Georgi Dymitrow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Georgi Dymitrow
Georgi Dimitrov.jpg
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1882
Kowaczewci
Data i miejsce śmierci 2 lipca 1949
Barwicha pod Moskwą
Premier Bułgarskiej Republiki Ludowej
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Komunistyczna
Okres urzędowania od 21 listopada 1946
do 2 lipca 1949
Następca Wasyl Kołarow
Odznaczenia
Order Lenina
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Pomnik Georgi Dymitrowa w Moskwie

Georgi Dymitrow (Dimitrow) Michajłow (ur. 18 czerwca 1882 w miejscowości Kowaczewci k. Pernika, zm. 2 lipca 1949 w Barwisze pod Moskwą) – bułgarski działacz komunistyczny.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Pożar Reichstagu[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Pożar Reichstagu.

W lipcu 1933, wraz z Marinusem van der Lubbe, Ernstem Torglerem, Błagojem Popowem i Wassilem Tanewem, został oskarżony o podpalenie Reichstagu i zdradę stanu (niem. Hochverrat) i postawiony przed sądem w Lipsku. Podczas procesu zdobył rozgłos śmiałą postawą[1]. Wyrok, częściowo nie podlegający apelacji, zapadł 23 grudnia 1933. Oskarżeni: Dimitrow, Popow, Tanew i Torgler zostali uniewinnieni z braku wystarczających dowodów, a van der Lubbe skazany na śmierć. Po zapadnięciu wyroku był objęty aresztem prewencyjnym. W 1934 został wydalony z III Rzeszy i wyjechał do ZSRR, gdzie przebywał do 1945.

Komintern[edytuj | edytuj kod]

W latach 19341943 był sekretarzem generalnym Kominternu (III Międzynarodówki). Nadzorował likwidację Komunistycznej Partii Polski oraz powstanie i działalność Polskiej Partii Robotniczej.

Powrót do Bułgarii[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie powrócił do ojczystej Bułgarii, gdzie pełnił funkcje sekretarza generalnego KC Bułgarskiej Partii Robotniczej i premiera (od 21 listopada 1946).

Federacja Bałkańska i śmierć[edytuj | edytuj kod]

Wysunięcie przez Dymitrowa koncepcji tzw. Federacji Bałkańskiej mającej obejmować Bułgarię, Rumunię, Jugosławię i Albanię spotkało się z ostrą dezaprobatą Stalina. Zmusił on Dymitrowa do ustąpienia z funkcji kierowniczych w Bułgarii 14 kwietnia 1949 i wyjazdu do ZSRR. Według A. Awtorchanowa na audiencji u Stalina został przez niego zbesztany jak uczniak, co przyczyniło się do pogorszenia stanu zdrowia. Stalin obawiał się, że Federacja Bałkańska stanowić będzie przeszkodę w sowietyzacji rządzonych przez komunistów krajów bałkańskich. W przeciągu paru tygodni Dymitrow 'leczony' przez beriowskich lekarzy zmarł według oficjalnego komunikatu na "zapalenie płuc połączone z niewydolnością krążenia". Zapewne został zgładzony z rozkazu Stalina przez podległy Berii sowiecki aparat bezpieczeństwa [potrzebne źródło].

Pochowano go w specjalnie zbudowanym mauzoleum w Sofii. W 1990 ciało przeniesiono na cmentarz, a mauzoleum zburzono w 1999 roku.

Instytucje w Polsce im. Dymitrowa[edytuj | edytuj kod]

W latach 1984–1993 jego imię nosiła Wyższa Szkoła Rolniczo-Pedagogiczna w Siedlcach (ob. Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny) oraz w latach 1967–1991 XI Liceum Ogólnokształcące w Poznaniu (obecnie im. Jadwigi i Wacława Zembrzuskich). Jego imieniem nazwano również kopalnię węgla kamiennego w Bytomiu (późniejsza KWK Centrum) oraz Zakłady Wytwórcze Aparatury Rozdzielczej (przemianowane później na Zakłady Wytwórcze Aparatury Wysokiego Napięcia), obecnie ABB Sp. z o.o.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Nowy Leksykon PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12490-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Avtorkhanov A.: Sekret smierti Stalina. Zagovor Berii, wydanie polskie: "Zagadka śmierci Stalina. Spisek Berii"

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]