Coca-Cola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Coca-Cola
Coca-Cola
Inne nazwy Coke
Rodzaj napój bezalkoholowy
Zawartość alkoholu 0%
Wytwórca The Coca-Cola Company
Pochodzenie Atlanta, Stany Zjednoczone
Data wprowadzenia 1886
Kolor czarny
Składniki woda, cukier, dwutlenek węgla, karmel amoniakalno-siarczynowy (E150d), kwas ortofosforowy (E338), aromaty, kofeina (puszka Coca-Cola o pojemności 330 ml zawiera 33 mg kofeiny)
Odmiany Caffeine-Free, Cherry, New Coke, with Lemon, Vanilla, Lime, Raspberry, Black Cherry Vanilla, Blāk, Citra, Orange, Zero, Light
Powiązania Burn, Cappy, Fanta, Kropla Beskidu, Kinley Tonic, Lift, MultiVita, Nestea, Powerade, Sprite
Strona internetowa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wartość odżywcza
(w 100ml produktu)
Wartość energetyczna
42 kcal = 176 kJ
Białka 0 g
Węglowodany 10,6 g
Tłuszcze 0 g
Kofeina 12 mg

Coca-Cola (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii powszechnie znana jako Coke) – marka bezalkoholowego napoju gazowanego firmy The Coca-Cola Company. Powstała pod koniec XIX wieku i jest obecnie jedną z najpopularniejszych marek na świecie. Od 1960 roku charakterystyczny kształt butelki jest także prawnie zastrzeżony. Coca-Cola jest jedną z ikon kultury masowej XX wieku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Reklama Coca-Coli z 1900 roku

Receptura Coca-Coli została opracowana w 1886 roku przez J. S. Pembertona, farmaceutę z Atlanty. Był to jego drugi napój na bazie liści koki i orzechów koli (pierwszy nosił nazwę Pemberton’s French Wine Coca). Początkowo sprzedaż Coca-Coli nie była rentowna, jednak po przejęciu jej przez Asę Candlera (który w 1893 roku zarejestrował oficjalnie markę) i jego sprawnym zabiegom marketingowym napój stał się hitem, a zyski ze sprzedaży osiągnęły 50 mln dol. w 1912 roku. Po śmierci Candlera w 1919 firma przeszła w ręce bankiera, Ernesta Woodruffa, a później w ręce jego syna Roberta Woodruffa, który kierował spółką do śmierci w 1985 roku.

W 1906 roku rozpoczęła się ekspansja firmy poza USA. Coca-Cola trafiła na Kubę i do Panamy.

Coca-Cola pojawiła się w butelkach w 1894 roku za sprawą dwóch przedsiębiorców, którzy otrzymali od Asy Candlera prawa do rozlewania napoju za cenę symbolicznego jednego dolara. W 1955 roku Coca-Cola pojawiła się także w puszkach.

Napój trafił nawet do ChRL, gdzie w 1978 roku władze chińskie zezwoliły na jego sprzedaż.

W 1985 roku firma próbowała zmienić formułę napoju. Po wielu przygotowaniach wprowadzono ją na rynek, jednak na skutek protestów przywrócono poprzednią recepturę Coca-Coli i sprzedawano równocześnie z nową pod nazwą "Coca-Cola Classic". Ostatecznie nowa formuła napoju nie przyjęła się i została wycofana przez koncern.

W 2009 roku wprowadzono automat Coca-Cola Freestyle.

Składniki[edytuj | edytuj kod]

Dwa składniki, które odróżniają Coca-Colę (i podobne do niej napoje, potocznie określane w Polsce colami) od innych napojów gazowanych, pochodzą od liści koki oraz owoców koli. Jej specyficzny smak pochodzi od mieszanki cukru oraz ekstraktów otrzymywanych z wanilii, pomarańczy i cytryny. Pozostałe składniki mają znikomy wpływ na smak napoju.

Przy produkcji ekstraktu Coca-Coli wykorzystuje się liście koki. Do 1903 r. przeciętna szklanka Coca-Coli zawierała ok. 9 mg kokainy[1]. Po tej dacie zaczęto stosować liście koki pozbawione kokainy[2].

