Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896

I Letnie Igrzyska Olimpijskie
	IO 1900
Stolica igrzysk	Grecja Ateny
Liczba ekip	14
Liczba sportowców	241 (241 mężczyzn i 0 kobiet)
Liczba konkurencji	43 w 9 dyscyplinach
Otwarcie	6 kwietnia 1896
Oficjalne otwarcie	Jerzy I Grecki
Zamknięcie	15 kwietnia 1896
Stadion	Panatinaiko Stadio
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Pierwsze Letnie Igrzyska Olimpijskie odbyły się w dniach od 6 do 15 kwietnia 1896 w Atenach w Grecji. Były to pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie, udział w nich był zarezerwowany wyłącznie dla mężczyzn. W proteście wobec dyskryminacji kobiet Greczynka Stamatia Rovithi z Rodos przebiegła oficjalną trasę maratonu. Uzyskała czas pięciu i pół godziny. Uniemożliwiono jej przekroczenie linii mety. Ateny zostały wybrane na gospodarza zawodów w 1894 podczas kongresu zorganizowanego przez Pierre de Coubertina w Paryżu, na którym powołano także do życia Międzynarodowy Komitet Olimpijski.

Pierre de Coubertin pragnął, aby pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie zostały rozegrane w kraju, w którym narodziła się idea olimpijska. Jednak trudna sytuacja gospodarcza Grecji oraz brak akceptacji na organizację tak dużej imprezy ze stron władz rządzących tego kraju spowodowały przyznanie igrzysk Budapesztowi, stolicy państwa obchodzącego w 1896 jubileusz tysiąclecia swojego istnienia. Ostatecznie jednak, po upadku rządu premiera Grecji Charilaosa Trikupisa, nowe władze poparły projekt zorganizowania tej imprezy w Atenach co spotkało się z natychmiastową reakcją MKOL, który podjął decyzję o zmianie miejsca zmagań olimpijskich.

Giorgios Averoff, związany z Metsowem i Aleksandrią, wywodzący się ze starego, greckiego rodu kupców i przemysłowców, gorący orędownik olimpijskiej idei, został też głównym fundatorem stadionu.

Innymi źródłami finansowania były np. sprzedaż znaczków o tematyce sportowej i loteria.

Igrzyska ceniono za dobrą organizację i imprezy kulturalne, takie jak uroczyste spektakle antycznych tragedii. Uroczystego otwarcia igrzysk dokonał król Grecji Jerzy I Glücksburg.

Na zakończenie igrzysk George Stuart Robertson wygłosił napisaną przez siebie odę w języku starogreckim, a następnie uhonorowano wszystkich zwycięzców. Otrzymali oni dyplomy, medale oraz gałązki oliwne.

Miejsca rozgrywania konkurencji

Miejsce	Dyscypliny	Pojemność
Stadion Panateński	Lekkoatletyka, Gimnastyka, Podnoszenie ciężarów, Zapasy	80 000
Zatoka Zea	Pływanie
Athens Lawn Tennis Club	Tenis ziemny
Kallithea	Strzelectwo
Neo Phaliron Velodrome	Kolarstwo
Zappeion	Szermierka

Wyniki

gimnastyka	pływanie	szermierka
kolarstwo	podnoszenie ciężarów	tenis ziemny
lekkoatletyka	strzelectwo	zapasy

Terminarz

●

Ceremonia otwarcia

●

Eliminacje

●

Finały

●

Ceremonia zamknięcia

Kwiecień	6		7		8		9		10		11		12		13		14		15
Ceremonie	●																		●
Gimnastyka					●●●●●●		●●
Kolarstwo					●						●●●		●		●
Lekkoatletyka	●●●	●●	●	●●●●			●		●●●●●
Podnoszenie ciężarów			●●
Pływanie											●●●●
Strzelectwo					●		●		●		●	●●	●
Szermierka			●●				●
Tenis					●●		●●		●		●●
Zapasy									●		●

