Dziennik Telewizyjny (program informacyjny)
| Dziennik Telewizyjny | |
| Rodzaj programu | informacje |
| Kraj produkcji |  Polska |
| Język | polski |
| Lata emisji | 1958- 17 listopada 1989 |
| Czas trwania odcinka | 30 minut |
| Produkcja | |
| Stacja telewizyjna | TVP |
Dziennik Telewizyjny (DT, do końca lat 70. DTV) – główny program informacyjny TVP w czasach PRL, nadawany w latach 1958-1989. W 1989 roku został zastąpiony przez Wiadomości TVP1. W latach 70. i 80. był głównym ośrodkiem propagandy władz PRL i PZPR, mogącym oddziaływać na całe społeczeństwo.
Spis treści |
[edytuj] Historia wydań
 |
Ta sekcja od 2011-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Pierwsze Dzienniki Telewizyjne nadawane były tylko raz na dobę, o godzinie 20:00, od roku 1965 - o 19:30. W latach 1965-1976 w soboty nie było wydania wieczornego Dziennika Telewizyjnego, lecz "Monitor", który prowadzili - na zmianę - Karol Małcużyński i Edmund Męclewski. W miarę rozwijania się w Polsce telewizji, wydłużania się czasu emisji programu telewizyjnego, wreszcie po uruchomieniu Programu II Telewizji Polskiej pojawiały się kolejno dodatkowe wydania - późnowieczorne, popołudniowe, poranne i w południe. Pod koniec swojego istnienia Dziennik Telewizyjny nadawany był w następujących - w przybliżeniu - godzinach[1]:
- 10:00 - wydanie poranne (poniedziałek-piątek)
- 10:10 - Dziennik Dodatek Gospodarczy' (poniedziałek, środa-piątek w latach 1988-1989)
- 10:30 - wydanie poranne (sobota)
- 10:35 - wydanie poranne (niedziela)
- 12:00 - wydanie w południe Dziennik Telewizyjny (codziennie, lecz nie w latach '80 - do 1982 roku nadawane w niedziele, po nim - Magazyn "Świat" redagowany i prowadzony przez Grzegorza Woźniaka)
- 15:00 - wydanie popołudniowe Dziennik Telewizyjny (poniedziałek-piątek, lata '70)
- 16:30 - wydanie popołudniowe Dziennik Telewizyjny (poniedziałek-piątek) (do 30.12.1983 r.)
- 17:00 - wydanie popołudniowe Dziennik Telewizyjny (poniedziałek-piątek) (do 24.06.1983 r.)
- 17:20 - wydanie to zastąpił 26.06.1986 Teleexpress, a w okresie 2.01.1984-31.12.1984 nadawane było o 16:50
- 19:30 - główne wydanie Dziennik Telewizji Polskiej (codziennie, w latach 1976-1981 pod nazwą Wieczór z Dziennikiem, w następnych latach - do 17.11.1989 "Dziennik Telewizyjny")
- 20:45 - Dziennik Komentarze (codziennie, nadany o tej godzinie jedynie w dniu premiery)
- 22:50 - Dziennik Echa Dnia (od poniedziałku do piątku w latach 1988-1989).
W niedziele wyborcze lat '80 układ wydań Dziennika był następujący: 7:00, 7:55, 8:50, 10:30, 12:00, 15:15, 17:20, 22:05 - wydania specjalne 19:30 - główne wydanie
'Dziennik z okna' nadawany był w latach 1989-1990, zastąpił wydanie poranne nadawane od poniedziałku do soboty.
Po Sierpniu 1980 roku Dziennik Telewizyjny był jednym z najzacieklej krytykowanych przez Solidarność i środowiska opozycyjne bastionów władzy i równie zaciekle przez władzę PRL broniony i sterowany. Był często narzędziem manipulacji i dezinformacji, przy czym nie wzdragano się przed stosowaniem metod powszechnie uznawanych w dziennikarstwie za nieuczciwe i godne potępienia.