Skład: woda, cukier (w Coca-Cola Light aspartam), dwutlenek węgla, karmel amoniakalno-siarczynowy E150d (barwnik), kwas ortofosforowy E338 (regulator kwasowości), aromaty, kofeina. Bardzo podobny skład ma napój Pepsi.

W sierpniu 2010 roku opublikowano zdjęcie z 8 lutego 1979 roku, na którym widnieje receptura stworzona przez Johna Pembertona, zrobione przez dziennikarza z Atlanty.

Specyficzny smak Coca-Cola zawdzięcza zawartości mieszaniny smakowo-zapachowej o nazwie – Merchandise 7X. W Merchandise 7X znajdują się olejki eteryczne: z pomarańczy, cytryny, gałki muszkatołowej, kolendry, kwiatów pomarańczy gorzkiej i cynamonu.

Warianty[edytuj | edytuj kod]

Na polskim rynku Coca-Cola występuje w 4 wariantach[3]:

Na świecie oferowane są także[4]:

Coca-Cola w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Zakład Coca-Cola w Warszawie
Butelkowanie Coca-Coli w kanadyjskiej fabryce w styczniu 1941 r.
Butelka Coca-Coli 0,2L

Do Polski napój trafił w 1957 roku. Został wstępnie zaprezentowany na Targach Poznańskich, a jego dostępność była początkowo ograniczona wyłącznie do sklepów sprzedających za waluty. W 1972 roku dzięki umowie między władzami PRL a koncernem rozpoczęto produkcję w kraju i zwiększono dystrybucję. Coca-Cola produkowana była na amerykańskiej licencji przez warszawskie zakłady piwowarskie oraz Górnośląskie Zakłady Piwowarskie w Zabrzu i Tychach. Obecnie produkcja napoju odbywa się w trzech zakładach: w Staniątkach (koło Niepołomic, kilkanaście km od Krakowa), w Łodzi (zakład został zamknięty) i w Radzyminie (k. Warszawy). Do Coca-Cola HBC Polska należy również rozlewnia wód butelkowanych w Tyliczu. Łącznie zakłady zatrudniają ponad 2800 pracowników, a od 1991 roku inwestycje w Polsce przekroczyły 500 mln dolarów.

Krytycznie o Coca-Coli[edytuj | edytuj kod]

W połowie lat 50. polska prasa nazywała Coca-Colę stonką ziemniaczaną w płynie[6].

Polski poeta Adam Ważyk w socrealistycznym okresie swojej twórczości poświęcił Coca-Coli wiersz Piosenka o Coca-Cola[7]:

Dobrze wam było pić Coca-Cola
Po Coca-Cola błogo, różowo

Krytycznie odnosił się do Coca-Coli także Julian Tuwim:

Teraz Amerykanie wybierali się na Księżyc i obliczyli już nawet w dolarach, jaki będzie koszt przelotu jednej osoby. Macy's założy tam filię swego babilońskiego przedsiębiorstwa – pisał Tuwim w liście do Słonimskiego – a firma Coca-Cola (która rocznie wydaje na reklamę więcej niż przedwojenna Polska na nowe szkoły i szpitale) będzie księżyczanom sprzedawała swoją mdłą lurę[8].

Przypisy

  1. Liebowitz, Michael, R. (1983). The Chemistry of Love. Boston: Little, Brown, & Co.
  2. Ekstrakt przeznaczony do produkcji Coca-Coli jest produkowany z liści pozostałych po ekstrakcji kokainy.CLIFFORD D. MAY. How Coca-Cola Obtains Its Coca. „The New York Times”, July 01, 1988. 
  3. Coca-Cola Poland – produkty. [dostęp 2010-09-04].
  4. Coca-Cola Products – Brands Beginning with C. [dostęp 2010-09-04].
  5. Oficjalna argentyńska strona Coca-Cola Life
  6. Stonka w płynie. Newsweek, 29 lipca 2007 r. [dostęp 23 października 2009 r.].
  7. Tekst wiersza "Coca-Cola" Adama Ważyka
  8. Marci Shore, "Kawior i popiół. Życie i śmierć pokolenia oczarowanych i rozczarowanych marksizmem", Warszawa 2008

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]