Georgi Pyrwanow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Georgi Pyrwanow
Georgi Parvanov Senate of Poland 01.jpg
Data i miejsce urodzenia 28 czerwca 1957
Bułgaria Sirisztnik
4. Prezydent Republiki Bułgarskiej
Przynależność polityczna Bułgarska Partia Socjalistyczna
Okres urzędowania od 22 stycznia 2002
do 22 stycznia 2012
Pierwsza dama Zorka Pyrwanowa
Wiceprezydent Angeł Marin
Poprzednik Petyr Stojanow
Następca Rosen Plewneliew
Przewodniczący BPS
Okres urzędowania od 22 grudnia 1996
do 15 grudnia 2001
Poprzednik Żan Widenow
Następca Sergej Staniszew
Odznaczenia
Order Stara Płanina (Bułgaria) Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Krzyża Ziemi Maryjnej I Klasy (Estonia) Komandor Krzyża Wielkiego Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa) Order Słonia (Dania) Wielka Wstęga Orderu Leopolda (Belgia) Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Krzyż Wielki Orderu Świętego Karola (Monako) Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (Portugalia) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Georgi Sedefczow Pyrwanow (bułg. Георги Седефчов Първанов; wym. [ɡɛˈɔrɡi pɤrˈvanof]; ur. 28 czerwca 1957 we wsi Sirisztnik w zachodniej Bułgarii) – bułgarski historyk i polityk, deputowany do Zgromadzenia Narodowego 37., 38. i 39. kadencji, przewodniczący Bułgarskiej Partii Socjalistycznej (1996–2001). W latach 2002–2012 był prezydentem Republiki Bułgarii.

Wykształcenie i działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

W 1975 ukończył gimnazjum o profilu matematycznym w Perniku. Następnie studiował w Wydziale Historycznym Uniwersytetu Sofijskiego im. św. Klemensa z Ochrydy, w którym w 1981 uzyskał wyższe wykształcenie. W tym samym roku został pracownikiem naukowym w Instytucie Historii przy Bułgarskiej Partii Komunistycznej. W 1988 obronił pracę doktorską z zakresu historii. Temat jego dysertacji brzmiał "Dimityr Błagojew i bułgarski problem narodowy 1879–1917" (bułg. Димитър Благоев и българският национален проблем 1879–1917 г.). Od 1989, już jako doktor, pełnił funkcję starszego pracownika naukowego. W latach 1992–1996 był dyrektorem Ośrodka Badań Historycznych i Politologicznych przy Radzie Wyższej Bułgarskiej Partii Socjalistycznej.

Jest autorem kilku monografii i książek oraz dziesiątków artykułów o tematyce naukowej. Do najczęściej wymienianych prac Pyrwanowa należą: "Od Buzłudży do Teatru "Korona". Próba nowego odczytania stron z okresu socjaldemokratycznego BPS[1] (1995), "Bułgarska socjaldemokracja i pytanie o Macedonię od końca XIX. wieku do 1918 r."[2] (wyd. 1997) i "Przed i po Dziesiątym"[3] (wyd. 2001).

Pyrwanow otrzymał tytuły doktora honoris causa od Uniwersytetu Preszowskiego (Słowacja), Uniwersytetu Bakińskiego (Azerbejdżan) i od Erywańskiego Uniwersytetu Państwowego (Armenia). Jest także laureatem Wielkiego Złotego Medalu, przyznanego mu przez Uniwersytet Masaryka w Brnie (Czechy).

Przebieg kariery politycznej[edytuj | edytuj kod]

Działalność w Bułgarskiej Partii Socjalistycznej[edytuj | edytuj kod]

Karierę polityczną zapoczątkował w 1981 wstępując do Bułgarskiej Partii Komunistycznej, w 1990 przemianowanej na Bułgarską Partię Socjalistyczną (BPS). Podczas 40. kongresu BPS (grudzień 1991)został wybrany na członka Biura Wykonawczego Rady Wyższej Partii. Następny kongres, zwołany w dniach 3-6 czerwca 1994, zdecydował o mianowaniu go wiceprzewodniczącym Rady Wyższej BPS, zaś podczas 42. (21-23 grudnia 1996), 43. (1-2 maja 1998) i 44. (6-7 maja 2000) kongresu wybierano go na przewodniczącego partii. Pyrwanow pełnił tę funkcję do momentu zwycięskich dla niego wyborów prezydenckich w 2001, kiedy to zrzekł się legitymacji partyjnej.

