Al-Kabri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Al-Kabri
الكابري
Stanowisko archeologiczne Tel Kabri
Stanowisko archeologiczne Tel Kabri
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Akki
Wysokość 80 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

1520
Data zniszczenia 21 maja 1948
Powód zniszczenia atak Hagany
Obecnie Kabri, Ga'aton, Ein Ja'akov
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Al-Kabri
Al-Kabri
Ziemia 33°00′55,72″N 35°09′03,17″E/33,015478 35,150881
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Al-Kabri (arab. الكابري) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Akki w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej, po ataku sił żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 21 maja 1948 roku.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wioska al-Kabri leżała na zachodnich zboczach wzgórz Zachodniej Galilei, w odległości 12,5 km na północny wschód od miasta Akka. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 3130,1 ha. We wsi mieszkało wówczas 1520 osób[1].

Własność gruntów Powierzchnia gruntów [ha]
Arabowie 2366,9
Żydzi 4,5
publiczne 501,5
Razem 3130,1
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie [ha] Żydzi [ha]
uprawy oliwek 54 -






Historia[edytuj | edytuj kod]

Badania archeologiczne odkryły pozostałości osadnictwa ludzkiego pochodzące z neolitu. Jednak stałe struktury mieszkalne starożytnego miasta Tel Kabri pojawiły się około XXV wieku p.n.e. Obszar miasta wynosiła ponad 32 ha, które były otoczone wałem ziemnym o wysokości 7 metrów i szerokości 35 metrów. Na wale wzniesiono wieże strażnicze. Było to najważniejsze kanaanejskie miasto-państwo Zachodniej Galilei. W jego centrum znajdował się dwupiętrowy pałac monarchy. Miasto było połączone z portem morskim położonym przy Achziv. Utrzymywało stałe kontakty handlowe z Egiptem i Kretą. Miasto zostało opuszczone z nieznanych przyczyn w XVI wieku p.n.e. Zachowało się ono w stosunkowo dobrym stanie, głównie dzięki temu, że na jego miejscu nie założono żadnego innego miasta. Od 1983 roku prowadzone są tutaj badania archeologiczne[2][3][4].

Później, w okolicy tej powstała arabska wioska al-Kabri, która była wzmiankowana już w XII wieku przez krzyżowców pod nazwą Cabra. Na początku XV wieku arabski historyk al-Maqrizi wymienił wioskę jako al-Kabira[5]. W 1291 roku sułtan Al-Aszraf Chalil przeznaczył dochody z wioski al-Kabri na rzecz organizacji charytatywnych w Kairze. Tutejsze źródła wody były wykorzystywane do zasilania w wodę pobliskiego miasta Akka. W tym celu wybudowano wodociąg[6]. W wyniku I wojny światowej w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków. W kolejnych latach żydowskie organizacje syjonistyczne wykupywały tutejsze grunty od arabskich właścicieli. Al-Kabri była wówczas dużą wsią, w której znajdował się meczet oraz szkoła podstawowa dla chłopców[1].

Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała te tereny państwu arabskiemu[7]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny w 1948 roku w okolicy stacjonowały siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej, które paraliżowały żydowską komunikację w całej Galilei. W nocy z 31 stycznia na 1 lutego 1948 roku grupa szturmowa Palmach zaatakowała wioskę i wysadziła dom należący do wpływowej arabskiej rodziny al-Husajni. Po tym wydarzeniu część klanu al-Husajni uciekła do sąsiedniego Libanu[8]. W dniu 27 marca 1948 roku żydowska organizacja paramilitarna Hagana wysłała konwój w celu wzmocnienia obrony oblężonego kibucu Jechi’am. Wpadł on jednak w zasadzkę przy wiosce al-Kabri, i został rozbity (zginęło 47 żydowskich bojowników)[9]. Podczas I wojny izraelsko-arabskiej Izraelczycy w nocy z 20 na 21 maja 1948 roku opanowali wioskę al-Kabri. Wioskę zajął 21 Batalion Brygady Carmeli, której żołnierze dopuścili się masakry ludności cywilnej. Według relacji ocalonych, zabito wówczas około 6 mieszkańców wioski. Następnie wyburzono wszystkie domy[1].