Państwa uczestniczące

Uczestnicy

1. Australia (1)
2. Austria (3)
3. Bułgaria (1)
4. Chile (1)
5. Dania (3)
6. France (13)
7. Grecja (169)
8. Niemcy (19)
9. Stany Zjednoczone (14)
10. Szwajcaria (3)
11. Szwecja (1)
12. Węgry (7)
13. Wielka Brytania (10)
14. Włochy (1)
15. Drużyna mieszana

Uwagi

• Mimo że Australia była w czasie trwania Igrzysk częścią Wielkiej Brytanii, to dwa medale zdobyte przez Tedd'yego Flacka są wliczane do dorobku medalowego Australii.
• Mimo że formalnie Austria i Węgry wchodziły w czasie trwania Igrzysk w skład Austro-Węgier, to przez MKOl ich medale są liczone osobno.
• W barwach Grecji startowali zawodnicy z Cypru i Smyrny.
• W barwach Bułgarii występował szwajcarski gimnastyk Charles Champaud. Różne źródła różnie interpretują jego narodowość, jedne jako Szwajcara, inne jako Bułgara
• Chile miały być reprezentowane przez Luisa Subercaseauxa w biegach na 100, 400 i 800 metrów, lecz w oficjalnych raportach jego nazwisko nie widnieje w wynikach tych konkurencji.

Państwa, których udział jest wątpliwy

1. Egipt (1) - część źródeł dopisuje Egipt jako kolejną reprezentacje uczestniczącą w Igrzyskach, za sprawą tenisisty Demetriosa Petrokokkinosa, który w czasie trwania Igrzysk był mieszkańcem Aleksandrii, a jego medal zdobyty w parze z Grekiem Dionysiosem Kasdaglisem jest wliczany do dorobku drużyny mieszanej.

Państwa, które ostatecznie nie wystartowały

1. Belgia
2. Rosja

Otwarcie Igrzysk

Ceremonia otwarcia na Stadionie Panateńskim

Otwarcie Igrzysk pierwszej Olimpiady ery nowożytnej nastąpiło 6 kwietnia 1896 roku. Był to Poniedziałek wielkanocny dla katolików i protestantów, a także rocznica uzyskania niepodległości przez Greków.

Stadion wypełniony był 80 tysiącami widzów, włączając w nich króla Grecji Jerzego I, jego żonę Olgę i ich synów. Po przemówieniu przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego, król Grecji ogłosił otwarcie igrzysk mówiąc:

"I declare the opening of the first international Olympic Games in Athens. Long live the Nation. Long live the Greek people."

Później, 150-osobowy chór śpiewając przedstawił Olimpijski Hymn, z muzyką stworzoną przez Spyrosa Samarasa, oraz słowami napisanymi przez poetę Kostisa Palamasa. Hymn został bardzo dobrze przyjęty i publiczność domagała się bisu.

Przebieg

Dzień pierwszy (6 kwietnia)

Finał 100m

Igrzyska rozpoczęły się trzema eliminacjami w biegach na dystansie 100 m, które zostały wygrane przez Amerykanów. Pierwszym finałem igrzysk był trójskok, wygrany przez Amerykanina Jamesa Connolly'ego wynikiem 13,71 m. Tym samym został on pierwszym mistrzem olimpijskim od czasów starożytnych. Jako drugi złoty medal zdobył Amerykanin Robert Garrett w rzucie dyskiem rezultatem 29,15 m - pokonując Greków, którzy liczyli na sukces w tej dziedzinie. Garrett, który nie startował wcześniej w tej dyscyplinie (pierwszy raz pojawiła się na nowożytnej olimpiadzie), trenował z cięższym dyskiem i dopiero po przyjeździe na zawody przekonał się, że dyski są lżejsze i łatwiej nimi rzucać.

