Kozacy rejestrowi
| Wojska kozackie |
|
Azowskie · Czarnomorskie · Nadbużańskie · Kaukaskie · Dunajskie · Dońskie · Nadwołżańskie · Uralskie (Jaickie) · Tereskie · Kubańskie · Orenburskie · Astrachańskie · Syberyjskie · Nadbajkalskie · Amurskie · Siedmiorzecza · Ussuryjskie · Zaporoskie |
| Inne grupy |
| Historia |
|
Kozacy rejestrowi · Powstanie Kosińskiego · Powstanie Nalewajki · Powstanie Pawluka · Powstanie Chmielnickiego · Unia hadziacka · Hetmańszczyzna · Pismo Kozaków zaporoskich do sułtana Mehmeda IV · Powstanie Buławina · Powstanie Pugaczowa · 1 Armia Konna · XV Kozacki Korpus Kawalerii SS · 1 Kozacka Dywizja Kawalerii |
| Sławni Kozacy |
|
Bohdan Chmielnicki · Piotr Sahajdaczny · Iwan Wyhowski · Piotr Doroszenko · Iwan Mazepa · Iwan Sirko · Jemielian Pugaczow · Stieńka Razin · Andriej Szkuro · Piotr Krasnow · Jermak Timofiejewicz · Matwiej Płatow · Michaił Szołochow |
| Terminy |
|
Ataman · Hetman (lista) · Kontusz · Papacha · Płastun · Szabla · Szaszka · Stanica · Esauł · Rejestr |
Kozacy rejestrowi – Kozacy zaporoscy wpisani do tzw. imiennego wykazu żołnierzy i tym samym wzięci na żołd Rzeczypospolitej, później również Rosji. Pierwszy rejestr kozacki został sporządzony w 1572 roku.
Początkowo rejestr liczył około 400 osób, jego liczebność zmieniała się wraz z niepokojami i buntami na Naddnieprzu, w 1590 było już około 1000 Kozaków rejestrowych. W 1637 Kozacy wywalczyli sobie rejestr w liczbie 8000 osób i znaczne przywileje. W 1638, po klęsce powstania Pawluka zmniejszono go do 6000 i ograniczono autonomię Kozaków.
Zbyt mała liczba Kozaków rejestrowych była jedną z przyczyn wybuchu w 1648 powstania Chmielnickiego. Zgodnie z Ugodą zborowską z sierpnia 1649 r., król Jan II Kazimierz uznał tytuł hetmański Chmielnickiego i rozszerzył rejestr Kozaków do 40 000, natomiast po bitwie pod Beresteczkiem, zmniejszono liczbę Kozakow rejestrowych do 20 000 (Ugoda w Białej Cerkwi w 1651 r.).
Tabela. Siedziby pułków i liczba Kozaków rejestrowych po zawarciu Ugody zborowskiej w 1649 roku.[1]
-
# Siedziba pułku
Kozaków rejestrowychLiczba
Kozaków rejestrowych1 Biała Cerkiew 2990 2 Bracław 2662 3 Czerkasy 2990 4 Czernihów 998 5 Czehryń 3220 6 Humań 2977 7 Kalnik 2050 8 Kaniów 3167 9 Kijów 2002 10 Korsuń 3470 11 Kropiwna 1993 12 Mirhorod 3009 13 Nieżyn 991 14 Perejasław 2986 15 Połtawa 2970 16 Pryłuki 1996
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Marek Gędek: Atlas historyczny wojen polskich, s. 90-91. Bellona, Warszawa 2009. ISBN 978-83-11-11642-9
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
