Konstanty Plisowski

Konstanty Plisowski
generał brygady
Data i miejsce urodzenia	8 czerwca 1890 Nowosiółka na Podolu
Data i miejsce śmierci	1940 prawdopodobnie w Charkowie
Przebieg służby
Lata służby	od 1911
Stanowiska	dowódca: dyonu Dywizji Strzelców, Pułku Ułanów w 4 Dywizji Strzelców Polskich, 14 Pułku Ułanów, IV i VI Brygady Jazdy, obrony twierdzy brzeskiej w 1939, nieformalny zastępca dowódcy w Grupie Operacyjnej Kawalerii i dowódca Nowogródzkiej Brygady Kawalerii,
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa, wojna polsko-ukraińska, wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa: kampania wrześniowa
Odznaczenia

Konstanty Plisowski (ur. 8 czerwca 1890 w Nowosiółce na Ukrainie, zamordowany prawdopodobnie wiosną 1940 w Charkowie) – polski dowódca wojskowy, rotmistrz kawalerii Armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady Wojska Polskiego, znakomity dowódca i kawalerzysta.

Służba w Armii Imperium Rosyjskiego

Absolwent Korpusu Kadetów w Odessie, od 1911 w rosyjskiej kawalerii. Walczył w czasie I wojny na froncie austriackim. Dowodził szwadronem w 12 Achtyrskim Pułku Huzarów. W okresie od 23 stycznia do 2 marca 1918, na czele szwadronu złożonego z Polaków - żołnierzy 12 Dywizji Kawalerii, odbył 1400 kilometrowy marsz z Odessy do twierdzy Bobrujsk. Tam objął dowództwo 4 szwadronu 3 Pułku Ułanów. 3 lipca 1918, po rozformowaniu pułku, razem z bratem Kazimierzem udał się na Kubań. Tam 8 września 1918 objął dowództwo Dywizjonu 1 Dywizji Jazdy przy 4 Dywizji Strzelców Polskich. W trzeciej dekadzie stycznia 1919 w Odessie objął dowództwo Pułku Ułanów 1 Dywizji Jazdy. Na czele tego oddziału 15 czerwca 1919 przebił się przez Mołdawię do Polski.

Służba w Wojsku Polskim

11 lipca 1919 roku dowodził słynną szarżą pod Jazłowcem. 12 sierpnia jego oddział przemianowany został na 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich. On sam, na wniosek gen. Żeligowskiego, został 23 sierpnia 1919 mianowany pułkownikiem z pominięciem jednego stopnia. W wojnie 1920 dowodził IV i VI Brygadą Jazdy – jako pierwszy jej dowódca. W czasie swojej wieloletniej służby wojskowej zajmował szereg stanowisk dowódczych, sztabowych – będąc też wykładowcą i teoretykiem myśli wojskowej. 29 listopada 1927 wyznaczony został na stanowisko dowódcy 5 Samodzielnej Brygady Kawalerii w Krakowie. Generałem brygady mianowany 4 stycznia 1929. Z dniem 31 grudnia 1930 w wieku 40 lat został przeniesiony w stan spoczynku.

II wojna światowa

Dowodził obroną twierdzy brzeskiej w 1939. Po opuszczeniu twierdzy w nocy z 16 na 17 września, poprowadził swój oddział do zgrupowania Franciszka Kleeberga. Sam objął funkcję zastępcy Grupy Operacyjnej Kawalerii Władysława Andersa. W dniach 24-28 września dowodził Nowogródzką Brygadą Kawalerii, która przebijając się na południe, staczała walki tak z Niemcami, jak i Sowietami.

28 września dostał się do sowieckiej niewoli i wkrótce potem został odstawiony do obozu jenieckiego w Starobielsku. Właściwie nie wiadomo jak i gdzie zginął, jego ciała nigdy nie odnaleziono, ale znajduje się na liście katyńskiej.

Decyzją Nr 38/MON Ministra Obrony Narodowej z 20 marca 1996 6 Brygada Kawalerii Pancernej nosi jego imię.

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Aleksandra Kaczyńskiego z dnia 5 października 2007 został mianowany pośmiertnie do stopnia generała dywizji. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości "Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów".

Awanse służbowe

• major –
• pułkownik – 23 sierpnia 1919
• generał brygady – 4 stycznia 1929
• generał dywizji – 5 października 2007

Odznaczenia

• Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari (1921)
• Krzyż Kawalerski Legii Honorowej (zezwolenie 1921)

Zobacz też

• Generałowie polscy
• Generałowie II Rzeczypospolitej Polskiej
• Polscy generałowie od 1920 - statystyka
• Generałowie WP II RP w II wojnie światowej

Bibliografia

• Piotr Stawecki, Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6
• Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione
• Cezary Leżeński / Lesław Kukawski: O kawalerii polskiej XX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 39. ISBN 83-04-03364-X.