Dzień drugi (7 kwietnia)

Robert Garrett, dwukrotny Mistrz Olimpijski w lekkoatletyce

Drugiego dnia rozpoczęła się rywalizacja w szermierce, gdzie startowali zarówno amatorzy jak i zawodowcy. Była to jedyna dyscyplina, która była skierowana głównie do profesjonalistów - przez długi okres w igrzyskach nie mogli startować zawodowcy. W finale amatorów spotkali się dwaj Francuzi - zwycięstwo odniósł Eugène-Henri Gravelotte. Złoty medal w kategorii dla profesjonalistów zdobył Grek Leonidas Pyrgos, stając się pierwszym greckim medalistą czasów nowożytnych.

Na stadionie wciąż dominowali Amerykanie, wygrywając skok w dal (Ellery Clark - 6,35 m), pchnięcie kulą (drugi tytuł Garretta - 11,22 m) oraz bieg na 400 m (Tom Burke - 54,2 s.). W czwartej konkurencji - biegu na 1500 m - zwyciężył Australijczyk Teddy Flack wynikiem 4.33,2 s.

Przeprowadzono też konkurs w podnoszeniu ciężarów. W tej dyscyplinie zwyciężył Launceston Elliot z Wielkiej Brytanii - 71,0 kg; zaś srebrny medal trafił do Viggo Jensena z Danii - 57,2 kg.

Dzień trzeci (8 kwietnia)

Rankiem zostały przeprowadzone eliminacje do strzelectwa i pierwsze mecze tenisowe. Jedynym finałem dnia było kolarstwo - zawodnicy konkurowali na liczącej 100 km trasie. Po 3:08.19,2 s. z dwóch finiszujących zawodników szybszy okazał się Leon Flameng z Francji i to on zdobył złoto.

Dzień czwarty (9 kwietnia)

Zawody w strzelectwie (karabin wojskowy: odległość 200 m) wygrał Grek Pantelis Karasevdas uzyskując 2 320 pkt. Na stadionie odbył się bieg na 800 m, gdzie Teddy Flack (2.11,0 s.) zdobył swój drugi medal . W gimnastyce, zarówno drużynowo jak i indywidualnie, głównie zwyciężyli Niemcy. Indywidualnie złoto zdobyli: Carl Schuhmann oraz Hermann Weingartner. W pozostałych konkurencjach gimnastyki zwycięstwo odnieśli Grek Joannis Mitropulos i Louis Zutter ze Szwajcarii.

Dzień piąty (10 kwietnia)

Spyridon Luis wbiega na metę maratonu

W tym dniu na igrzyskach pojawiła się nowa konkurencja - maraton - zaproponowana przez Francuzów. Nazwa konkurencji wzięła się od legendarnego żołnierza Filippidesa, który w 490 p.n.e. miał przebiec odległość dzielącą miasto Maraton i Ateny, aby dostarczyć wiadomość o zwycięstwie Greków nad Persami. Grecy ze względów historycznych bardzo liczyli na sukces w tej konkurencji, zwłaszcza, że żaden Grek nie odniósł jeszcze zwycięstwa w lekkoatletyce.

Początkowo prowadził Australijczyk Teddy Flack, który musiał jednak opuścić wyścig z powodu upadku. Wtedy prowadzenie objął grecki biegacz Spyridon Luis i nie oddał go aż do mety. Na stadionie został owacyjnie przywitany przez publiczność. Luisowi udało się pokonać dystans w czasie mniejszym niż 3 godziny (2:58.50 s.). Drugie miejsce zajął Grek Kharilaos Vasilakos (3:06.03 s.), zaś trzecia pozycja przypadła Węgrowi Gyula Kellnerowi (3:09.35 s.).