Działalność w Zgromadzeniu Narodowym[edytuj | edytuj kod]

Z list BPS Pyrwanow był trzykrotnie wybierany do Zgromadzenia Narodowego: 37. (1994–1997), 38. (1997–2001) i 39. kadencji (2001, do momentu objęcia urzędu prezydenta). W parlamencie piastował funkcje: przewodniczącego parlamentarnej grupy ds. przyjaźni z Grecją, członka Komisji ds. Radia i Telewizji i przewodniczącego klubów parlamentarnych Demokratycznej Lewicy (1997–2001) i Koalicji na rzecz Bułgarii (w Zgromadzeniu Narodowym 39. kadencji).

Wybór na stanowisko prezydenta Bułgarii[edytuj | edytuj kod]

Głównym przeciwnikiem kandydatów Koalicji na rzecz Bułgarii: Georgiego Pyrwanowa i Angeła Marina (kandydat na wiceprezydenta) w wyborach prezydenckich w 2001 roku byli ubiegający się o reelekcję Petyr Stojanow i Neli Kuckowa (kandydat na wiceprezydenta). W kampanii przedwyborczej Pyrwanow zdołał zaprezentować się jako nowoczesny polityk, przemawiający zrozumiałym dla większości Bułgarów językiem, zdolny do konstruktywnego dialogu z przedstawicielami wszystkich sił politycznych. W przeciwieństwie do niego Stojanow popełnił przed wyborami szereg błędów, a zaplecze polityczne zbudował w całości na obietnicy poparcia ze strony premiera Symeona Drugiego[4]. Lider Narodowego Ruchu Symeon Drugi co prawda poparł Stojanowa, ale nie zaangażował się w jego kampanię[5]. W efekcie obie tury (przeprowadzone 11 i 18 listopada 2001) wygrał Pyrwanow i po zaprzysiężeniu 22 stycznia 2002 objął najwyższy urząd w państwie.

Po upływie pięcioletniej kadencji Pyrwanow ubiegał się o reelekcję. Jego kandydaturę ponownie poparła BPS. Już w pierwszej turze wyborów, przeprowadzonej 22 października 2006, Pyrwanow i Marin zdobyli ponad połowę głosów (ok. 64%), jednak z powodu niskiej frekwencji wyborczej (poniżej 50%) konieczne było przeprowadzenie drugiej tury. 29 października Pyrwanow przypieczętował swoje zwycięstwo nad nacjonalistą Siderowem zdobywając aż 75% głosów. Tym samym Pyrwanow i Marin zostali pierwszymi w historii Bułgarii prezydentem i wiceprezydentem wybranymi na kolejną kadencję. Zaprzysiężenie odbyło się 22 stycznia 2007.

Ważniejsze wydarzenia z okresu prezydentury[edytuj | edytuj kod]

Przystąpienie Bułgarii do NATO i Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

29 marca 2004 Bułgaria stała się członkiem Paktu Północnoatlantyckiego (NATO). Cztery dni później Pyrwanow wygłosił przemówienie skierowane do sztabu generalnego bułgarskiej armii oraz polityków. Prezydent nazwał przystąpienie Bułgarii do NATO osiągnięciem przez kraj jednego z jego celów strategicznych oraz podkreślił zasługi dyplomacji, polityków, organizacji pozarządowych i wojskowych w realizacji tego celu. Prezydent powiedział także, że członkostwo w Pakcie wiąże się ze wzrostem autorytetu państwa oraz pojawieniem się nowych możliwości rozwojowych, ale i nakłada na Bułgarię zobowiązania wobec partnerów[6].

W związku z przystąpieniem kraju do NATO niektóre bułgarskie media przypomniały, iż stosunek Pyrwanowa i BPS do Paktu nie zawsze był jednoznaczny. W czasie wojskowej operacji NATO w Jugosławii w 1999 Pyrwanow, będący wówczas deputowanym do Zgromadzenia Narodowego, wraz ze swoim klubem parlamentarnym głosował przeciwko udostępnieniu siłom NATO przestrzeni powietrznej Bułgarii. Serbska prasa opublikowała w tamtym okresie list otwarty, najprawdopodobniej wysłany od władz BPS, w którym bułgarscy socjaliści opowiedzieli się za nieuczestnictwem Bułgarii w wojnie, zaś kwestię członkostwa kraju w Pakcie Północnoatlantyckim określili mianem "awanturniczej decyzji, która sprzyja trwałemu zagrożeniu narodowego bezpieczeństwa"[7]. Odnosząc się do tych faktów, podczas debaty przedwyborczej w 2006 Pyrwanow oświadczył, że nie był przeciwko NATO, a jedynie przeciw wojennej operacji w Jugosławii[8].