Bezpośrednio po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce 13 grudnia 1981 prezenterów DTV ubrano w mundury oficerów LWP, ale z pagonami szeregowców. Ich strój był przez kilka miesięcy obiektem żartów.
28 października 1989 roku, na koniec wywiadu w Dzienniku Komentarze, aktorka Joanna Szczepkowska słowami "proszę Państwa, 4 czerwca 1989 roku skończył się w Polsce komunizm" symbolicznie zakończyła "erę komunizmu" w Polsce. Trzy tygodnie później - 18 listopada - Dziennik Telewizyjny został zastąpiony przez Wiadomości TVP1.
Na temat kulisów wypowiedzi Szczepkowskiej krążą co najmniej trzy wersje wydarzeń:
- najmniej wiarygodna: wypowiedź tę nadano "na żywo",
- głoszona przez Joannę Szczepkowską: wypowiedź nagrano tuż przed "Dziennikiem", a kasetę z nagraniem dostarczono na antenę w ostatniej chwili[2],
- głoszona przez związanego z PRL-owską ekipą DTV, obecnie publicystę "Trybuny" Marka Barańskiego: nagrania wywiadu ze Szczepkowską dokonano mniej więcej sześć-siedem godzin przed programem, a sama wypowiedź została zakwalifikowana do emisji przez Barańskiego w związku z nieformalnymi porozumieniami ówczesnej ekipy DTV z nowymi władzami kraju.
W latach 1980-1984 nadawano dziennik "24 godziny" - jako podsumowanie dnia, a w czwartek 26 stycznia 1984 o 20:45 ruszył Dziennik Komentarze - nadawany do 1989; w nim prowadzący dokonywali "analizy" wydarzeń dnia, było to również miejsce spotkań prowadzących ten dziennik z politykami i ekonomistami w celu przeprowadzenia pozornie swobodnego wywiadu. Pierwsze wydanie prowadził Adam Bronikowski. W 1989 roku poranny Dziennik o godzinie 10:00 zmienił formułę na "Dziennik z okna" - nadawany był z tego miejsca, skąd później (w połowie lat 90.) nadawano Prognozę Pogody - z okna budynku redakcji. Zmieniona czołówka pokazywała pracę ekipy technicznej przygotowującej dzienniki, a logo otrzymało żółty jednolity kolor. Czołówka również nie oparła się upływowi czasu i 2 stycznia 1984 miała miejsce inauguracja jej odświeżonej wersji - z napisem WIADOMOŚCI w krótkich wydaniach (wcześniej wszystkie były opatrzone napisem DZIENNIK) i troszkę inną skalą map oraz wielkością logo.
Ostatnie główne wydanie Dziennika Telewizyjnego nadano w piątek, 17 listopada 1989 o 19:30 i zaczęło się skróconą czołówką (tylko mapa świata - tak było w tym wydaniu od października 1989), natomiast ostatni Dziennik przed całkowitym "zejściem z anteny" na rzecz Wiadomości nadano na koniec wakacji letnich 1990 roku. Jeden z tych ostatnich Dzienników (9 lub 10 sierpnia 1990) o 10:00 - wyjątkowo ze studia znanego z lat 80. i rozpoczętego "tradycyjną" czołówką ze "skaczącym" logo z napisem WIADOMOŚCI prowadził Andrzej Racławicki - wtedy bodaj najbardziej doświadczony w tej pracy redaktor/prezenter/lektor.
Od 2010r. na kanale TVP Historia są emitowane archiwalne główne wydania Dziennika Telewizyjnego z lat 1984-1989.
[edytuj] Prezenterzy Dziennika Telewizyjnego
- Eugeniusz Pach (lata 60.)
- Stanisław Cześnin (lata 60.)
- Jerzy Tepli (lata 60.)
- Irena Dziedzic (1965-1968)
- Jan Suzin (pocz. lat 70.)
