Saris (Palestyna)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Saris
ساريس
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Jerozolimy
Wysokość 675 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

560
Data zniszczenia 16 kwietnia 1948
Powód zniszczenia atak Hagany
Obecnie Szoeva, Szoresz
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Saris
Saris
Ziemia 31°47′53″N 35°04′25″E/31,798056 35,073611Na mapach: 31°47′53″N 35°04′25″E/31,798056 35,073611
Strona internetowa

Saris (arab. ساريس) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Jerozolimy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 16 kwietnia 1948.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wioska Saris leżała wśród Wzgórz Judzkich, na zachód od miasta Jerozolima. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 10 699 ha. We wsi mieszkało wówczas 560 osób[1].

własność gruntów powierzchnia gruntów (hektary)
Arabowie 10 427
Żydzi 132
publiczne 140
Razem 10 699
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie (hektary) Żydzi (hektary)
uprawy oliwek 415 0
uprawy nawadniane 366 0
uprawy zbóż 3 707 123
nieużytki 6 484 9
zabudowane 10 0

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przebiegał tędy ważny szlak handlowy z Jerozolimy na równinę Szaron do portów na wybrzeżu Morza Śródziemnego. W 1596 w Saris mieszkało 292 osoby, które utrzymywały się z hodowli pszenicy, jęczmienia, oliwek, oraz hodowli kóz, winorośli i produkcji miodu[2].

W okresie panowania Brytyjczyków Saris była niewielką wioską położoną na wzgórzu porośniętym winnicami i gajami oliwkowymi. We wsi znajdowała się szkoła dla chłopców oraz jeden meczet[1].

Podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny wioska była bazą arabskich sił Armii Świętej Wojny, które atakowały żydowskie konwoje do Jerozolimy. Gdy 9 kwietnia 1948 oddziały żydowskich organizacji paramilitarnych Irgun i Lehi dopuściły się masakry w Deir Jassin, mieszkańcy wioski Saris uciekli, obawiając się powtórzenia pogromu w ich wiosce[1]. W dniu 16 kwietnia opuszczoną wioskę zaatakowały siły żydowskiej Brygady Harel (Hagana). Aby uniemożliwić wykorzystanie wioski do stworzenia ufortyfikowanej pozycji obronnej, Żydzi wysadzili wszystkie domy. Ocalał jedynie muzułmański cmentarz[3].

Miejsce obecnie[edytuj | edytuj kod]

Na gruntach należących do Saris powstał w 1948 moszaw Szoresz, a w 1950 sąsiedni moszaw Szoeva.

Palestyński historyk Walid Khalidi, tak opisał pozostałości wioski Saris: "Teren jest pokryty kamiennym gruzem, spomiędzy którego wystają żelazne pręty. Zachowało się wiele otwartych wejść do podziemi i kilka jaskiń. Wokół rosną liczne drzewa, w tym cyprysy, drzewa migdałowe i inne. Opuszczony gaj drzew migdałowych znajduje się po wschodniej stronie. W połowie stoku znajdują się pozostałości sztucznego basenu"[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Welcome To Saris (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-05-10].
  2. Claude Reignier, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archaeology. London: Committee of the Palestine Exploration Fund., 1881, s. 112. (ang.)
  3. Palmach Information Centre: The capture of Saris (ang.). [dostęp 2008-09-11].