W 1999 BPS ogłosiła, że popiera integrację Bułgarii z NATO i UE. Sam Pyrwanow powiedział jednak w 2000, że należy się liczyć ze zdaniem Rosji odnośnie członkostwa kraju w NATO i stosownie do niego dostosować tempo integracji z Paktem[9].

Od 1 stycznia 2007 Bułgaria jest członkiem Unii Europejskiej. Tego samego dnia, podczas uroczystości podniesienia unijnej flagi, prezydent wygłosił przemówienie do narodu i zaproszonych gości międzynarodowych, w którym nazwał 1 stycznia 2007 wielkim momentem historycznej sprawiedliwości. Pyrwanow przypomniał, że Bułgarzy zawsze uważali się za Europejczyków i już od czasów Borysa I dążyli do zbliżenia z zachodem. Prezydent podziękował wszystkim bułgarskim instytucjom, gabinetom rządowym, parlamentarzystom, organizacjom pozarządowym, swoim poprzednikom a także społeczeństwu za wielki wysiłek włożony w urzeczywistnienie integracji z Unią. Osobne wyrazy wdzięczności złożył instytucjom unijnym, które dopomogły krajowi w osiągnięciu celu. Na zakończenie Pyrwanow podkreślił, iż Bułgaria zamierza odgrywać aktywną rolę w organizacji oraz będzie bronić własnych interesów narodowych[10].

Ujawnienie faktu współpracy z komunistyczną służbą bezpieczeństwa[edytuj | edytuj kod]

W 2006, po wieloletnich naciskach ze strony opozycji, Georgi Pyrwanow przyznał, że istnienie tzw. teczki agenta "Goce" (pseudonim nadany mu przez służbę bezpieczeństwa) jest faktem, jakkolwiek on sam nie miał świadomości współpracy z komunistyczną służbą bezpieczeństwa (bułg. Държавна сигурност)[11]. 19 lipca 2007 Komisja ds. Akt wydała jednak oświadczenie, iż Pyrwanow nie tylko świadomie pracował dla bezpieki w latach 1989–1993, ale i wyrażał chęć pogłębienia tej współpracy[12].

Akta "Goce" zostały udostępnione w oficjalnej witrynie internetowej prezydenta Bułgarii[13]. Stosownie do przedstawionych dokumentów, służba bezpieczeństwa zwerbowała Pyrwanowa z uwagi na jego znajomość historii i przydatność w pracy nad tzw. problemem macedońskim (związanym z kwestią powstania niezależnej Republiki Macedońskiej, podówczas będącej częścią Jugosławii, lub jej przyłączenia do Bułgarii). Zadaniem Pyrwanowa było wyszukiwanie źródeł historycznych pomocnych do napisania biografii bułgarskiego Macedończyka Metodiego Dimowa. Praca trwała od 1989 do 1990, zaś w 1993 akta "Goce" zostały zarchiwizowane.

Podpisanie ustawy regulującej stosunki państwo-kościół[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 2002, mimo protestów ze strony osiemnastu organizacji religijnych i pozarządowych, Pyrwanow podpisał przyjętą przez Zgromadzenie Narodowe ustawę wyznaniową. Stosownie do niej prawosławie zostało określone w Konstytucji jako tradycyjna religia w Bułgarii. Ustawa przyczyniła się do przezwyciężenia rozłamu w Bułgarskim Kościele Prawosławnym, gdyż jednoznacznie wskazała synod związany z patriarchą Maksymem jako zwierzchnika kościoła i zdelegalizowała skłócony z nim alternatywny synod, na czele którego stał Innocenty. Zwolennicy tego ostatniego zagrozili rozlewem krwi w kraju[14]. Mimo napięć i protestów ustawa weszła w życie i w nocy na przełomie 20 i 21 lipca 2004 zbuntowani księża zostali usunięci z zajmowanych przez nich cerkwi.