- Andrzej Nowaliński (lata 70.)
- Wojciech Zyms (lata 70.)
- Roman Beeger (lata 70. i 80.)
- Jerzy Boćkowski (lata 70. i 80.)
- Andrzej Kozera (lata 70.)
- Grzegorz Woźniak (lata 70. i 80.)
- Andrzej Racławicki (lata 70. i 80.)
- Witold Stefanowicz (lata 70. i 80.)
- Marek Tumanowicz (lata 70. i 80.)
- Jerzy Rosołowski (lata 70. i 80.)
- Marek Barański (stan wojenny)
- Adam Bronikowski (1967-1989)
- Krzysztof Bartnicki (1979-1989, od 2.01.1984 w stałej obsadzie głównego wydania)
- Irena Falska (lata 70. i 80.)
- Magdalena Rolska (początek lat 80.)
- Zygmunt Chajzer (1984-1989)
- Aleksandra Jakubowska (1987-1989)
- Barbara Grad (od 1988 Barbara Grad-Woźniak, lata 80. - w DPI od 1974, od 1985 prowadziła niektóre wydania, zwłaszcza popołudniowe, wcześniej jako felietonista i redaktor wydań)
- Grażyna Kowalska (lata 80., w 1984 prowadziła główne wydanie razem z Aleksandrem Gerynem, a od 1985 - z Januszem Świerczyńskim)
- Grażyna Szcześniak (1984-1985, prowadziła główne wydanie razem z Januszem Świerczyńskim)
- Irena Jagielska (lata 80.)
- Aleksander Geryn (lata 80.)
- Janusz Jóźwiak (od 1985),
- Jolanta Klepacka (od ok. 1984, prowadziła główne wydanie razem z Krzysztofem Bartnickim)
- Janusz Świerczyński (lata 80. - od 1983/84, bodajże od 2.01.1984 w stałej obsadzie głównego wydania)
- Marcin Willman (lata 70. i 80.)
- Marek Szelewicki (II połowa lat 80.)
- Sławomir Malinowski (1989)
- Waldemar Milewicz (1984-1989)
- Henryk Suchar (1984-1987)
- Andrzej Bilik (lata 70. i 80., ostatni Szef Redakcji Dziennika Telewizyjnego)
[edytuj] Zagraniczni Korespondenci Dziennika
- Belgrad - Zdzisław Uberman (1989)
- Berlin i Berlin Zachodni - Zdzisław Urbanek (1988-1989)
- Bonn - Jerzy Tepli (lata 80.)
- Bruksela - Andrzej Bilik (1973-1979)
- Budapeszt - Zdzisław Uberman (1989)
- Londyn - Bogusław Wołoszański (1986-1988) / Zbigniew Napierała (1988-1989)
- Moskwa - Witold Stefanowicz (1984-1988) / Lesław Nowak (1984-1989) / Witold Laskowski (1989)
- Nowy Jork - Maksymilian Berezowski (1984-1985) / Grzegorz Woźniak (1985-1988) / Zbigniew Bożyczko (1988-1989)
- Paryż - Andrzej Bilik (1981-1986) / Michał Walczak (1986-1989)
- Praga - Czesław Berenda (1984-1989)
- Rzym - Jerzy Ambroziewicz (1976-1979 i 1988-1989) / Sławomir Szof (1984-1988)
- Sofia - Karol Bielecki (1984-1988) / Marek Sieczkowski (1988-1989)
Przypisy
- ↑ zdarzały się czasem drobne zmiany ramówki, będące skutkiem wydarzeń bieżących
- ↑ w wywiadzie emitowanym w r. 2007 Szczepkowska mówiła, że nagranie tego wywiadu, łącznie z jej finałowym oświadczeniem, było powtarzane ("dublowane"), ponieważ pierwsza wersja nagrania była nieco za długa ("nie zmieściła się w czasie")
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||
