Dziennik Telewizyjny (program informacyjny)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy programu informacyjnego. Zobacz też: program rozrywkowy o tym samym tytule.
Dziennik Telewizyjny
Rodzaj programu program informacyjny
Kraj produkcji Polska
Język polski
Lata emisji 1 stycznia 1958 – 17 listopada 1989
Czas trwania odcinka 30 minut
Produkcja
Stacja telewizyjna TVP1

Dziennik Telewizyjny (DT, do końca lat 70. DTV) – główny program informacyjny TVP1 w czasach PRL, nadawany w latach 1958–1989. W 1989 został zastąpiony przez Wiadomości TV. W latach 70. i 80. był głównym ośrodkiem propagandy władz PRL i PZPR, mogącym oddziaływać na całe społeczeństwo.

Historia wydań[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wydanie Dziennika Telewizyjnego zostało wyemitowane 1 stycznia 1958, zastępując istniejące od 1956 Wiadomości Dnia. Pierwsze wydanie poprowadził Jerzy Tepli. Pierwsze Dzienniki Telewizyjne nadawane były tylko raz na dobę, o godzinie 20.00, od 1965 – o 19.30. W latach 1965–1976 w soboty nie było wydania wieczornego Dziennika Telewizyjnego, lecz Monitor, który prowadzili – na zmianę – Karol Małcużyński i Edmund Męclewski. W miarę rozwijania się w Polsce telewizji, wydłużania się czasu emisji programu telewizyjnego, wreszcie po uruchomieniu Programu II Telewizji Polskiej pojawiały się kolejno dodatkowe wydania – późnowieczorne, popołudniowe, poranne i w południe. Pod koniec swojego istnienia Dziennik Telewizyjny nadawany był w następujących – w przybliżeniu – godzinach[a]:

  • 10.00 – wydanie poranne (poniedziałek-piątek)
  • 10.10 – Dziennik Dodatek Gospodarczy (wcześniej Reforma Gospodarcza) (poniedziałek, środa, piątek w latach 1988–1989)
  • 10.30 – wydanie poranne (sobota)
  • 10.35 – wydanie poranne (niedziela)
  • 12.00 – wydanie w południe Dziennik Telewizyjny (codziennie, lecz nie w latach 80. – do 1982 nadawane w niedziele, po nim – Magazyn Świat, redagowany i prowadzony przez Grzegorza Woźniaka)
  • 15.00 – wydanie popołudniowe Dziennik Telewizyjny (poniedziałek–piątek, lata 70.)
  • 16.30 – wydanie popołudniowe Dziennik Telewizyjny (poniedziałek–piątek) (do 30.12.1983)
  • 17.00 – wydanie popołudniowe Dziennik Telewizyjny (poniedziałek–piątek) (do 24.06.1983)
  • 17.20 – wydanie to zastąpił 26.06.1986 Teleexpress, a w okresie 02.01.1984–31.12.1984 nadawane było o 16.50
  • 19.30 – główne wydanie Dziennik Telewizji Polskiej (codziennie, w latach 1976–1981 pod nazwą Wieczór z Dziennikiem, w następnych latach – do 17.11.1989 Dziennik Telewizyjny).
  • 20.45 – Dziennik Komentarze (codziennie, nadany o tej godzinie jedynie w dniu premiery w latach 1984–1988).
  • 22.50 – Dziennik Echa Dnia (od poniedziałku do piątku w latach 1988–1989).
  • 23.30 – Dziennik 24 godziny (od poniedziałku do piątku w latach 1980–1984).

W niedziele wyborcze lat 80. układ wydań Dziennika był następujący: 7.00, 7.55, 8.50, 10.30, 12.00, 15.15, 17.20, 22.05 – wydania specjalne 19.30 – główne wydanie

Dziennik z okna nadawany był w latach 1989–1990, zastąpił wydanie poranne nadawane od poniedziałku do soboty.

Po Sierpniu 1980 Dziennik Telewizyjny był jednym z najzacieklej krytykowanych przez „Solidarność” i środowiska opozycyjne bastionów władzy i równie zaciekle przez władzę PRL broniony i sterowany. Był często narzędziem manipulacji i dezinformacji, przy czym nie wzdragano się przed stosowaniem metod powszechnie uznawanych w dziennikarstwie za nieuczciwe i godne potępienia.

Bezpośrednio po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce 13 grudnia 1981 prezenterów DTV ubrano w mundury oficerów LWP, ale z pagonami szeregowców. Ich strój był przez kilka miesięcy obiektem żartów.