Dzień szósty (11 kwietnia)

Alfréd Hajós, dwukrotny Węgierski Mistrz Olimpijski w Pływaniu

11 kwietnia odbyło się 13 finałów. Były to finały w kolarstwie (3 finały), strzelectwie (3 finały), pływaniu (wszystkie 4 finały) tenisie ziemnym (obydwa finały) oraz finał w zapasach. Zwycięzcami konkurencji z 6 dnia Igrzysk zostali: Paul Masson (trzykrotnie w kolarstwie: 1 okrążenie, 2 000 m, 10 000 m), Sumner Paine - rewolwer, 30 m, 442 pkt, Ioannis Phrangoudis - pistolet, 25 m, 344 pkt, Georgios Orphanidis - karabin wojskowy, 300 m, 1 583 pkt (w strzelectwie), Alfréd Hajós (dwukrotnie w pływaniu stylem dowolnym: 100 m i 1 200 m), Ioannis Malokinis - pływanie dla marynarzy, 100 m, 2.20,4 s., Paul Neumann - pływanie w stylu dowolnym, 500 m, 8.12,6 s.), John Pius Boland (dwukrotnie: singiel i debel), Friedrich Traun (w tenisie ziemnym: debel) i Carl Schuhmann (w zapasach)
Po zwycięstwie w pływaniu stylem dowolnym, kiedy Alfréd Hajós przepłynął 1 200 m w lodowatej wodzie Morza Śródziemnego, dzielących miejsce gdzie wysadzono go z łódki i brzeg, powiedział: „Moje pragnienie przeżycia całkowicie pokonało pragnienie zwycięstwa”.

Dzień siódmy (12 kwietnia)

Tego dnia odbyły się 2 finały: ostatni finał w strzelectwie oraz przedostatni finał w kolarstwie. Zwycięzcami tych finałów byli: Aristidis Konstandinidis (kolarstwo: wyścig szosowy, 87 km, 3:21.10 s.) oraz Georgios Orphanidis (strzelectwo)

Dzień ósmy (13 kwietnia)

Tego dnia odbył się ostatni finał I Nowożytnych Igrzysk Olimpijskich był to 12-godzinny wyścig kolarski, który został wygrany przez Austriaka Adolfa Schmala, który przejechał w tym czasie łączny dystans 315,0 km.

Dzień dziewiąty (14 kwietnia)

Tego dnia nie odbyły się żadne konkurencje. Także tego dnia miało odbyć się zamknięcie Igrzysk, jednak zostało one przełożone ze względu na opady deszczu.

Dzień dziesiąty (15 kwietnia)

Tego dnia odbyło się oficjalne zamknięcie igrzysk przez króla Grecji.

Zamknięcie Igrzysk

Osoba która miała zamknąć igrzyska była od początku trzymana w tajemnicy. Ceremonia została przełożona z wtorku na środę ze względu na opady deszczu. Królewska rodzina podobnie jak przy otwarciu igrzysk także uczestniczyła i w zamknięciu. George S. Robertson zacytował mowę w języku starogreckim.

Następnie król Grecji rozdał nagrody triumfatorom. Inaczej niż dziś, zwycięzcy odbierali srebrne medale, a zawodnicy z drugich miejsc brązowe. Niektórzy sportowcy dostali także dodatkowe nagrody, np. Spyridon Luis otrzymał z rąk Michaela Brala puchar za zwycięstwo w maratonie. Podczas grania hymnu olimpijskiego król Grecji oficjalnie ogłosił zamknięcie igrzysk, mówiąc:

I declare the First International Olympic Games terminated. (Ogłaszam pierwsze międzynarodowe igrzyska za zamknięte).

Klasyfikacja medalowa

Lp.	Państwo	Złoto	Srebro	Brąz	Razem
1	Stany Zjednoczone (USA)	11	7	2	20
2	Grecja (GRE)	10	17	19	46
3	Niemcy (GER)	6	5	2	13
4	Francja (FRA)	5	4	2	11
5	Wielka Brytania (GBR)	2	3	2	7
6	Węgry (HUN)	2	1	3	6
7	Austria (AUT)	2	1	2	5
8	Australia (AUS)	2	0	0	2
9	Dania (DEN)	1	2	3	6
10	Szwajcaria (SUI)	1	2	0	3
Zobacz pełną klasyfikację medalową

*Podczas IO 1896 nie było klasyfikacji tak jak w dzisiejszych czasach, za 1. miejsce był przyznawany medal srebrny, za miejsce 2. medal brązowy, natomiast za miejsce trzecie medali nie przyznawano.