Charles Grey, 2. hrabia Grey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Charles Grey, 2. hrabia Grey
Charlesgrey2.jpg
Charles Grey, 2nd Earl Grey Signature.svg
Data i miejsce urodzenia 13 marca 1764
Fallodon
Data i miejsce śmierci 17 lipca 1845
Howick Hall
Flaga Wielkiej Brytanii Premier Wielkiej Brytanii
Przynależność polityczna Wigowie
Okres urzędowania od 22 listopada 1830
do 16 lipca 1834
Poprzednik Książę Wellington
Następca Lord Melbourne
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Charles Grey, 2. hrabia Grey KG (ur. 13 marca 1764 w Fallodon, Northumberland, zm. 17 lipca 1845 w Howick Hall, Northumberland) – brytyjski arystokrata i polityk, premier Wielkiej Brytanii w latach 1830-1834, za jego kadencji uchwalono w 1832 r. reformę wyborczą.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Był synem Charlesa Greya, 1. hrabiego Grey, i Elizabeth Grey, córki George'a Greya. Wykształcenie odebrał w Eton College oraz w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge. W 1786 r. został wybrany do Izby Gmin jako reprezentant okręgu Northumberland.

Grey związał się w parlamencie ze stronnictwem wigów, szybko stając się jednym z liderów tego ugrupowania, obok Charlesa Jamesa Foxa i Richarda Brinsleya Sheridana. Swoją pierwszą mowę wygłosił 21 lutego 1787 r. i wyraził w niej swój sprzeciw wobec negocjowanego wówczas traktatu o wolnym handlu z Francją. W Izbie Gmin Grey zyskał sławę świetnego mówcy. Opowiadał się za reformami parlamentarnymi oraz emancypacją katolików.

W 1806 r. Grey, który uzyskał wówczas tytuł grzecznościowy "wicehrabiego Howick" (jego ojciec został wówczas parem jako hrabia Grey), objął stanowisko pierwszego lorda Admiralicji w koalicyjnym Gabinecie Wszystkich Talentów pod kierownictwem lorda Grenville'a. Jeszcze w 1806 r., po śmierci Charlesa Jamesa Foxa, Howick został ministrem spraw zagranicznych i przewodniczącym Izby Gmin.

Howick pozostał na tych stanowiskach do upadku gabinetu w 1807 r. W tym samym roku zmarł jego ojciec i Charles, jako 2. hrabia Grey, zasiadł w Izbie Lordów.

Na czele rządu[edytuj | edytuj kod]

W 1830 r. Grey stanął na czele wigowskiego rządu. Jego gabinet przeprowadził wówczas wiele reform. Wśród nich była reforma prawa wyborczego uchwalona w 1832 r. Ustawa tworzyła nowe zasady prawa wyborczego, w zależności od stanu majątkowego. Likwidowała także tzw. zgniłe okręgi wyborcze, przekazując 180 mandatów z okręgów w podupadłych drobnych miastach na rzecz większych miast i hrabstw. Uchwalenie tej ustawy napotykało na opór w zdominowanej przez torysów Izbie Lordów. Po odrzuceniu projektu ustawy przez tę izbę w 1832 r. Grey podał się do dymisji, ale szybko powrócił na stanowisko, kiedy książę Wellington nie zdołał sformować rządu.

Rząd Greya doprowadził także do uchwalenia ustawy ograniczającej możliwość zatrudniania dzieci [1] oraz ustawy o zniesieniu instytucji niewolnictwa w imperium brytyjskim [2] (z wyjątkiem obszarów podległych Kompanii Wschodnioindyjskiej gdzie zniesiono je w 1843). [3] Z biegiem czasu zaczęły jednak narastać konflikty w gabinecie między coraz bardziej umiarkowanym Greyem a radykalnymi ministrami. Ostatecznie w lipcu 1834 r. Grey podał się do dymisji.

Ostatnie lata[edytuj | edytuj kod]

Po rezygnacji ze stanowiska premiera Grey wycofał się z czynnej działalności politycznej. Resztę życia spędził w swoim rodowym majątku Howick Hall. Zmarł tam w 1845 r. i został pochowany w rodzinnym grobowcu Greyów w lokalnym kościele.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

18 listopada 1794 r. Grey poślubił Mary Elizabeth Ponsonby (4 marca 1776 - 26 listopada 1861), córkę Williama Ponsonby'ego, 1. barona Ponsonby, i Louisy Molesworth, córki 3. wicehrabiego Molesworth. Charles i Mary mieli razem ośmiu synów i cztery córki:

Jeszcze przed ślubem, wkrótce po swoim przybyciu do Londynu na początku lat 80. XVIII w., Grey miał romans z Georgianą Cavendish, księżną Devonshire. W 1791 r. księżna zaszła z Greyem w ciążę, ale odmówiła opuszczenia męża i wyjechała do Francji, gdzie urodziła córkę, Elizę Courtney (20 lutego 1792 - 2 maja 1859). Po powrocie do Anglii oddała córkę do Fallodon na wychowanie rodzicom Greya. Eliza wyszła później za mąż za podpułkownika Roberta Ellice'a i miała z nim dzieci.

Gabinet lorda Greya, listopad 1830 - lipiec 1834[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Rząd lorda Greya.

Zmiany

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na cześć premiera czarną herbatę aromatyzowaną olejkiem bergamotowym nazwano Earl Grey.

Postać Charlesa Greya pojawia się w filmie Księżna z 2008 r. w reżyserii Saula Dibba. W postać przyszłego premiera wcielił się Dominic Cooper.

Przypisy

  1. Factory Act 1833, podobne ustawy uchwalano także w latach natępnych (Czartyzm)
  2. Slavery Abolition Act 1833 (ang.) zakaz handlu niewolnikami obowiązywał od 1807 roku (Slave Trade Act 1807)
  3. (Indian Slavery Act 1843)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Charles Grey, 1. hrabia Grey
Grey E CoA.png Hrabia Grey
1807-1845
Grey E CoA.png Następca
Henry Grey, 3. hrabia Grey