Burajr

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Burajr
برير
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Gazy
Wysokość 100 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

2740
Data zniszczenia 12 maja 1948
Powód zniszczenia atak Hagany
Obecnie Bror Chajil, Tlamim, Helec
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Burajr
Burajr
Ziemia 31°34′14″N 34°38′21″E/31,570556 34,639167
Strona internetowa

Burajr (arab. برير) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 12 maja 1948.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wioska Burajr leżała na północno zachodnim skraju pustyni Negew. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 46 184 ha. We wsi mieszkało wówczas 2 740 osób[1].

własność gruntów powierzchnia gruntów (hektary)
Arabowie 44 220
Żydzi 618
publiczne 1 346
Razem 46 184
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie (hektary) Żydzi (hektary)
uprawy nawadniane 409 0
uprawy zbóż 43 328 617
nieużytki 1 699 1
zabudowane 130 0

Historia[edytuj | edytuj kod]

Historia Burajr sięga I wieku p.n.e., kiedy to Izraelici utworzyli miasto o nazwie Beror Hajil. W okresie panowania rzymskiego zmieniono jego nazwę na Buriron. W VII wieku muzułmanie zmienili nazwę na Burajr[2]. W 1596 mieszkańcy wioski płacili podatki pszenicą, jęczmieniem, owocami, kozami i miodem[3].

Podczas I wojny światowej wioska Burajr znalazła się w rejonie walk toczonych pomiędzy Brytyjczykami a Turkami o Palestynę. W dniu 9 listopada 1917 do wioski wkroczyły wojska brytyjskie. Po przegrupowaniu sił Brytyjczycy wyprowadzili stąd natarcia w kierunku na Jafę i Jerozolimę. W okresie panowania Brytyjczyków Burajr była rozbudowywana. Wybudowano meczet i młyn. W 1920 otworzono szkołę podstawową dla chłopców, a następnie drugą szkołę dla dziewcząt. Ważnym momentem dla lokalnej gospodarki było odkrycie w 1940 przez Iraq Petroleum Company złóż ropy naftowej w okolicach wioski. Odwierty zakończyły się powodzeniem[4].

Podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny w listopadzie i grudniu 1947 mieszkańcy wioski blokowali drogi zaopatrzenia prowadzące do żydowskich osiedli na pustyni Negew. Z tego powodu, w dniu 29 stycznia 1948 siły żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagany podjęły próbę zajęcia wioski. Żołnierze byli wspierani przez pięć pojazdów opancerzonych, nie zdołali jednak wkroczyć do Burajr. W dniu 14 lutego żydowski konwój podjął próbę przejechania przez wioskę, jednak po wymianie ognia musiał się wycofać. W następnych dniach mieszkańcy Burajr wznieśli barykadę, całkowicie blokując przejazd przez wioskę. Interweniowały wówczas siły brytyjskiej policji mandatowej, zmuszając Arabów do rozebrania wzniesionej barykady[4].

W dniu 20 kwietnia 1948 żydowscy weterani wojenni założyli na pobliskim wzgórzu nowy kibuc Bror Chajil. Pomimo częstych incydentów zbrojnych kibuc przetrwał, a jego obronę wzmocniono żołnierzami Palmach. 12 maja żydowscy żołnierze zaatakowali i zdobyli wioskę Burajr. Istnieją relacje mówiące, że podczas zdobywania wioski doszło do masakry ludności arabskiej. Wszyscy mieszkańcy uciekli następnie do Strefy Gazy[5]. Wszystkie domy zostały wyburzone.

Miejsce obecnie[edytuj | edytuj kod]

Na gruntach należących do Burajr powstały w 1950 moszawy Tlamim i Helec.

Palestyński historyk Walid Khalidi, tak opisał pozostałości wioski Burajr: "Można zobaczyć pozostałości domów, w tym nieistniejące części cementowej ściany. Przy wejściu do jednego z domów rosną drzewa eukaliptusowe. Niektóre ulice wsi wciąż są widoczne"[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Welcome To Burayr (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-08-30].
  2. Moshe Sharon: Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae. Brill, 2004. ISBN 9789004131972. [dostęp 2011-08-31]. (ang.)
  3. Claude Reignier, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archaeology. London: Committee of the Palestine Exploration Fund., 1881, s. 144. [dostęp 2011-08-31]. (ang.)
  4. 4,0 4,1 Walid Khalidi: All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948,. Washington D.C.: Institute for Palestine Studies, 1992, s. 92. ISBN 0887282245. (ang.)
  5. Benny Morris: The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge: Cambridge University Press, 2004, s. 258. ISBN 0-521-00967-7. (ang.)