodów diecezjalnych, walczył z nieobyczajnym życiem kleru. Opiekował się wdowami i sierotami, hojnie uposażał ubogie kościoły. Fundował wiele świątyń, zbudował w swoich dobrach biskupich kilka zamków m.in. w Krobi. Lokował wiele nowych wsi, szczególnie na Mazowszu. Poświęcił w Warszawie, 4 grudnia 1454, kościół św. Anny i klasztor bernardynów (drugi w Polsce po krakowskim)[5]. W 1447 dwa razy brał udział w poselstwie panów polskich, które zaoferowało koronę Polski Bolesławowi IV warszawskiemu, a później Kazimierzowi Jagiellończykowi. Od czasu jego pontyfikatu datuje się ustanowienie na stałe urzędu biskupa pomocniczego (sufragana) w diecezji poznańskiej. Był gwarantem pokoju toruńskiego 1466 roku[6].

Kalendarium

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. a b c Konrad Eubel Hierarchia Catholica, vol. II, 1914, s. 219.
  2. Bishop Andrzej Opaliński (z Bnina). www.catholic-hierarchy.org. [dostęp 2016-05-04]. (ang.).
  3. Szymon Wrzesiński, Inkwizycja ziemiach polskich, Wyd. Replika 2009, s. 143-153.
  4. Encyklopedia Polska. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 18. ISBN 978-83-7558-436-3.
  5. Julian Bartoszewicz: Kościoły Warszawskie rzymsko-katolickie opisane pod względem historycznym, Warszawa 1855 str. 80
  6. Antoni Gąsiorowski, Polscy gwaranci traktatów z Krzyżakami XIV-XV wieku, w: Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2-3, 1971, s. 258.
  7. a b c d e f g h i j k Józef Nowacki, Dzieje Archidiecezji Poznańskiej. Archidiecezja Poznańska w historycznych granicach i jej ustrój., t. 2, Poznań: Księgarnia Świętego Wojciecha, 1964 (pol.).
  8. Historia [online], Parafia św. Mikołaja w Krobi, 10 czerwca 2023 [dostęp 2023-06-12] (pol.).
  9. DŁUGA KOŚCIELNA, Parafia św. Anny [online], Diecezja Warszawsko-Praska [dostęp 2023-06-10] (pol.).
  10. Historia parafii | Parafia p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego w Raszkowie [online], www.parafia.raszkow.pl [dostęp 2023-06-10].
  11. Franciszkanie w Poznaniu [online], www.franciszkanie.poznan.pl [dostęp 2023-06-10].
  12. Kościoły w Dolsku - O parafii - Parafia pw. św. Michała Archanioła w Dolsku Archidiecezja Poznańska [online], www.parafia.dolsk.info.pl [dostęp 2023-06-12].

Literatura dodatkowa

[edytuj | edytuj kod]