Georgi Pyrwanow został dwukrotnie (na przełomie 2000 i 2001 oraz w 2002) nagrodzony przez Międzynarodową Fundację Jedności Narodów Prawosławnych. Nagrodę przyznaną mu w 2002 Pyrwanow odebrał w czasie wizyty w Moskwie 21 stycznia 2003[15]. Podczas ceremonii wręczenia nagrody patriarcha Moskwy Aleksy II wyjaśnił, iż prezydent miał istotne zasługi w umacnianiu jedności i autorytetu Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego.

Akcja "Bułgarska Kolęda"[edytuj | edytuj kod]

Georgi Pyrwanow jest inicjatorem zapoczątkowanej w 2003 dorocznej akcji charytatywnej "Bułgarska Kolęda"[16], przypominającej nieco polski Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Środki zebrane podczas kampanii są przekazywane na leczenie ciężko chorych dzieci, wyposażanie i modernizację placówek służby zdrowia i in. Akcja prezydenta spotkała się z szerokim odzewem społecznym. W latach 2003–2005 organizatorzy zebrali łącznie prawie 4,75 mln lewów, w 2006 prawie 2,5 mln lewów, natomiast w 2007 ok. 3,6 mln lewów.

„Ropa za żywność”[edytuj | edytuj kod]

Według opublikowanego w 2004 raportu specjalnej komisji ONZ dotyczącego nadużyć przy wcielaniu sankcji gospodarczych wobec Iraku i realizacji programu "Ropa za żywność", BPS na czele z Pyrwanowem i powiązane z nią firmy miały w 1998 przyjąć od Saddama Husajna nielegalne korzyści finansowe w zamian za poparcie polityczne[17]. Pyrwanow zaprzeczył tym oskarżeniom. Sprawa pozostała niewyjaśniona, gdyż prokuratura, na czele której od 2006 stoi były szef doradców prawnych prezydenta Boris Wełczew, odmówiła wszczęcia śledztwa, jakiego zażądał klub parlamentarny Demokratów na rzecz Silnej Bułgarii[18].

Ułaskawienie Cwetelina Kynczewa[edytuj | edytuj kod]

14 listopada 2001 Najwyższy Sąd Kasacyjny podtrzymał wyrok skazujący deputowanego do Zgromadzenia Narodowego i lidera partii Euroroma, Cwetelina Kynczewa, na 6 lat pozbawienia wolności i grzywnę (za wymuszanie pieniędzy pobicia i groźby)[19]. Tego samego dnia Kynczew oświadczył, iż w nadchodzących wyborach prezydenckich Euroroma poprze Georgiego Pyrwanowa[20]. Oświadczenie to wywołało podejrzenia, że Kynczew liczy na ułaskawienie od Pyrwanowa, jeżeli ten ostatni zwycięży w walce o urząd. Sędzia Neli Kuncewa, która skazała Kynczewa i która sama kandydowała na stanowisko wiceprezydenta u boku Petyra Stojanowa, wysłała list otwarty do Pyrwanowa[21]. W liście oskarżyła go o przyjęcie politycznego poparcia od skazanego prawomocnym wyrokiem przestępcy i zapytała, czy wiąże się ono z obietnicą ułaskawienia. Oliwy do ognia dolał popularny prawicowy dziennik Demokracja (bułg. Демокрация) publikując artykuł zatytułowany "Poparcie za ułaskawienie?"[22]

W kwietniu 2005 Cwetelin Kynczew rzeczywiście został ułaskawiony przez wiceprezydenta Angeła Marina[23]. Dzięki temu lider Euroromy mógł wystartować w wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w tym samym roku. Marin tłumaczył swoją decyzję wzorowym zachowaniem Kynczewa podczas odbywania kary[24].

Zatwierdzenie kandydatury Nikoły Fiłczewa na stanowisko ambasadora w Kazachstanie[edytuj | edytuj kod]

W 2006 prezydent Pyrwanow podpisał uchwałę przygotowaną przez Radę Ministrów o powołaniu byłego prokuratora generalnego Nikoły Fiłczewa na stanowisko ambasadora Bułgarii w Kazachstanie. Decyzja ta wywołała oburzenie opozycji. Lider Demokratów na rzecz Silnej Bułgarii Iwan Kostow oświadczył, iż uchwała Rady Ministrów i prezydenta ma podłoże korupcyjne[25]. Zdaniem Kostowa wysłanie Fiłczewa na odległą placówkę dyplomatyczną zaraz po wygaśnięciu jego mandatu prokuratora generalnego miało przede wszystkim chronić go przed odpowiedzialnością za liczne skandale i nadużycia w okresie sprawowania poprzedniej funkcji[26]; według Kostowa podpisując uchwałę prezydent pokazał, że jest "protektorem" Fiłczewa. Lider Demokratów stwierdził także, iż były prokurator nie ma żadnych kwalifikacji na ambasadora, w związku z czym decyzja Rady Ministrów i Pyrwanowa może zaszkodzić stosunkom dyplomatycznym między Bułgarią i Kazachstanem.

