Kozacy rejestrowi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kozacy
Repin Cossacks.jpg

Kozacy rejestrowiKozacy zaporoscy, wpisani do tzw. imiennego wykazu żołnierzy i tym samym wzięci na żołd Rzeczypospolitej, później również Rosji. Pierwszy rejestr kozacki został sporządzony w 1572 roku.

Początkowo rejestr liczył około 400 osób, jego liczebność zmieniała się wraz z niepokojami i buntami na Naddnieprzu, w 1590 było już około 1000 Kozaków rejestrowych. W 1637 Kozacy wywalczyli sobie rejestr w liczbie 8000 osób i znaczne przywileje. W 1638, po klęsce powstania Pawluka, zmniejszono go do 6000 i ograniczono autonomię Kozaków.

Zbyt mała liczba Kozaków rejestrowych była jedną z przyczyn wybuchu w 1648 powstania Chmielnickiego. Zgodnie z Ugodą zborowską z sierpnia 1649 r., król Jan II Kazimierz uznał tytuł hetmański Chmielnickiego i rozszerzył rejestr Kozaków do 40 000, natomiast po bitwie pod Beresteczkiem, zmniejszono liczbę Kozakow rejestrowych do 20 000 (Ugoda w Białej Cerkwi w 1651 r.).

Tabela. Siedziby pułków i liczba Kozaków rejestrowych po zawarciu Ugody zborowskiej w 1649 roku.[1]

# Siedziba pułku
Kozaków rejestrowych
Liczba
Kozaków rejestrowych
1 Biała Cerkiew 2990
2 Bracław 2662
3 Czerkasy 2990
4 Czernihów 998
5 Czehryń 3220
6 Humań 2977
7 Kalnik 2050
8 Kaniów 3167
9 Kijów 2002
10 Korsuń 3470
11 Kropiwna 1993
12 Mirhorod 3009
13 Nieżyn 991
14 Perejasław 2986
15 Połtawa 2970
16 Pryłuki 1996

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło kozak w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Marek Gędek: Atlas historyczny wojen polskich, s. 90-91. Bellona, Warszawa 2009. ISBN 978-83-11-11642-9