Gwiazdozbiór Wolarza
| Wolarz | |
 |
|
| Nazwa łacińska | Boötes |
| Dopełniacz łaciński | Boötis |
| Skrót nazwy łacińskiej | Boo |
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Rektascensja | 14,5 h |
| Deklinacja | 30° |
| Charakterystyka | |
| Powierzchnia | 907 stopnie kw. |
| Liczba gwiazd o obserwowanej wielkości gwiazdowej < 3 | 3 |
| Najjaśniejsza gwiazda | Arktur (-0,05m) |
| Gwiazdozbiory sąsiadujące | |
| Roje meteorów | |
| Widoczny na szerokościach geograficznych pomiędzy 60° S a 90° N. |
|
Wolarz (łac. Boötes, dop. Boötis, skrót Boo) – jeden z wyraźnych gwiazdozbiorów nieba północnego, znany już w starożytności. W Polsce widoczny od zimy do lata. Liczba gwiazd widocznych nieuzbrojonym okiem wynosi około 90.
Spis treści |
Mity i legendy [edytuj]
Istnieje wiele mitów związanych z gwiazdozbiorem. W jednym z nich zapisano, że Wolarz, syn bogini urodzaju Demeter, zwykł orać pole niedźwiedziami – stąd też był nazywany poganiaczem niedźwiedzi. Grecy wiązali go również z Ikariosem, znanym z tego, że pozyskał od Dionizosa przepis na na uprawę winorośli, z której robił wino. Zamordowany przez sąsiadów został przez Zeusa umieszczony na niebie[1].
Inny mit mówi o poganiaczu wołów, który po utracie stada, tułając się po wsiach obserwował ciężką pracę rolników i, by im ulżyć, wynalazł pług, z wdzięczności za co trafił na niebo[2].
Przedstawia wynalazcę pługa ciągniętego przez dwa woły[3].
Wybrane obiekty [edytuj]
Najjaśniejsza jego gwiazda – Arktur (alfa Wolarza) – jest trzecią pod względem jasności gwiazdą na niebie (nie licząc Słońca), a drugą, jeśli brać pod uwagę gwiazdy widziane w szerokościach geograficznych Polski. Jej jasność obserwowana wynosi -0,05m. Arktur świeci złotożółtą barwą. Jest także jedną z bliższych gwiazd oddaloną jedynie o 36,7 lat świetlnych. Nazywana również Gwiazdą Wiosenną, jest najjaśniejsza w Trójkącie Wiosennym, na który ponadto składają się Regulus z Lwa i Spica z Panny.
Izar – (ε Boo), układ podwójny, składający się z pomarańczowej jasnej gwiazdy – olbrzyma typu K oraz słabiej świecącej białej gwiazdy ciągu głównego typu A. Układ fizycznie podwójny znajduje się w odległości 210 lat świetlnych, w którym gwiazdy obiegają środek masy w czasie około 1000 lat.
NGC 5466, gromada kulista znajdująca się o odległości około 53 tysięcy lat świetlnych, na peryferiach Galaktyki. Po raz pierwszy dostrzeżona przez Williama Herschela w 1784 roku jako obiekt o jasności około 10m. Inne ciekawe obiekty to galaktyki spiralne NGC 5248 oraz NGC 5676.
Rój meteorów [edytuj]
W północnej części gwiazdozbioru, w rejonie zajmowanym dawniej przez nieistniejącą już konstelację Kwadrantu, usytuowany jest radiant roju meteorów Kwadrantydy, z maksimum około 4 stycznia, o wzmożonej aktywności co 5-6 lat, do 120 meteorów w ciągu godziny. Drugi rój to czerwcowe Bootydy związane z kometą 7P/Pons-Winnecke.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Kamil Złoczewski: Kosmos. Poznań: 2013, s. 20-21. ISBN 978-83-252-1919-2.
- ↑ Jacek Desselberger, Szczepanik: Tablice astronomiczne. Bielsko-Biała: 2002, s. 206. ISBN 83-7266-156-1.
- ↑ Patrick Moore: Przewodnik po gwiazdach i planetach. Warszawa: Vydavatel'stvo Slovart, 2000, s. 132. ISBN 83-87112-20-8.
|
|||||||||||