Skandal w prywatnej telewizji BTV[edytuj | edytuj kod]

Czternaście dni przed wyborami prezydenckimi, 8 października 2006, podczas programu komentatorskiego nadawanego przez prywatną telewizję BTV prowadzący Iwo Indżew poinformował, iż otrzymał pocztą elektroniczną anonimową, niesprawdzoną informację, według której Georgi Pyrwanow złożył nieprawdziwe oświadczenie majątkowe. Prezydent miał ukryć fakt otrzymania od biznesmena Petyra Mandżukowa, którego w przeszłości nagrodził orderem, dwupiętrowego apartamentu w centrum Sofii. Sztab wyborczy Pyrwanowa wydał oświadczenie, iż informacja podana przez Indżewa jest kalumnią. W rezultacie BTV postanowiła rozwiązać kontrakt z Indżewem za obopólną zgodą[27] oraz wygłosić sprostowanie i przeprosiny za "poważne naruszenie etyki dziennikarskiej i podstawowych zasad poważnego dziennikarstwa"[28]. Sam Indżew stwierdził, iż decyzja telewizji była wynikiem nacisków ze strony prezydenta. Po zbadaniu sprawy Komisja ds. Etyki w Mediach Elektronicznych, której Indżew był członkiem, ogłosiła, że dziennikarz nie naruszył kodeksu etycznego bułgarskich mediów. Bułgarska Koalicja Medialna zaapelowała do prezydenta o publiczne poparcie w sprawie przywrócenia Indżewa do pracy w BTV. Pyrwanow oświadczył wówczas, iż nie może ingerować w prywatne media[29].

Internet Society[edytuj | edytuj kod]

Pyrwanow jest twórcą Rady ds. Technologii Informacyjnych działającej jako organ konsultacyjny Prezydenta Republiki[30]. Od 12 maja 2001 jest także członkiem Internet Society w Bułgarii.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Pyrwanow został wyróżniony następującymi orderami i odznaczeniami:

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Georgi Pyrwanow jest żonaty z Zorką Pyrwanową. Mają dwóch synów: Władimira i Iwajła.