Niepotwierdzona palestyńska publikacja cytuje relację incydentu według dowódcy 21 Batalionu, Dov Jirmija:

"Kabri została zdobyta bez walki. Prawie wszyscy mieszkańcy uciekli. Jeden z żołnierzy, Jehuda Reszef, który razem z bratem byli jednymi z nielicznych ocalonych z konwoju Jechiam, odnaleźli kilku młodych ludzi, którzy nie uciekli. Prawdopodobnie było ich siedmiu. Rozkazali im wykopać jakieś rowy, a następnie zastrzelili ich z karabinu maszynowego. Kilku zginęło, ale niektórzy ranni zdołali uciec. Dowódca batalionu nie zareagował. Reszef był odważnym żołnierzem i jako ocalony z konwoju Jechiam cieszył się specjalnym statusem w batalionie. Później awansował do stopnia generała brygady. Usprawiedliwiał swoje działanie jako akt zemsty"[10].

Ocalona z wioski kobieta, Amina Muhammad Musa, przedstawiła następującą relację:

"Ja i mój mąż opuściliśmy Kabri przed upadkiem ... O świcie [następnego dnia], gdy mój mąż przygotowywał się do porannej modlitwy, minął nas nasz przyjaciel Raja i wzywał, abyśmy dalej uciekali ... Nie długo później napotkaliśmy Żydów ... Zabrali nas i kilkoro wieśniaków ... w opancerzonym samochodzie do wioski. Tam przesłuchiwał nas żydowski oficer, który przyłożył pistolet do szyi mojemu mężowi i pytał się: "Jesteś z Kabri?" Żydzi zabrali mojego męża, Ibrahima Dabaja, Hussajna Hassan al-Khubaizaha, Khalilaa l-Tamlawi, Osmana Iban As'ad Mahmuda i Raję. Resztę wypuścili ... Oficer podszedł do mnie i powiedział, abym nie płakała. Spaliśmy w nocy w sadach wioski. Następnego dnia rano, razem z Umm Hussajn poszłam do wioski ... Na drodze na plac wioski spotkałam Umm Taha. Płakała i powiedziała: "Idź dalej, a zobaczysz swojego zabitego męża." Znalazłam go. Został postrzelony w tył głowy"[11].

Miejsce obecnie[edytuj | edytuj kod]

Tereny wioski al-Kabri przejęły kibuce Kabri, Ga'aton i Ein Ja'akov. Palestyński historyk Walid Khalidi, tak opisał pozostałości wioski al-Kabri: „Wszystko co pozostało po wiosce, to fundamenty i rozdrobniony kamienny gruz, które porastają ciernie, chwasty i krzewy[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Welcome To al-Kabri (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2013-05-11].
  2. Remains Of Minoan-Style Painting Discovered During Excavations Of Canaanite Palace (ang.). W: Science Daily [on-line]. 2009-12-07. [dostęp 2013-05-11].
  3. Tel Kabri (ang.). W: DigKabri [on-line]. [dostęp 2013-05-11].
  4. Preliminary Report on the Results of the December 2009/January 2010 Excavation Season at Tel Kabri (ang.). W: DigKabri [on-line]. [dostęp 2013-05-11].
  5. Dan Barag. A new source concerning the ultimate borders of the Latin Kingdom of Jerusalem. „Israel Exploration Journal”. 29, s. 197-217, 1979. 
  6. Walid Khalidi: All that Remains. Institute for Palestine Studies, 1992, s. 19-20. ISBN 0-88728-224-5.
  7. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2013-05-11].
  8. Benny Morris: The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press, 2004, s. 253. ISBN 0-521-81120-1.
  9. The Price of Independence - Yehiam Convoy, 1948 (ang.). W: Rural Education Administration English Department Website [on-line]. [dostęp 2013-05-11].
  10. Abu-Sitta: The Palestinian Nabka: Register of Depopulated Localities in Palestine. London: The Palestinian Return Centre, 2000, s. 18.
  11. Nafez Nazzal: The Palestinian Exodus from Galilee 1948. The Institute for Palestine Studies, 1978, s. 58-63.