29 marca 1987 po raz ostatni Dziennik Telewizyjny był równolegle emitowany na obu antenach Telewizji Polskiej. Następnego dnia, 30 marca 1987 na antenie TP2 powstał program informacyjny Panorama dnia.

W 1988 pojawiły się dwa bloki programowe podczas głównego wydania Dziennika Telewizyjnego:

  • w soboty – "Kronika kulturalna", prowadzona przez Irenę Jagielską,
  • w niedzielę – "Magazyn międzynarodowy", prowadzony przez Grzegorza Woźniaka.

28 października 1989 na koniec wywiadu w głównym wydaniu Dziennika Telewizyjnego, aktorka Joanna Szczepkowska słowami „proszę Państwa, 4 czerwca 1989 skończył się w Polsce komunizm” symbolicznie zakończyła „erę komunizmu” w Polsce. Trzy tygodnie później – 18 listopada – Dziennik Telewizyjny został zastąpiony przez Wiadomości TV.

Na temat kulisów wypowiedzi Szczepkowskiej krążą co najmniej trzy wersje wydarzeń:

  • najmniej wiarygodna: wypowiedź tę nadano „na żywo”,
  • głoszona przez Joannę Szczepkowską: wypowiedź nagrano tuż przed Dziennikiem, a kasetę z nagraniem dostarczono na antenę w ostatniej chwili[b],
  • głoszona przez związanego z PRL-owską ekipą DTV, obecnie publicystę „TrybunyMarka Barańskiego: nagrania wywiadu ze Szczepkowską dokonano mniej więcej sześć-siedem godzin przed programem, a sama wypowiedź została zakwalifikowana do emisji przez Barańskiego w związku z nieformalnymi porozumieniami ówczesnej ekipy DTV z nowymi władzami kraju.

W latach 1980–1984 nadawano dziennik 24 godziny – jako podsumowanie dnia, a w czwartek 26 stycznia 1984 o 20.45 ruszył Dziennik Komentarze – nadawany do 1988; w nim prowadzący dokonywali „analizy” wydarzeń dnia, było to również miejsce spotkań prowadzących ten dziennik z politykami i ekonomistami w celu przeprowadzenia pozornie swobodnego wywiadu. Pierwsze wydanie prowadził Adam Bronikowski. Dziennik Komentarze został zastąpiony programem Dziennik Echa Dnia pod koniec 1988. W 1989 poranny Dziennik o godzinie 10.00 zmienił formułę na Dziennik z okna – nadawany był z tego miejsca, skąd później (w połowie lat 90.) nadawano Prognozę pogody – z okna budynku redakcji. Zmieniona czołówka pokazywała pracę ekipy technicznej przygotowującej dzienniki, a logo otrzymało żółty jednolity kolor. Czołówka również nie oparła się upływowi czasu i 2 stycznia 1984 miała miejsce inauguracja jej odświeżonej wersji – z napisem WIADOMOŚCI w krótkich wydaniach (wcześniej wszystkie były opatrzone napisem DZIENNIK) i troszkę inną skalą map oraz wielkością logo.

15 i 16 marca 1988 główne wydanie było prowadzone poza studiem w Warszawie, główne wydanie było prowadzone w Koszalinie, wydania prowadził Krzysztof Bartnicki.

Ostatnie główne wydanie Dziennika Telewizyjnego nadano w piątek, 17 listopada 1989 o 19.30 i zaczęło się skróconą czołówką (tylko mapa świata – tak było w tym wydaniu od października 1989), natomiast ostatni Dziennik przed całkowitym „zejściem z anteny” na rzecz Wiadomości nadano na koniec wakacji letnich 1990. Jeden z tych ostatnich Dzienników (9 lub 10 sierpnia 1990) o 10.00 – wyjątkowo ze studia znanego z lat 80. i rozpoczętego „tradycyjną” czołówką ze „skaczącym” logo z napisem WIADOMOŚCI prowadził Andrzej Racławicki – wtedy bodaj najbardziej doświadczony w tej pracy redaktor/prezenter/lektor.

W latach 2010–2014 na kanale TVP Historia emitowane były archiwalne główne wydania Dziennika Telewizyjnego z lat 1984–1989.

Prezenterzy Dziennika Telewizyjnego[edytuj | edytuj kod]

Zagraniczni korespondenci Dziennika Telewizyjnego[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Zdarzały się czasem drobne zmiany ramówki, będące skutkiem wydarzeń bieżących.
  2. W wywiadzie emitowanym w 2007 Szczepkowska mówiła, że nagranie tego wywiadu, łącznie z jej finałowym oświadczeniem, było powtarzane („dublowane”), ponieważ pierwsza wersja nagrania była nieco za długa („nie zmieściła się w czasie”).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]