Przypisy

  1. Monografia. Tytuł oryginału: От Бузлуджа до театър 'Корона'. Един опит за нов прочит на страници от социалдемократическия период на БСП. Sofia, Ośrodek Badań Historycznych i Politologicznych (Център за Исторически и Политологически Изследвания).
  2. Georgi Pyrwanow: Българската социалдемокрация и македонският въпрос в края на XIX век до 1918 г.. Sofia: Grafimaks (Графимакс), 1997. ISBN 9549003620.
  3. Georgi Pyrwanow: Преди и след десети. Sofia: Kombinat Poligraficzny "Dimityr Błagojew" sp. z o.o. (Полиграфически комбинат "Димитър Благоев" ООД), 2001. ISBN 954978603X. Tytuł książki odnosi się do dziesiątego listopada 1989, daty odsunięcia od władzy Todora Żiwkowa.
  4. Wybory w 2001 były lekcją politycznego zachowania (bułg. Изборите от 2001 бяха урок по политическо поведение) (Analiza wyborów w Bułgarii w 2001 w portalu politycznym "И Ти") (bułg.)
  5. Stojanow przegrywa? Symeon może być zły tylko na siebie (Artykuł w dzienniku Новинар z dn. 14.11.2001) (bułg.)
  6. "Członkostwo w NATO przynosi nowe możliwości, ale i wiele nowych zobowiązań" – słowo prezydenta do sztabu generalnego sił zbrojnych z okazji przyjęcia Republiki Bułgarii do Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (bułg. "Членството в НАТО носи нови възможности, но и много нови отговорности” – слово на президента пред висшия команден състав на въоръжените сили по случай приемането на Република България в Организацията на Северноатлантическия договор) (Oficjalna witryna internetowa prezydenta Bułgarii, 02.04.2004) (bułg.)
  7. Stenogram z 66 nadzwyczajnego posiedzenia Zgromadzenia Narodowego 38. kadencji (bułg.)
  8. Pyrwanow: nie byłem przeciw NATO, a przeciw operacji w Jugosławii (Artykuł w portalu informacyjnym mediapol.bg z dn. 15.10.2006) (bułg.)
  9. "BPS nalega by pytać Moskwę o NATO" (bułg.БСП настоява да питаме Москва за НАТО) – artykuł w dzienniku Демокрация z dn. 05.07.2000 (bułg.)
  10. Słowo prezydenta Georgiego Pyrwanowa podczas ceremonii podnoszenia flagi narodowej i flagi Unii Europejskiej (bułg. Слово на президента Георги Първанов на церемония по издигане на националното знаме и знамето на Европейския съюз) (Oficjalna witryna internetowa prezydenta Bułgarii, 01.01.2007) (bułg.)
  11. Bułgaria: Prezydent współpracował ze służbami (e-polityka.pl z dn. 23.06.2006)
  12. Prześwietlili Gocego (Artykuł w portalu informacyjnym mediapol.bg z dn. 19.07.2007) (bułg.)
  13. Teczka Georgiego Pyrwanowa jako tajnego współpracownika służby bezpieczeństwa (Dokument opublikowany w oficjalnej witrynie internetowej prezydenta Bułgarii) (bułg., w formacie PDF)
  14. Rozłam w Bułgarskiej Cerkwi Prawosławnej. Ustawa o wyznaniach. (Oficjalny portal Bułgarskiego Kościoła Prawosławnego) (bułg.)
  15. Robocza wizyta w Moskwie. Georgi Pyrwanow otrzymał nagrodę za jedność narodów prawosławnych (Notka informacyjna w oficjalnej witrynie internetowej prezydenta Bułgarii) (bułg.)
  16. "Bułgarska Kolęda" – strona oficjalna (bułg.)
  17. "Petrodolary wstrząsają BPS (bułg. Петродолари клатят БПС) – artykuł w czasopiśmie Кеш z dn. 2004.01.30 (bułg.)
  18. Briefing prasowy z Iwanem Kostowem (Oficjalna witryna internetowa Demokratów na rzecz Silnej Bułgarii) (bułg.)
  19. Również najwyższy sąd potwierdził wyrok dla Cwetelina Kynczewa – 6 lat więzienia (Nota w portalu informacyjnym netinfo.bg z dn. 14.11.2001) (bułg.)
  20. Żorż, Beron i "Euroroma" popierają Pyrwanowa (Artykuł w dzienniku Сега z dn. 15.11.2001) (bułg.)
  21. List otwarty Neli Kuckowej do Georgiego Pyrwanowa, kandydata na prezydenta Republiki Bułgarii (Opublikowany w dzienniku Сега z dn. 16.11.2001) (bułg.)
  22. "Poparcie za ułaskawienie?" (bułg. Подкрепа за помилване?) – artykuł w dzienniku Демокрация z dn. 15.11.2001 (bułg.)
  23. Angeł Marin ułaskawił Cwetelina Kynczewa (Artykuł w dzienniku Сега z dn. 29.4.2005) (bułg.)
  24. Wywiad z Angełem Marinem zamieszczony w oficjalnej witrynie internetowej prezydenta Bułgarii (bułg.)
  25. Iwan Kostow: Nominacja Nikoły Fiłczewa na ambasadora w Kazachstanie jest skandaliczna (Artykuł w gazecie Нова добруджанска трибуна z dn. 10.02.2006) (bułg.)
  26. Siedmioletni wyrok Nikoły Fiłczewa (Artykuł w dzienniku Сега z dn. 11.1.2006) (bułg.)
  27. Zwolniono dziennikarza za podanie niesprawdzonej informacji o prezydencie
  28. Iwo Indżew zwolniony z BTV z powodu skandalu z prezydentem Pyrwanowem (Artykuł w portalu informacyjnym netinfo.bg z dn. 10.10.2006) (bułg.)
  29. Komisja ds. Etyki w Mediach Elektronicznych: Iwo Indżew nie naruszył standardów zawodowych (Artykuł w portalu informacyjnym mediapol.bg z dn. 12.10.2006) (bułg.)
  30. Strona Rady ds. Technologii Informacyjnych (bułg.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]